Chi gần 5.600 tỉ đồng, Hà Nội 'tổng lực' xử lý ngập úng nội đô

2 giờ trướcBài gốc

Sau hàng loạt trận mưa lớn gây ngập sâu trong năm 2025, Hà Nội đang bước vào cuộc “tổng lực” chống úng ngập với 10 công trình khẩn cấp, tổng mức đầu tư dự kiến gần 5.600 tỉ đồng. Mục tiêu đặt ra là cơ bản hoàn thành các hạng mục chính trong quý II và III/2026, kịp thời ứng phó mùa mưa bão năm tới.

Ngập sâu sau mưa lớn, hạ tầng thoát nước lộ rõ hạn chế

Đợt mưa từ ngày 25 đến 27/8/2025 được xem là phép thử khắc nghiệt với hệ thống thoát nước Thủ đô khi lượng mưa đo được lên tới khoảng 350mm. Tại các tuyến Phùng Hưng-Bát Đàn-Đường Thành-Nhà Hỏa, nước ngập phổ biến 0,6-0,8m, kéo dài khoảng 4 giờ, khiến giao thông tê liệt, hoạt động kinh doanh và sinh hoạt của người dân bị đảo lộn.

Theo rà soát của cơ quan chức năng, trong hơn 313km² diện tích nội thành, mới chỉ khoảng 77,5km² thuộc lưu vực sông Tô Lịch được đầu tư hệ thống thoát nước tương đối hoàn chỉnh, tương đương chưa đến 25%. Phần diện tích còn lại vẫn phụ thuộc vào hạ tầng thiếu đồng bộ hoặc đã quá tải.

Tại vùng Tả Đáy, tổng công suất tiêu thoát hiện đạt khoảng 164,5m³/giây, trong khi nhu cầu thực tế lên tới 811,5m³/giây. Trạm bơm Yên Nghĩa có công suất thiết kế 120m³/giây nhưng chưa thể phát huy hết hiệu quả do thiếu hồ điều hòa và hệ thống kênh dẫn đồng bộ.

Diện tích hồ điều hòa toàn thành phố hiện mới đạt khoảng 1.010ha trên tổng số 5.405ha theo quy hoạch, tương đương 18,7%. Việc cao độ nền tại một số khu đô thị mới chưa phù hợp với khu vực lân cận càng làm gia tăng áp lực cho mạng lưới thoát nước chung khi xuất hiện mưa lớn.

Bể điều tiết ngầm-giải pháp cấp bách tại “điểm nóng” nội đô

Trước thực trạng trên, Sở Xây dựng Hà Nội đã tham mưu UBND TP ban hành quyết định đầu tư 10 công trình chống ngập khẩn cấp. Thành phố yêu cầu rút ngắn thủ tục, ưu tiên bố trí nguồn lực để các hạng mục chính cơ bản hoàn thành trước mùa mưa bão 2026.

Trong đó, các bể điều tiết ngầm tại khu vực trung tâm được xác định là giải pháp trọng tâm nhằm xử lý các điểm ngập cục bộ.

Ông Nguyễn Đức Hưng, Giám đốc Trung tâm Quản lý Hạ tầng kỹ thuật TP Hà Nội cho biết, đơn vị đã hoàn thiện báo cáo khả thi xây dựng hai bể ngầm điều tiết nước mưa thuộc dự án bổ sung trạm bơm, bể điều tiết và hệ thống đường ống thoát nước lưu vực Tô Lịch – Tả Nhuệ, trình HĐND TP từ tháng 12/2025.

Tại khu vực Đường Thành – Bát Đàn – Nhà Hỏa, bể điều tiết được thiết kế để thu gom, lưu giữ tạm thời toàn bộ lượng nước mưa trên bề mặt đường. Theo tính toán, với kịch bản mưa đỉnh khoảng 43mm, khu vực này sẽ cơ bản không còn xảy ra ngập khi bể đi vào vận hành. Sau khi mưa kết thúc, nước trong bể sẽ được bơm cưỡng bức ra hệ thống thoát nước chung trong khoảng 4 giờ, đồng thời quá trình xả được kiểm soát nhằm tránh gây quá tải cống hạ lưu.

