Hoạt động xuất khẩu gạo của Ấn Độ đang ghi nhận dấu hiệu chậm lại đáng kể khi chi phí vận tải hàng hải và bảo hiểm tăng vọt. Tình trạng này khiến các doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc thuê tàu và ký kết các hợp đồng mới, dù nguồn cung nội địa vẫn ở mức dồi dào.
Áp lực từ chi phí logistics và phụ phí rủi ro
Ấn Độ hiện là quốc gia xuất khẩu gạo lớn nhất thế giới, chiếm hơn 40% tổng lượng gạo xuất khẩu toàn cầu. Khối lượng gạo của quốc gia này thường cao hơn tổng lượng xuất khẩu của ba nhà cung cấp lớn tiếp theo là Thái Lan, Việt Nam và Pakistan cộng lại. Tuy nhiên, vị thế này đang đối mặt với thách thức từ chi phí logistics.
Theo ông Nitin Gupta, Phó Chủ tịch cấp cao của Olam Agri India, chi phí vận chuyển gia tăng liên tục đang khiến cả người bán lẫn người mua trở nên thận trọng hơn. Các hãng tàu hiện đang áp dụng nhiều loại phụ phí mới, bao gồm phụ phí rủi ro và phụ phí nhiên liệu khẩn cấp, đẩy chi phí nhập khẩu gạo đối với khách hàng quốc tế lên cao.
Tác động từ sự gián đoạn tại eo biển Hormuz
Sự gia tăng chi phí bảo hiểm và vận chuyển đường biển gần đây có liên quan trực tiếp đến tình trạng gián đoạn tại eo biển Hormuz. Đây là một trong những tuyến hàng hải huyết mạch của thế giới, đóng vai trò quan trọng trong vận chuyển năng lượng và hàng hóa toàn cầu. Bất kỳ sự bất ổn nào tại khu vực này đều làm gia tăng chi phí nhiên liệu và logistics.
Đặc biệt, dòng gạo basmati chất lượng cao hướng tới các thị trường Trung Đông như Saudi Arabia, Iraq, Iran và UAE đang chịu ảnh hưởng trực tiếp. Việc vận chuyển qua eo biển Hormuz bị chậm trễ khiến thời gian giao hàng và tiến độ thanh toán trở nên khó dự đoán hơn đối với các nhà xuất khẩu.
Tâm lý thận trọng của các nhà nhập khẩu
Ông Himanshu Agrawal, Giám đốc điều hành công ty xuất khẩu gạo Satyam Balajee, cho biết các doanh nghiệp hiện vẫn đang thực hiện các hợp đồng đã ký trước đó và việc bốc xếp đối với tàu đã cập cảng vẫn diễn ra bình thường. Tuy nhiên, việc sắp xếp tàu vận chuyển cho các đơn hàng mới đang gặp rất nhiều khó khăn.
Bên cạnh yếu tố chi phí, nhiều quốc gia nhập khẩu hiện vẫn đang có lượng dự trữ gạo khá lớn, trong khi một phần hàng hóa vẫn đang trên đường vận chuyển. Điều này dẫn đến tâm lý chờ đợi thị trường ổn định hơn trước khi ký kết các hợp đồng mới.
Thị trường tiêu thụ và triển vọng
Hiện tại, các phân khúc gạo của Ấn Độ đang được phân phối như sau:
Gạo non-basmati: Chủ yếu xuất khẩu sang các nước Bangladesh, Benin, Bờ Biển Ngà, Guinea và Cameroon.
Gạo basmati: Tập trung vào các thị trường giàu có tại Trung Đông như Saudi Arabia, Iraq, Iran và UAE.
Mặc dù sản lượng gạo của Ấn Độ năm nay dự kiến đạt mức cao kỷ lục, đảm bảo nguồn cung dồi dào, nhưng rào cản từ logistics đang là yếu tố quyết định tốc độ tăng trưởng thương mại. Dù đồng rupee suy yếu phần nào hỗ trợ giá bán cạnh tranh, song lợi thế này đang bị triệt tiêu bởi mức tăng của cước vận tải biển.
PHỐ HỘI