Chính phủ đề xuất đăng ký hộ tịch không phụ thuộc nơi cư trú, địa giới hành chính

3 giờ trướcBài gốc

Chiều 18-3, tại phiên họp thứ 55, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự thảo Luật Hộ tịch (sửa đổi). Dự thảo Luật gồm 4 chương, 31 Điều, giảm 3 chương, 46 điều so với Luật Hộ tịch năm 2014, có nhiều điểm mới đáng chú ý.

Làm rõ tính khả thi

Liên quan đến thẩm quyền đăng ký hộ tịch, dự thảo giao UBND cấp xã thực hiện đăng ký tất cả các sự kiện, thông tin hộ tịch. Đặc biệt, các việc hộ tịch được đăng ký không phụ thuộc nơi cư trú, địa giới hành chính.

Thẩm tra nội dung này, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho hay Thường trực Ủy ban này và các cơ quan của Quốc hội cơ bản tán thành về sự cần thiết, tính hợp lý của thủ tục hành chính quy định tại dự thảo Luật, đặc biệt là chủ trương thực hiện thủ tục hành chính phi địa giới.

Tuy nhiên, ông Hoàng Thanh Tùng đề nghị đánh giá, rà soát kỹ lưỡng điều kiện bảo đảm thực hiện, nhất là hạ tầng công nghệ và việc cập nhật thông tin hộ tịch theo thời gian thực, việc kết nối liên thông Cơ sở dữ liệu hộ tịch để bảo đảm tính khả thi, nhất là ở các địa phương vùng sâu, vùng xa, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn.

Phó Chủ nhiệm Thường trực Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Lê Thị Nga. Ảnh: Quốc hội

Nêu ý kiến sau đó, Phó Chủ nhiệm Thường trực Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Lê Thị Nga đánh giá Luật Hộ tịch là một trong những luật có liên quan trực tiếp đến từng người dân.

“Chúng tôi thấy lần này sửa đổi khá lớn và có nhiều điểm rất tiến bộ, đặc biệt là ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số”- bà Lê Thị Nga nói.

Tuy nhiên, bà Lê Thị Nga đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát để đảm bảo tính thống nhất với các đạo luật liên quan và cân nhắc về tính khả thi của một số quy định mới.

Liên quan đến chủ trương đăng ký hộ tịch phi địa giới hành chính, bà Lê Thị Nga đánh giá quy định này phù hợp với chủ trương phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, tạo điều kiện cho người dân chủ động lựa chọn nơi thực hiện. Điều này cũng giúp giảm áp lực cho cơ quan đăng ký theo địa bàn cư trú, đồng thời phù hợp với việc khai thác, sử dụng cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử thống nhất.

Tuy nhiên, Phó Chủ nhiệm Thường trực Ủy ban Dân nguyện và Giám sát cũng đề nghị làm rõ tính khả thi của quy định này.

Mặt khác, dẫn khoản 1 Điều 51 Bộ luật Dân sự quy định trường hợp giám sát việc giám hộ liên quan đến quản lý tài sản của người được giám hộ, người giám sát phải đăng ký tại UBND cấp xã nơi cư trú của người được giám hộ, bà Lê Thị Nga cho rằng hai nội dung này chưa đảm bảo tính thống nhất.

“Đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo cần rà soát, chỉnh lý dự thảo luật để đảm bảo tính thống nhất của hệ thống pháp luật”- bà Nga nói.

Đăng ký khai sinh, khai tử chủ động

Một nội dung đáng chú ý khác, dự thảo quy định trường hợp trẻ em sinh ra tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, đã cung cấp đủ nội dung đăng ký khai sinh theo quy định, dữ liệu được kết nối, chia sẻ tự động tới hệ thống đăng ký, quản lý hộ tịch điện tử thì UBND cấp xã chủ động thực hiện đăng ký khai sinh.

Trường hợp cá nhân chết tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, đã cung cấp đủ nội dung đăng ký khai tử theo quy định, dữ liệu được kết nối, chia sẻ tự động tới hệ thống đăng ký, quản lý hộ tịch điện tử, UBND cấp xã chủ động thực hiện đăng ký khai tử.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Hoàng Thanh Tùng. Ảnh: Quốc hội

Liên quan đến nội dung này, cơ quan thẩm tra cho rằng việc quy định như dự thảo là một bước tiến trong cải cách thủ tục hành chính theo hướng tạo thuận lợi, phục vụ người dân tốt hơn.

Tuy nhiên, theo quy định của dự thảo Luật, sau khi thông tin đăng ký khai sinh, đăng ký khai tử của cá nhân được cập nhật trên cơ sở dữ liệu y tế và kết nối với Cơ sở dữ liệu hộ tịch thì “chưa có cơ sở để xác định UBND cấp xã cụ thể nào có trách nhiệm thụ lý, chủ động đăng ký khai sinh, khai tử”.

