Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng có thể phạt tiền tới 1 tỷ đồng trong lĩnh vực khoáng sản

một giờ trướcBài gốc

Những đề xuất này được Bộ Nông nghiệp và Môi trường đưa ra khi xây dựng Dự thảo Nghị định quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực khoáng sản, đang được Bộ Tư pháp thẩm định.

Những ai có thẩm quyền phạt tiền đến 1 tỷ đồng?

Theo Dự thảo Nghị định trên, mức phạt tiền tối đa đối với một hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực khoáng sản đối với cá nhân là 1 tỷ đồng, đối với tổ chức là 2 tỷ đồng.

Ngoài Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng thì: Hải đoàn trưởng Hải đoàn biên phòng, Cục trưởng Cục Phòng chống ma túy và tội phạm thuộc Bộ tư lệnh Bộ đội Biên phòng; Tư lệnh Cảnh sát biển Việt Nam; Cục trưởng Cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam; trưởng đoàn kiểm tra chuyên ngành do Bộ trưởng Bộ Công Thương, Bộ trưởng Bộ Xây dựng ra quyết định thành lập; Chủ tịch UBND cấp tỉnh; Giám đốc Công an cấp tỉnh; Cục trưởng Cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường; Cục trưởng Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu; Cục trưởng Cục An ninh kinh tế; Cục trưởng Cục Cảnh sát giao thông cũng có thẩm quyền phạt tiền đến 1 tỷ đồng.

Bộ đội Biên phòng TP Hồ Chí Minh bắt quả tang 2 thuyền gỗ đang nạo hút và vận chuyển cát trái phép trên sông Đồng Nai tháng 11-2023. Ảnh: qdnd.vn

Có hai hành vi bị đề xuất mức phạt 1 tỷ đồng là:

- Hành vi lợi dụng điều tra cơ bản địa chất, điều tra địa chất về khoáng sản để xâm phạm an ninh quốc gia, lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân, cộng đồng dân cư.

- Hành vi gây ô nhiễm môi trường trong quá trình khai thác mà không thực hiện biện pháp khắc phục trong khai thác khoáng sản chiến lược, quan trọng, khoáng sản độc hại, khoáng sản phóng xạ, khoáng sản có chứa các nguyên tố phóng xạ.

Ngoài bị phạt tiền, tùy vào hành vi vi phạm, tổ chức, cá nhân vi phạm còn bị áp dụng các hình thức xử phạt bổ sung và khắc phục hậu quả tương ứng.

Lấp lỗ hổng quản lý khai thác khoáng sản

Xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực khoáng sản đang được thực hiện theo quy định tại Nghị định số 36/2020/NĐ-CP ngày 24-3-2020 và Nghị định số 04/2022/NĐ-CP ngày 6-1-2022 sửa đổi, bổ sung một số điều của các nghị định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai; tài nguyên nước và khoáng sản; khí tượng thủy văn; đo đạc và bản đồ.

Từ kết quả thanh tra, kiểm tra hoạt động khoáng sản các năm, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đánh giá: Ý thức chấp hành pháp luật về khoáng sản của các tổ chức, cá nhân được thanh tra, kiểm tra ngày càng được nâng cao; từng bước lập lại trật tự trong khai thác khoáng sản, giảm dần các vụ vi phạm pháp luật về khoáng sản và bảo vệ môi trường, tạo môi trường bình đẳng trong sản xuất, kinh doanh.

Các hành vi vi phạm phổ biến nhất của tổ chức, cá nhân khai thác khoáng sản hiện nay là: Khai thác không đúng hệ thống khai thác theo thiết kế mỏ; lập bản đồ hiện trạng mỏ, mặt cắt hiện trạng khu vực được phép khai thác không đầy đủ thông tin theo quy định và thực hiện thống kê, kiểm kê trữ lượng khoáng sản còn lại nhưng không đầy đủ thông tin, số liệu theo quy định.

