Chiến sự Trung Đông 'ngốn' kho Patriot của Mỹ, Ukraine lo mất lá chắn phòng không

6 giờ trướcBài gốc

Xung đột Trung Đông làm hao hụt kho tên lửa phòng không của Mỹ

Trong thời gian qua, Mỹ và các đồng minh tại vùng Vịnh đã sử dụng hàng trăm tên lửa Patriot để đánh chặn tên lửa đạn đạo và máy bay không người lái tấn công của Iran. Điều này làm hao hụt đáng kể kho dự trữ, vốn được kỳ vọng một phần sẽ dành cho Ukraine. Các quan chức cấp cao châu Âu và một số nghị sĩ Mỹ cho biết, tình hình hiện tại đang đặt các hoạt động quân sự của chính quyền Tổng thống Donald Trump tại Trung Đông vào thế mâu thuẫn với nhu cầu phòng không cấp bách của Ukraine.

Hệ thống tên lửa Patriot. Ảnh: AP

Châu Âu lo ngại Nga có thể tận dụng cơ hội này để gia tăng sức ép. Theo họ, Moscow có thể đẩy mạnh các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng của Ukraine và tìm cách thay đổi cục diện chiến trường trong lúc Mỹ và châu Âu bị phân tâm bởi cuộc xung đột mới ở Trung Đông, cũng như những lo ngại về cạn kiệt kho vũ khí.

“Nếu trước đây Nga từng chịu nhiều sức ép trên bàn đàm phán thì giờ đây áp lực đó gần như biến mất. Mỹ đang bị phân tâm và cũng đang sử dụng những loại vũ khí mà châu Âu muốn mua để hỗ trợ Ukraine. Đây là một kịch bản khá u ám”, một quan chức Liên minh châu Âu lưu ý.

Tổng thống Ukraine Zelensky hôm 11/3 cũng cảnh báo về nguy cơ thiếu hụt tên lửa phòng không trong thời gian tới. Ông Zelensky cho biết tình trạng thiếu tên lửa cho hệ thống Patriot “không phải do cuộc chiến ở Trung Đông gây ra”. Tuy nhiên, ông thừa nhận cuộc xung đột này “sẽ ảnh hưởng đến số lượng tên lửa còn lại và khiến Ukraine giảm cơ hội nhận thêm các lô tên lửa mới”.

Trong khi đó, quy mô các cuộc tấn công nhằm vào lực lượng Mỹ và các đồng minh tại vùng Vịnh được đánh giá là lớn chưa từng thấy trong nhiều thập kỷ.

Bộ Quốc phòng Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) cho biết Iran đã phóng tổng cộng 1.475 máy bay không người lái, 262 tên lửa đạn đạo và 8 tên lửa hành trình vào nước này kể từ khi chiến sự bùng phát. Nhiều trong UAV và tên lửa trong số đó đã bị đánh chặn bằng các hệ thống phòng không do Mỹ sản xuất, chẳng hạn như tên lửa Patriot và hệ thống phòng thủ tầm cao THAAD. Theo thống kê, hơn 1.600 máy bay không người lái và tên lửa đã bị bắn hạ.

Một báo cáo của Bloomberg Intelligence ước tính Mỹ và các đối tác trong khu vực đã phóng tới 1.000 tên lửa đánh chặn PAC-3 Patriot để đối phó các cuộc tấn công của Iran kể từ khi xung đột bắt đầu. Con số này vượt xa tốc độ sản xuất bởi PAC-3 có chi phí cao và quy trình chế tạo rất phức tạp.

Khó khăn trong sản xuất tên lửa

Quá trình sản xuất tên lửa Patriot kéo dài nhiều tháng, trong khi cuộc chiến tại Ukraine đã khiến các nước phương Tây gấp rút đặt thêm đơn hàng. Tháng 1/2026, tập đoàn quốc phòng Mỹ Lockheed Martin đồng ý tăng mạnh sản lượng tên lửa Patriot theo yêu cầu của chính quyền Tổng thống Donald Trump. Theo kế hoạch, sản lượng sẽ tăng từ khoảng 600 quả mỗi năm cho đến năm 2025 lên tới 2.000 quả trong thời gian tới, nhằm đáp ứng nhu cầu đang tăng mạnh trên toàn cầu.

