Chiếc mũ em bé - quan niệm sống và truyền thống lâu đời của đồng bào.Dao Tiền

3 giờ trướcBài gốc

Ngay từ khi đứa trẻ chào đời, các bà, các mẹ đã bắt đầu chuẩn bị cho con những món đồ mang đậm dấu ấn dân tộc. Bên cạnh tấm tã, chiếc áo nhỏ hay đôi giày vải, chiếc mũ đội đầu là vật dụng không thể thiếu. Không chỉ có tác dụng giữ ấm, bảo vệ đầu trẻ trước thời tiết vùng núi, chiếc mũ còn được xem như vật mang ý nghĩa cầu may, gửi gắm mong ước đứa trẻ lớn lên khỏe mạnh, bình an.

Chiếc mũ của em bé Dao Tiền thường được làm từ vải chàm, loại vải truyền thống quen thuộc trong đời sống của đồng bào. Màu chàm giản dị nhưng bền màu, gợi sự gắn bó với thiên nhiên và núi rừng. Từ tấm vải chàm mộc mạc, qua bàn tay khéo léo của người phụ nữ, chiếc mũ dần được tạo hình với nhiều chi tiết tinh tế và công phu.

Phần thân mũ thường được khâu thành hình tròn, ôm gọn đầu bé. Mỗi đường kim, mũi chỉ đều được thực hiện cẩn thận để chiếc mũ vừa vặn và chắc chắn. Nổi bật trên thân mũ là các họa tiết hoa nhỏ cùng những miếng bạc hình ngôi sao được gắn đều xung quanh. Khi ánh nắng chiếu vào, những chi tiết bạc lấp lánh khiến chiếc mũ càng trở nên bắt mắt.

Vành mũ cũng được trang trí bằng nhiều dải màu khác nhau, tạo thành những đường sọc hài hòa và nổi bật. Các sợi chỉ hồng, xanh, trắng, tím… được thêu đan xen thành những đường viền tinh tế. Mỗi màu sắc đều mang ý nghĩa riêng, tượng trưng cho thiên nhiên, đất trời và sự sinh sôi nảy nở.

Em bé Dao Tiền ngộ nghĩnh với chiếc mũ đội đầu.

Đặc biệt, trên đỉnh mũ thường được gắn một quả bông đỏ nổi bật. Chi tiết này không chỉ tạo điểm nhấn về màu sắc mà còn mang ý nghĩa tượng trưng cho sự may mắn, hạnh phúc. Theo quan niệm của đồng bào Dao Tiền, màu đỏ là màu của sự tốt lành, có thể xua đuổi những điều không may và bảo vệ trẻ nhỏ. Vì vậy, quả bông đỏ trên chiếc mũ giống như lời cầu chúc của cha mẹ dành cho con mình.

Có nhiều năm gắn bó với việc làm trang phục truyền thống, bà Chu Thị Thẻn, xóm 2, xã Nguyên Bình chia sẻ: Đối với người Dao Tiền, chiếc mũ của em bé thường do bà hoặc mẹ tự tay làm. Nhiều phụ nữ bắt đầu chuẩn bị từ khi mang thai, tranh thủ lúc rảnh rỗi để thêu từng họa tiết nhỏ. Chiếc mũ vì thế không chỉ là vật dụng thường ngày mà còn chứa đựng tình yêu thương và sự chăm chút của gia đình dành cho đứa trẻ. Theo quan niệm của chúng tôi, trẻ nhỏ mới sinh còn yếu vía, dễ bị những yếu tố xấu quấy nhiễu. Vì vậy, các họa tiết, màu sắc và những miếng bạc trên mũ được xem như một “lá bùa” bảo vệ, giúp em bé khỏe mạnh, bình an.

Trong bối cảnh đời sống ngày càng thay đổi, việc bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống đứng trước nhiều thách thức. Tuy nhiên, với sự gìn giữ của người dân, đặc biệt là những người phụ nữ trong gia đình, nghề thêu may và làm mũ truyền thống vẫn được duy trì, trao truyền qua các thế hệ.

Bên cạnh đó, việc gắn bảo tồn các giá trị truyền thống với phát triển du lịch cũng mở ra nhiều cơ hội mới. Những chiếc mũ em bé Dao Tiền với màu sắc hài hòa, họa tiết tinh tế ngày càng trở thành điểm nhấn thu hút du khách khi đến tham quan, trải nghiệm tại các bản làng vùng cao.

Chiếc mũ đội đầu của em bé Dao Tiền là sự kết tinh từ bàn tay khéo léo, kinh nghiệm dân gian và tình yêu thương gia đình. Giữa nhịp sống hiện đại, hình ảnh chiếc mũ vẫn âm thầm hiện diện, như một minh chứng cho sức sống bền bỉ của văn hóa truyền thống Dao Tiền nơi miền non nước Cao Bằng.

Thanh Tú

Nguồn Cao Bằng : https://baocaobang.vn/chiec-mu-em-be-quan-niem-song-va-truyen-thong-lau-doi-cua-dong-bao-dao-tien-3187859.html