Hoạt động khai thác của Công ty cổ phần Tập đoàn Thái Dương tại mỏ đất hiếm ở xã Xuân Ái, tỉnh Lào Cai có nhiều vi phạm, các đối tượng liên quan đã bị xét xử. Ảnh: daidoanket.vn

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho rằng, nguyên nhân căn bản đến từ mặt kỹ thuật và đặc thù thực tiễn của hoạt động khai thác khoáng sản. Theo đó, quy định về việc lập bản đồ hiện trạng mỏ, mặt cắt hiện trạng khu vực được phép khai thác tại Thông tư số 17/2020/TT-BTNMT ngày 24-12-2020 của Bộ Tài nguyên và Môi trường quá chi tiết, yêu cầu thể hiện đầy đủ nhiều lớp thông tin từ mạng lưới, kết quả thăm dò tài nguyên, trữ lượng tới hệ thống khai thác, hệ thống công trình phụ trợ, lịch sử, tiến trình, khối lượng khai thác, biến động địa chất... Điều này dẫn tới các doanh nghiệp rất khó có khả năng đáp ứng đầy đủ yêu cầu đồng thời việc thể hiện đầy đủ cũng dẫn tới việc bản đồ, bản vẽ bị rối, khó nhìn, rà soát bằng mắt thường trên giấy.

Ngoài ra, việc quy định khai thác đúng hệ thống khai thác theo thiết kế mỏ là rất khó khả thi với doanh nghiệp bởi thiết kế mỏ được lập theo quy chuẩn kỹ thuật chung mang tính lý thuyết và là dự kiến về phương án tổ chức, kỹ thuật khai thác được lập ra trước khi triển khai ngoài thực địa. Do đó, khi triển khai thực tế rất khó để doanh nghiệp có thể thực hiện đúng hoàn toàn nội dung thiết kế mỏ nhất là các thông số của hệ thống khai thác.

Các thông tin trong mẫu biểu thống kê, kiểm kê trữ lượng cần được tuyên truyền, phổ biến cụ thể thì doanh nghiệp mới có thể hiểu đúng bản chất, ý nghĩa của số liệu thông tin cụ thể trong mẫu biểu. Do đó, thực tiễn triển khai cho thấy nhiều doanh nghiệp kê khai số liệu không đúng bản chất, yêu cầu theo quy định đặc biệt là việc thống kê sản lượng thể hiện sự biến động trong thực tế của các khối trữ lượng được phê duyệt theo kết quả thăm dò so với thực tế khai thác ngoài thực địa.

Ngoài một số vướng mắc về mặt kỹ thuật nêu trên, Nghị định số 36/2020/NĐ-CP cũng bộc lộ các tồn tại, vướng mắc, bất cập nổi cộm, như: Việc tịch thu, xử lý tang vật trong lĩnh vực khoáng sản gặp nhiều khó khăn trong thực tiễn do có đặc thù riêng biệt. Cụ thể, khoáng sản là tang vật bị tịch thu có khối lượng lớn, kích thước cồng kềnh nên việc di chuyển, tập kết, trông coi là rất khó khả thi đồng thời một số loại khoáng sản có đặc điểm biến chất, suy giảm chất lượng theo thời gian dẫn tới việc định giá, xử lý tang vật gặp nhiều khó khăn.

Việc tính số lợi bất hợp pháp đối với khoáng sản đã bị tiêu thụ, tẩu tán gặp nhiều khó khăn do chưa có văn bản pháp luật hướng dẫn cụ thể; khối lượng, chất lượng khoáng sản đã bị tiêu thụ, tẩu tán khó xác định chính xác, cụ thể; hành vi vi phạm thường diễn ra trong nhiều năm trong khi đơn giá khoáng sản vốn thay đổi; chưa có văn bản hướng dẫn xác định chi phí trực tiếp...

Trong bối cảnh yêu cầu quản lý chặt chẽ tài nguyên khoáng sản gắn với phát triển bền vững, bảo đảm an ninh tài nguyên và bảo vệ môi trường, việc ban hành nghị định xử phạt mới sẽ tạo cơ sở pháp lý rõ ràng, minh bạch cho các cơ quan quản lý, thanh tra, kiểm tra và cho chính các tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực này. Qua đó, nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật và hạn chế tranh chấp, khiếu kiện trong quá trình áp dụng pháp luật.

Nguồn QĐND : https://www.qdnd.vn/phap-luat/tin-tuc/chi-huy-truong-ban-chi-huy-bo-doi-bien-phong-co-the-phat-tien-toi-1-ty-dong-trong-linh-vuc-khoang-san-1028937