Tại khu đất trống trước chợ Hàng Da (Hoàn Kiếm) – nơi giao cắt của nhiều tuyến phố như Đường Thành, Hàng Da, Ngõ Trạm, Nguyễn Văn Tố, Hàng Điếu – thành phố dự kiến xây dựng bể ngầm dung tích khoảng 2.500m³. Công trình có kết cấu bê tông cốt thép, lắp đặt trạm bơm công suất 0,09m³/giây mỗi máy cùng hệ thống cống đấu nối, cửa phai điều tiết; tổng mức đầu tư khoảng 18,2 tỉ đồng.

Trong khi đó, tại dốc Cầu Đuống (xã Phù Đổng), khu vực thường xuyên ngập do gầm chui đường sắt là điểm trũng tập trung nước từ dốc Cầu Đuống và dốc Hà Huy Tập, thành phố dự kiến xây bể ngầm dung tích 1.800m³. Công trình sử dụng hai bơm chìm với tổng công suất 1.000m³/giờ, tổng mức đầu tư khoảng 6,7 tỉ đồng.

Hai dự án bể ngầm này dự kiến hoàn thành ngay trong quý II/2026.

Bên cạnh các bể điều tiết ngầm, 8 dự án còn lại tập trung cải tạo kênh mương, nâng công suất trạm bơm và xây dựng mới các hồ điều hòa như Phú Đô, Yên Nghĩa 1 và 2, Thụy Phương 2, hồ đầu mối Mễ Trì (Đồng Bông 2)… với tổng mức đầu tư hàng trăm đến gần 900 tỉ đồng mỗi dự án. Nhiều hạng mục được yêu cầu hoàn thành trong quý II và III/2026, số còn lại vào quý IV cùng năm.

Theo đánh giá của thành phố, nguyên nhân ngập úng kéo dài nhiều năm qua xuất phát từ hệ thống thoát nước thiếu đồng bộ, các trạm bơm và công trình đầu mối triển khai chậm tiến độ, trong khi tốc độ đô thị hóa nhanh làm gia tăng áp lực lên hạ tầng hiện hữu.

Việc triển khai đồng loạt 10 công trình khẩn cấp không chỉ nhằm “giải cứu” các điểm ngập trước mắt mà còn đặt nền tảng nâng cao năng lực tiêu thoát nước cho toàn hệ thống. Tuy vậy, để giải quyết căn cơ bài toán úng ngập, Hà Nội vẫn cần tiếp tục hoàn thiện mạng lưới trạm bơm đầu mối, mở rộng diện tích hồ điều hòa và đảm bảo tính đồng bộ trong quy hoạch đô thị.

Danh sách 10 dự án khẩn cấp chống úng ngập của TP Hà Nội:

1. Cải tạo, nâng cấp hệ thống tiêu thoát nước tại Resco, Ecohome, Tây Hồ Tây, Đoàn Ngoại giao, Ciputra, Võ Chí Công, Long Biên, Đông Anh, Gia Lâm – 262 tỷ đồng, hoàn thành Quý II/2026.

2. Cải tạo kênh Thụy Phương, bổ cập nước sông Tô Lịch – 869 tỷ đồng, Quý III/2026.

3. Cải tạo hạ lưu Kim Ngưu nối sông Tô Lịch với Trạm bơm Yên Sở – 700 tỷ đồng, Quý III/2026.

4. Nâng công suất trạm bơm, xây cống dọc Đại lộ Thăng Long – 163 tỷ đồng, Quý II/2026.

5. Xây dựng hồ điều hòa Phú Đô – 800 tỷ đồng, Quý IV/2026.

6. Xây dựng hồ điều hòa Yên Nghĩa 2 – 250 tỷ đồng, Quý IV/2026.

7. Bổ sung trạm bơm, bể điều tiết lưu vực Tô Lịch – Tả Nhuệ – 590 tỷ đồng, Quý II/2026.

8. Xây dựng hồ điều hòa Thụy Phương 2 – 717 tỷ đồng, Quý IV/2026.

9. Xây dựng hồ điều hòa Yên Nghĩa 1 – 858 tỷ đồng, Quý IV/2026.

10. Xây dựng hồ đầu mối Mễ Trì (Đồng Bông 2) – 370 tỷ đồng, Quý IV/2026.

Trang Lương

Nguồn Kinh tế Môi trường : https://kinhtemoitruong.vn/chi-gan-5600-ti-dong-ha-noi-tong-luc-xu-ly-ngap-ung-noi-do-106939.html