“Đề nghị nghiên cứu, bổ sung một số nguyên tắc xác định, lựa chọn UBND cấp xã có thẩm quyền giải quyết thủ tục đăng ký hộ tịch”- ông Hoàng Thanh Tùng nói, đồng thời đề nghị quy định cụ thể các trường hợp “không thể đăng ký khai sinh, khai tử chủ động” để tránh mâu thuẫn với trách nhiệm của UBND cấp xã trong việc chủ động đăng ký khai sinh, khai tử cho cá nhân.

Bên cạnh, cơ quan thẩm tra đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo thuyết minh cụ thể về lộ trình xây dựng, đáp ứng cơ sở vật chất cũng như các điều kiện kỹ thuật, đặc biệt là điều kiện kết nối, chia sẽ dữ liệu giữa các cơ quan, đơn vị có liên quan (các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh) với Cơ sở dữ liệu hộ tịch, nhằm bảo đảm tính khả thi của chính sách. Bởi theo dự thảo, chậm nhất đến ngày 1-1-2029 phải thực hiện đăng ký khai sinh, khai tử chủ động thống nhất trên cả nước.

Ngoài ra, cơ quan thẩm tra cũng đề nghị bổ sung, điều chỉnh phù hợp ngày có hiệu lực của Luật đối với việc đăng ký khai sinh, khai tử chủ động để bảo đảm tính thống nhất nội tại.

“Đây là quy định mang tính đột phá, nhằm đơn giản hóa thủ tục hành chính, đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số và tăng cường trách nhiệm của UBND cấp xã”- bà Lê Thị Nga nói và tán thành quy định trên.

Tuy nhiên, bà Lê Thị Nga đề nghị cơ quan soạn thảo làm rõ hơn về lộ trình thực hiện, đồng thời cho rằng mốc thời gian đến 1-1-2029 mới thực hiện quy định này là quá dài, cần rút ngắn hơn.

“Việc đăng ký khai sinh, khai tử chủ động phụ thuộc vào công nghệ liên thông của ngành y tế. Chúng tôi trao đổi với ngành y tế và thống nhất mốc thời gian này…”- Thứ trưởng Bộ Tư pháp nói và cho biết sẽ tiếp tục nghiên cứu để rút ngắn lộ trình này, để việc đăng ký khai sinh, khai tử chủ động được thực hiện sớm nhất có thể.

Kết luận sau đó, Phó Chủ tịch Nguyễn Khắc Định đánh giá dự thảo Luật có nhiều điểm mới tiến bộ, đáp ứng yêu cầu của sự phát triển.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội lưu ý Chính phủ cần tiếp tục chỉ đạo rà soát thêm, để bảo đảm yêu cầu về tính thống nhất giữa quy định của dự thảo luật này với một số quy định có liên quan; đồng thời bảo đảm tính khả thi, các điều kiện bảo đảm, lộ trình thực hiện, nhất là với quy định mới.

Phó Chủ tịch Nguyễn Khắc Định. Ảnh: Quốc hội

Tán thành thẩm quyền đăng ký hộ tịch không phụ thuộc vào nơi cư trú của cá nhân đăng ký hộ tịch, tuy nhiên, Ủy ban Thường vụ Quốc hội yêu cầu rà soát kỹ lưỡng điều kiện bảo đảm thực hiện, nhất là hạ tầng công nghệ và cập nhật thông tin hộ tịch theo thời gian thực, việc kết nối liên thông cơ sở dữ liệu hộ tịch để bảo đảm tính khả thi ở các địa phương vùng sâu, vùng xa, vùng kinh tế- xã hội khó khăn.

Về quy định liên quan đến việc đăng ký khai sinh, khai tử chủ động, ông Nguyễn Khắc Định đề nghị xác định rõ hơn nguyên tắc lựa chọn UBND cấp xã có trách nhiệm chủ động giải quyết thủ tục đăng ký hộ tịch. Trên cơ sở đó, Chính phủ quy định chi tiết để tổ chức thực hiện hiệu quả.

Ngoài ra, hồ sơ cần báo cáo, thuyết minh rõ hơn về lộ trình đáp ứng yêu cầu về công nghệ, các điều kiện kỹ thuật nhằm bảo đảm thực hiện nội dung này.

“Luật có hiệu lực từ 1-3-2027, phấn đấu 1-3-2028 nhiều địa phương có điều kiện thực hiện trước, còn cả nước chậm nhất là 1-1-2029”- ông Nguyễn Khắc Định nói thêm và cho rằng “nếu phấn đấu được nhanh hơn nữa thì càng tốt”.

ĐỨC MINH

Nguồn PLO : https://plo.vn/video/chinh-phu-de-xuat-dang-ky-ho-tich-khong-phu-thuoc-noi-cu-tru-dia-gioi-hanh-chinh-post900065.html