Văn phòng Chính phủ vừa ban hành văn bản truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc về việc thực hiện các Nghị quyết của Quốc hội liên quan đến đầu tư hạ tầng giao thông đường sắt. Trong đó, trọng tâm là dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam, tuyến Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng và hệ thống đường sắt đô thị tại hai đô thị lớn nhất cả nước.
Bảo đảm tuyệt đối chất lượng công trình, hiệu quả đầu tư đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam.
Tập trung hoàn thiện hành lang pháp lý cho đường sắt tốc độ cao
Đối với dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam, Phó Thủ tướng giao Bộ Xây dựng chủ trì, phối hợp cùng các bộ, ngành và địa phương rà soát toàn diện các văn bản quy phạm pháp luật. Mục tiêu là sửa đổi, bổ sung và hoàn thiện hệ thống quy chuẩn, tiêu chuẩn nhằm tạo hành lang pháp lý thuận lợi nhất cho việc phát triển hệ thống giao thông vận tải đường sắt hiện đại.
Chính phủ nhấn mạnh yêu cầu nâng cao trách nhiệm và quyết tâm chính trị của các đơn vị liên quan để hoàn thành dự án đúng tiến độ. Đặc biệt, quá trình triển khai phải bảo đảm chặt chẽ về quy trình kỹ thuật và trình tự pháp lý. Phó Thủ tướng lưu ý không vì áp lực tiến độ mà xem nhẹ các tiêu chuẩn chất lượng, nhằm bảo đảm tuyệt đối tính an toàn và hiệu quả đầu tư lâu dài của công trình.
Chiến lược tự chủ công nghệ tại tuyến Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng
Liên quan đến tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, yêu cầu đặt ra là phải đẩy nhanh tiến độ lập, thẩm định và phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi. Phó Thủ tướng chỉ đạo các đơn vị tư vấn và cơ quan quản lý cần đánh giá kỹ lưỡng các phương án công nghệ. Việc lựa chọn phải nằm trong khuôn khổ công nghệ đã được Quốc hội xác định, hướng tới mục tiêu độc lập, tự chủ về công nghệ trong dài hạn.
Bên cạnh yếu tố kỹ thuật, công tác lựa chọn đối tác chiến lược cũng cần được nghiên cứu thấu đáo. Các phương án mô hình đầu tư phải được báo cáo kịp thời lên cấp có thẩm quyền để đảm bảo tính khả thi, hiệu quả kinh tế và đáp ứng nghiêm ngặt các yêu cầu về an ninh, quốc phòng trong suốt quá trình triển khai dự án.
Phát triển đường sắt đô thị gắn liền với mô hình TOD
Tại TP.Hà Nội và TP.HCM, Chính phủ yêu cầu các bộ liên quan cùng UBND hai thành phố tăng cường phối hợp để đánh giá tính phù hợp của các cơ chế, chính sách thí điểm. Trọng tâm của giai đoạn tới là hoàn thiện cơ chế phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD), đặc biệt là các quy định về tài chính đất đai.
Mô hình TOD được kỳ vọng sẽ tạo ra cơ chế điều tiết minh bạch, sử dụng hiệu quả giá trị gia tăng từ đất đai xung quanh các ga đường sắt để tái đầu tư cho hạ tầng. Bộ Xây dựng cùng chính quyền hai thành phố được giao nhiệm vụ rà soát, làm rõ trách nhiệm và nguồn lực để hiện thực hóa mô hình này, đảm bảo sự phát triển bền vững cho hệ thống giao thông đô thị.
Đảm bảo an sinh xã hội tại các khu vực triển khai dự án
Một trong những nội dung quan trọng được Phó Thủ tướng nhấn mạnh là công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư tại các địa phương có đường sắt đi qua. Các tỉnh và thành phố thuộc phạm vi dự án cần phối hợp chặt chẽ với Bộ Xây dựng để thực hiện nhanh chóng các thủ tục giải phóng mặt bằng.
Chính phủ yêu cầu các phương án tái định cư phải đi đôi với việc đảm bảo ổn định đời sống, sinh kế và sản xuất cho người dân bị ảnh hưởng. Người dân tại nơi ở mới phải có điều kiện sống ít nhất bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ, đảm bảo sự đồng thuận và hỗ trợ từ cộng đồng trong quá trình thực hiện các siêu dự án hạ tầng quốc gia.
Tuệ Nhân