Chiếc bàn cửa gỗ của Jeff Bezos tiết lộ bí mật đế chế Amazon

2 giờ trướcBài gốc

Có những hình ảnh tưởng chừng đối lập nhưng lại phản chiếu rất rõ bản chất của một con người. Vài tuần trước, Jeff Bezos xuất hiện tại Met Gala với bộ cánh xa hoa giữa ánh đèn truyền thông. Nhưng cũng chính vị tỷ phú ấy, trong một cuộc gặp gỡ tại nhà máy, lại ngồi bệt xuống sàn để trao đổi cùng nhân viên về vận hành và chính sách thuế. Hai hình ảnh đối lập ấy khiến nhiều người đặt câu hỏi: đâu mới là “phiên bản thật” của ông chủ Amazon?

Thực tế, nếu nhìn vào hành trình xây dựng Amazon, câu trả lời có lẽ đã xuất hiện từ rất sớm, ngay trong câu chuyện về “chiếc bàn cửa gỗ” nổi tiếng năm 1994. Khi mới khởi nghiệp, Bezos mua những cánh cửa gỗ cũ, đóng thêm chân để làm bàn làm việc vì chi phí rẻ hơn mua bàn văn phòng thật. Câu chuyện sau này trở thành biểu tượng cho nguyên tắc “Frugality” (Tiết kiệm) - một trong những triết lý cốt lõi được nhắc đến trong cuốn sách 14 Nguyên tắc tăng trưởng thần tốc như Amazon.

Tuy nhiên, điều đáng nói là Amazon chưa bao giờ xem tiết kiệm đơn thuần là cắt giảm chi phí. Đó là tư duy phân bổ nguồn lực một cách tàn nhẫn nhưng hiệu quả. Bezos sẵn sàng tiết kiệm ở những khu vực không trực tiếp tạo ra giá trị cho khách hàng để dồn toàn lực cho công nghệ, logistics, dữ liệu và trải nghiệm mua sắm. Trong nhiều năm liền, Amazon chấp nhận lợi nhuận thấp để tái đầu tư cho hệ thống vận hành và đổi mới. Chính điều này đã giúp tập đoàn xây dựng được lợi thế cạnh tranh gần như không thể sao chép.

Đây cũng là điểm mà nhiều doanh nghiệp hiện nay đang hiểu sai khi nói về “tối ưu chi phí”. Không ít lãnh đạo đồng nhất tiết kiệm với việc cắt lương, giảm phúc lợi hoặc thu hẹp nhân sự. Nhưng nếu cắt giảm ngay ở những bộ phận tạo ra sáng tạo và giá trị dài hạn, doanh nghiệp rất dễ biến thành một cỗ máy vận hành cũ kỹ, thiếu động lực đổi mới và dần đánh mất người tài.

Tỷ phú Jeff Bezos - nhà sáng lập Amazon. Ảnh: The Guardian

Amazon lại đi theo hướng ngược lại. Họ có thể tiết giảm những chi phí hành chính không cần thiết, nhưng lại mạnh tay đầu tư vào trí tuệ nhân tạo, chuỗi cung ứng và trải nghiệm khách hàng. Điều này cho thấy tiết kiệm đúng nghĩa không phải là giữ tiền, mà là biết tiền nên được đặt vào đâu để tạo ra tăng trưởng dài hạn.

Dù vậy, hành trình của Bezos cũng phản ánh một nghịch lý thú vị của các doanh nghiệp tăng trưởng thần tốc: càng lớn mạnh, việc giữ được “DNA khởi nghiệp” càng khó khăn. Hình ảnh xa hoa của Bezos ở thời điểm hiện tại khiến không ít người cảm thấy ông đã rời xa tinh thần giản dị ngày đầu. Nhưng nếu nhìn dưới góc độ quản trị, đây không đơn thuần là câu chuyện cá nhân, mà là thách thức của mọi đế chế kinh doanh khi bước sang quy mô toàn cầu.

Một startup có thể dễ dàng duy trì tinh thần “Ngày đầu tiên” - trạng thái luôn khát khao, linh hoạt và sẵn sàng thay đổi. Nhưng khi doanh nghiệp đạt quy mô hàng trăm nghìn nhân sự, bộ máy đồ sộ rất dễ kéo theo sự trì trệ, quan liêu và tâm lý an toàn. Vì vậy, điều đáng học từ Amazon không nằm ở việc bắt chước vẻ ngoài tiết kiệm hay lối sống của Bezos, mà là cách họ liên tục duy trì tư duy đổi mới ngay cả khi đã trở thành một trong những tập đoàn lớn nhất thế giới.

Điều đáng học từ Amazon không nằm ở việc bắt chước vẻ ngoài tiết kiệm hay lối sống của Bezos, mà là cách họ liên tục duy trì tư duy đổi mới ngay cả khi đã trở thành một trong những tập đoàn lớn nhất thế giới. Ảnh: Pinterest.

Trong bối cảnh kinh tế nhiều biến động hiện nay, bài học ấy càng trở nên đáng suy ngẫm. Không ít doanh nghiệp lao vào cuộc đua tăng trưởng bằng quảng cáo, mở rộng quy mô hoặc chạy theo các chỉ số ngắn hạn, nhưng lại thiếu chiến lược kiểm soát chi phí và tái đầu tư dài hạn. Kết quả là doanh thu tăng nhưng nền tảng vận hành ngày càng mong manh.

“Chiếc bàn cửa gỗ” vì thế không còn là một giai thoại khởi nghiệp đơn thuần. Nó là biểu tượng cho tư duy quản trị biết ưu tiên điều cốt lõi. Muốn tăng trưởng bền vững, doanh nghiệp phải học cách điều khiển “con quái vật chi phí” thay vì để nó nuốt chửng toàn bộ nguồn lực. Và có lẽ, đó mới chính là bài học lớn nhất mà Amazon để lại cho thế giới kinh doanh.

Thụy Vũ

Nguồn Znews : https://znews.vn/chiec-ban-cua-go-cua-jeff-bezos-tiet-lo-bi-mat-de-che-amazon-post1653487.html