Tuy nhiên, các chuyên gia cho biết các nhà máy của Lockheed Martin cần thêm vài năm để mở rộng năng lực sản xuất đủ đáp ứng những đơn đặt hàng mới.

Thượng nghị sĩ Richard Blumenthal, thành viên Đảng Dân chủ bang Connecticut cho rằng vẫn còn nhiều tranh luận về việc phân bổ các hệ thống vũ khí này.

“Vẫn chưa rõ chính quyền ông Trump sẽ ưu tiên dành cho Ukraine hay Trung Đông, cũng như nhu cầu thực tế đối với các loại vũ khí này sẽ kéo dài bao lâu và ở mức độ nào”, ông Blumenthal nói. Theo ông, các nước châu Âu tỏ ra thất vọng khi Mỹ chưa thông báo chính xác về năng lực sản xuất của nước này. Ông cũng cho rằng Washington có thể viện dẫn khó khăn trong việc gia tăng sản lượng tên lửa để hạn chế cung cấp thêm vũ khí.

Trước khi các cuộc xung đột bùng phát tại châu Âu và Trung Đông, Mỹ chỉ sản xuất khoảng 270 tên lửa Patriot mỗi năm, theo số liệu của Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS). Điều này cho thấy ngành công nghiệp quốc phòng vẫn còn khoảng cách lớn để đáp ứng nhu cầu đang tăng nhanh.

Ukraine đứng trước rủi ro lớn

Một quan chức NATO nhận định trong những tháng tới, Washington có thể ưu tiên nhu cầu an ninh của chính họ và “khả năng phòng thủ của Ukraine sẽ bị ảnh hưởng nếu Mỹ đặt nhu cầu quốc gia lên trước”.

Một quan chức Đức cho biết, việc giao vũ khí chậm chạp cho Ukraine vào cuối năm 2025 đã khiến cơ sở hạ tầng năng lượng của nước này chịu thiệt hại nghiêm trọng. Theo ông, tình hình có thể còn tiếp tục xấu đi.

“Điều đáng lo ngại là Tổng thống Trump có thể phá vỡ các thỏa thuận và giữ lại nguồn cung vũ khí còn Tổng thống Vladimir Putin sẽ tận dụng cơ hội này để có thêm đòn bẩy trong đàm phán”, quan chức này nói.

Các đồng minh của Mỹ cũng ngày càng lo ngại về giá thành của các hệ thống vũ khí do Mỹ sản xuất.

“Giá của một số hệ thống vũ khí đã tăng gấp đôi. Đó là khó khăn chúng tôi đang phải đối mặt”, một quan chức NATO khác cho biết.

Bên cạnh nỗ lực ngắn hạn nhằm mua thêm hệ thống phòng không, các nước châu Âu còn lo ngại chuỗi cung ứng vũ khí rộng lớn hơn dành cho Ukraine có thể bị ảnh hưởng khi Mỹ và các đồng minh phải tăng cường dự trữ vũ khí trong bối cảnh xung đột leo thang ở Trung Đông.

Năm 2025, Mỹ và NATO đã thiết lập Danh sách Yêu cầu Ưu tiên của Ukraine (PURL) nhằm duy trì nguồn cung vũ khí cho Kiev, trong đó có các tên lửa đánh chặn Patriot rất cần thiết cho hệ thống phòng không.

Sau khi chính quyền ông Trump tạm dừng viện trợ quân sự trực tiếp cho Ukraine năm 2025, cơ chế PURL trở thành một kênh quan trọng để duy trì nguồn cung. Theo cơ chế này, các nước châu Âu có thể mua thiết bị quân sự từ Mỹ và sau đó chuyển giao lại cho Ukraine. Bộ trưởng Quốc phòng Phần Lan Antti Häkkänen cho biết Helsinki đã kêu gọi xây dựng “một trụ cột công nghiệp quốc phòng châu Âu và một trụ cột của Ukraine”. Theo ông, điều này sẽ giúp chuyển một phần hoạt động sản xuất từ Mỹ sang châu Âu, qua đó giúp Ukraine tiếp cận nhanh hơn với các loại vũ khí cần thiết.

Hồng Anh/VOV.VN (Tổng hợp)

Nguồn VOV : https://vov.vn/quan-su-quoc-phong/phan-tich/chien-su-trung-dong-ngon-kho-patriot-cua-my-ukraine-lo-mat-la-chan-phong-khong-post1275451.vov