Chỉ số KPI - công cụ nâng cao trách nhiệm trong xây dựng pháp luật

2 giờ trướcBài gốc

Để đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước, công tác xây dựng pháp luật đã được Quốc hội, Chính phủ, các bộ ngành quan tâm, đẩy mạnh. Đã có sự đổi mới rõ nét trong tư duy xây dựng pháp luật, chuyển từ "quản lý" sang "kiến tạo phát triển", từ "tiền kiểm" sang "hậu kiểm". Trong nhiệm kỳ 2021 - 2026, Chính phủ đã trình Quốc hội ban hành nghị quyết về một số cơ chế, chính sách đặc biệt tạo đột phá trong xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật; thông qua 180 luật, pháp lệnh, nghị quyết. Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, các bộ, cơ quan ngang bộ đã ban hành theo thẩm quyền gần 3.600 văn bản pháp quy dưới luật… Nhờ đó, đã tháo gỡ kịp thời những "điểm nghẽn", "nút thắt" về cơ chế, khơi thông nguồn lực cho phát triển. Tuy nhiên, vẫn còn đó tình trạng "nợ đọng", chậm ban hành văn bản hướng dẫn; không ít các quy định pháp luật chồng chéo, mâu thuẫn…

Pháp luật là nền tảng để quản trị quốc gia. Chất lượng của luật, nghị định, thông tư không chỉ ảnh hưởng trực tiếp tới hiệu lực quản lý nhà nước mà còn tác động sâu rộng tới môi trường đầu tư, kinh doanh và đời sống xã hội. Tuy nhiên, việc đánh giá hiệu quả công tác xây dựng pháp luật vẫn chủ yếu dựa trên các tiêu chí như: tiến độ hoàn thành chương trình xây dựng luật, số lượng văn bản được ban hành hoặc mức độ tuân thủ quy trình. Cách đánh giá này là cần thiết nhưng chưa phản ánh đầy đủ chất lượng thực sự của văn bản được ban hành. Bởi thực tế, có những văn bản ban hành đúng tiến độ nhưng tuổi thọ lại rất ngắn do chưa dự liệu hết những tác động của chính sách, hoặc chính sách chưa tính hết đến nguồn lực thực hiện.

Để tháo gỡ được nút thắt này, việc sớm xây dựng Đề án ban hành Chỉ số đánh giá, chấm điểm KPI về công tác xây dựng pháp luật là điều rất cần thiết. Chỉ số KPI được xây dựng nhằm thiết lập công cụ quản lý thống nhất, khách quan và định lượng để theo dõi, đánh giá toàn diện kết quả thực hiện nhiệm vụ xây dựng pháp luật của các bộ, cơ quan ngang bộ. Chỉ số KPI tập trung đánh giá các nội dung trọng tâm, bao gồm: tiến độ, chất lượng soạn thảo, trình ban hành văn bản; mức độ đầy đủ, kịp thời của văn bản quy định chi tiết; hiệu quả công tác phối hợp giữa các cơ quan trong quá trình xây dựng pháp luật.

Việc áp dụng KPI vào công tác xây dựng pháp luật sẽ giúp tăng cường tính minh bạch và trách nhiệm giải trình trong hoạt động này. Khi các chỉ số đánh giá được công bố rõ ràng, các cơ quan chủ trì soạn thảo sẽ có động lực, trách nhiệm nâng cao chất lượng xây dựng văn bản pháp luật. Bên cạnh đó, việc có chỉ số KPI trong xây dựng pháp luật cũng giúp chuyển trọng tâm đánh giá từ đầu ra số lượng sang chất lượng văn bản được ban hành. Do đó, thay vì chỉ đo lường số lượng văn bản được ban hành, các chỉ số có thể tập trung vào mức độ tác động của chính sách, tính khả thi của quy định pháp luật và phản hồi từ người dân, doanh nghiệp. Chất lượng của văn bản được đánh giá bởi người dân doanh nghiệp được thụ hưởng gì từ chính sách chứ không phải là số lượng văn bản pháp luật được ban hành là bao nhiêu.

Tuy vậy, việc xác định các chỉ số đánh giá chất lượng pháp luật là nhiệm vụ không đơn giản. Bởi thực tế cho thấy, các yếu tố như tính thống nhất của hệ thống pháp luật hay tác động xã hội dài hạn thường khó lượng hóa bằng con số cụ thể. Điều này đòi hỏi quá trình xây dựng hệ thống chỉ số nên kết hợp giữa định lượng và định tính, đồng thời phản ánh cả tiến độ, chất lượng và tác động của chính sách.

Trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh cải cách thể chế, tạo không gian pháp lý cho phát triển, việc đánh giá KPI trong lĩnh vực xây dựng pháp luật được coi là một hướng đi đúng đắn và tích cực. Điều này không chỉ giúp nâng cao chất lượng ban hành văn bản pháp luật mà còn góp phần củng cố niềm tin của người dân và doanh nghiệp đối với hệ thống pháp luật. Đây chính là nền tảng quan trọng để thể chế pháp luật thực sự trở thành động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.

Song Hà

Nguồn Đại Biểu Nhân Dân : https://daibieunhandan.vn/chi-so-kpi-cong-cu-nang-cao-trach-nhiem-trong-xay-dung-phap-luat-10408739.html