Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn trình bày báo cáo giải trình, tiếp thu dự thảo luật sửa đổi 4 luật về thuế. Ảnh: Quochoi.vn.
Sáng 24/4, Quốc hội đã chính thức thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập cá nhân (TNCN), Luật Thuế giá trị gia tăng (GTGT), Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp và Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB) với 464/487 đại biểu Quốc hội tham gia biểu quyết tán thành.
Một trong những quy định mới tại Luật là cho phép Chính phủ căn cứ các chỉ số kinh tế vĩ mô, khả năng cân đối ngân sách, quy định mức doanh thu miễn thuế hàng năm với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh, đảm bảo phù hợp với bối cảnh kinh tế - xã hội trong từng thời kỳ.
Ngưỡng doanh thu miễn thuế tối đa không quá 3 tỷ/năm
Trước đó, trình bày báo cáo giải trình, tiếp thu dự thảo Luật, Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết có ý kiến thẩm tra cho rằng tại Kết luận 18 Hội nghị Trung ương 2 chỉ giao Chính phủ chủ động điều chỉnh các loại thuế, phí trong trường hợp khẩn cấp; còn việc sửa luật theo dự thảo Luật hiện nay là giao cho Chính phủ điều chỉnh 4 loại thuế này trong điều kiện bình thường, không phải trường hợp khẩn cấp. Do đó, đề nghị cân nhắc xử lý theo 1 trong 2 hướng.
Một là, quy định khoảng hoặc mức về doanh thu để Chính phủ chủ động điều hành và cho phép Chính phủ được chủ động điều chỉnh ngoài khoảng hoặc mức theo quy định tại Luật trong trường hợp khẩn cấp vì lợi ích quốc gia.
Hai là, quy định tiêu chí, nguyên tắc để Chính phủ có căn cứ quy định.
Riêng với đề nghị quy định ngưỡng doanh thu trong Luật, có ý kiến đề nghị nâng ngưỡng doanh thu chịu thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh lên trên 500 triệu/năm (5 ý kiến), có ý kiến nâng lên 1-2 tỷ/năm (1 ý kiến); thu dưới 1 tỷ/năm không phải chịu thuế, từ 1-3 tỷ thì Chính phủ thu thuế cố định, trên 3 tỷ thì nộp thuế như quy định hiện hành (2 ý kiến); ngoài ra, cũng có ý kiến đề nghị ngưỡng doanh thu trên 5 tỷ đồng mới phải nộp thuế (1 ý kiến).
Tuy nhiên, theo giải trình của Chính phủ, tại Luật thuế TNCN đã có quy định hộ, cá nhân kinh doanh thu trên 3 tỷ/năm sẽ phải thực hiện phương pháp nộp thuế theo thu nhập (doanh thu trừ chi phí); Luật Thuế TNDN cũng quy định các mức thuế suất khác nhau tại ngưỡng doanh thu 3 tỷ/năm (thuế suất 15% với doanh nghiệp thu không quá 3 tỷ/năm; thuế suất 17% với doanh nghiệp thu từ 3 tỷ đến không quá 50 tỷ đồng/năm).
Với các quy định này, trường hợp Chính phủ điều chỉnh mức doanh thu không phải nộp thuế vượt 3 tỷ/năm sẽ phải báo cáo Quốc hội sửa các luật để điều chỉnh quy định có liên quan nhằm đảm bảo tính đồng bộ và hợp lý của chính sách.
Vì vậy, Chính phủ cho rằng dù không quy định khung trong dự thảo Luật nhưng để phù hợp với quy định của các luật thuế hiện hành, Chính phủ cũng chỉ được điều chỉnh tối đa mức doanh thu này đến dưới 3 tỷ/năm.
Bộ Tài chính đề xuất mức 1 tỷ/năm
Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết hiện Thủ tướng đã giao Bộ Tài chính xây dựng văn bản quy định chi tiết Luật. Theo đó, dự kiến nâng mức doanh thu năm không phải nộp thuế của hộ, cá nhân kinh doanh lên tối đa 1 tỷ đồng/năm. Đồng thời cũng nâng mức doanh thu để xác định đối tượng không chịu thuế GTGT của hộ, cá nhân kinh doanh lên tối đa 1 tỷ/năm.
Theo Bộ trưởng Tài chính, đề xuất này đã được cơ quan soạn thảo cân nhắc nhiều mặt, tính toán kỹ tác động đến thu ngân sách, người nộp thuế và phù hợp với thời điểm hiện nay trên nguyên tắc lợi ích hài hòa, rủi ro chia sẻ. Bên cạnh đó, ngưỡng 1 tỷ này đã gấp đôi mức hiện hành (500 triệu/năm).
Khi xây dựng mức doanh thu này, cơ quan soạn thảo cũng đã tính đến yêu cầu chi phí hành thu và chi phí tuân thủ của người nộp thuế ở mức thấp để đảm bảo tính hiệu quả của chính sách.
Ngoài ra, việc áp dụng mức doanh thu này sẽ thống nhất với quy định hộ, cá nhân kinh doanh có mức doanh thu từ 1 tỷ/năm trở lên sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền kết nối chuyển dữ liệu điện tử với cơ quan thuế.
Theo số liệu tính toán của cơ quan thuế, hiện nay, số hộ, cá nhân có doanh thu dưới 1 tỷ đồng vào khoảng 2,556 triệu hộ, cá nhân. Với đề xuất này, dự kiến số giảm thu ngân sách Nhà nước là 16.650 tỷ đồng so với năm 2025 (thu theo chế độ thuế khoán và mức ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế là 100 triệu đồng/năm) và giảm 4.850 tỷ đồng so với chính sách hiện hành đã điều chỉnh ngưỡng doanh thu miễn thuế lên 500 triệu/năm.
Ngoài ra, để đảm bảo đồng bộ với việc nâng mức doanh thu miễn thuế của hộ, cá nhân kinh doanh thì cần bổ sung quy định miễn thuế TNDN đối với doanh nghiệp có tổng doanh thu năm không quá 1 tỷ đồng.
Với đề xuất này, số thuế TNDN được miễn dự kiến khoảng 2.164 tỷ đồng và số lượng doanh nghiệp được miễn khoảng 235.800 doanh nghiệp.
Báo cáo giải trình của Chính phủ cũng cho biết cũng đã tham khảo kinh nghiệm quốc tế, về cơ bản, việc thiết kế chính sách của Việt Nam tương đồng với các nước trên thế giới. Với mức doanh thu miễn thuế dự kiến áp dụng tối đa là 1 tỷ đồng/năm sẽ cao hơn một số nước trong khu vực.
An Viết