Phát biểu tại họp báo Chính phủ thường kỳ chiều 4/5, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh cho biết trong chưa đầy một tháng, Chính phủ và các bộ, ngành đã triển khai đợt cải cách hành chính quy mô lớn chưa từng có, với hàng loạt phương án cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục và điều kiện kinh doanh.
Theo đó, dự kiến có gần 50 đạo luật sẽ được điều chỉnh, 158 thủ tục hành chính bị bãi bỏ, cùng mục tiêu giảm mạnh thời gian, chi phí tuân thủ, tạo cú hích cho môi trường đầu tư và phát triển kinh tế. Đồng thời đề xuất cắt giảm chi phí tuân thủ thủ tục hành chính với con số ước tính trên 23.000 tỷ đồng mỗi năm.
Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tịnh cho biết tại cuộc họp Chính phủ vào đầu tháng 4/2026, Chính phủ đã yêu cầu các bộ, ngành quyết liệt, khẩn trương thực hiện, phấn đấu có cái phương án thực hiện không quá 30 thủ tục hành chính của các bộ, ngành và cắt giảm 50% thời gian giải quyết thủ tục hành chính, 50% chi phí tuân thủ thủ tục hành chính, phấn đấu cắt giảm tối thiểu 30% các ngành nghề kinh doanh có điều kiện cũng như phấn đấu cắt giảm 100% điều kiện kinh doanh không cần thiết.
Thực hiện nhiệm vụ trên, Bộ Tư pháp đã xây dựng kế hoạch, cùng với các bộ, ngành triển khai rất khẩn trương, quyết liệt theo đúng tinh thần chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ và Chính phủ. Kết quả, đến ngày 26/4 vừa rồi, Bộ Tư pháp đã tổng hợp báo cáo các bộ, ngành, thấy rằng các bộ, ngành đã đề xuất các phương án cơ bản là đạt mục tiêu theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, hay nói cách khác là chỉ tiêu theo Nghị quyết 18-NQ/TW.
Ông Tịnh chia sẻ, đây là một trong những biện pháp giải quyết căn cơ để thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội. Đó là mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội số và các giải pháp cắt giảm, phân cấp, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh để thúc đẩy phát triển kinh tế.
Ngoài ra, ông Tịnh cũng cho biết với sự tham mưu của các bộ, ngành, sự thống nhất của Bộ Tư pháp, Chính phủ đã có phương án phù hợp.
Cụ thể, đối với các phương án cần phải điều chỉnh các nghị định thì sẽ áp dụng quy định tại khoản 2, Điều 14, Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật để Chính phủ ban hành các nghị quyết theo thủ tục rút gọn để thực thi ngay các phương án.
Còn đối với các phương án mà quy định cần phải sửa các đạo luật thì áp dụng cơ chế đặc biệt giải quyết các khó khăn vướng mắc quy phạm pháp luật theo Nghị quyết số 206/2025/QH15 của Quốc hội về cơ chế đặc biệt xử lý khó khăn, vướng mắc do quy định của pháp luật.
Tính đến ngày 29/4, Chính phủ đã ban hành 8 nghị quyết vi phạm theo khoản 2, Điều 14. Và đến thời điểm này, Bộ Tư pháp cũng đã thẩm định 3 nghị quyết vi phạm theo Nghị quyết 206. Bộ này cũng phối hợp với các bộ, ngành liên quan thực hiện theo đúng yêu cầu là ngày mai (mùng 5/5), sẽ báo cáo Chính phủ xem xét thông qua.
Về tổng số thủ tục hành chính đã thực hiện phân cấp, phân quyền cho các bộ, ngành và địa phương, ông Tịnh cho biết đến nay Trung ương chỉ thực hiện giải quyết 1.570 thủ tục hành chính và vượt chỉ tiêu do Chính phủ đề ra.
Đối với ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện theo phụ lục 4 của Luật Đầu tư, hiện có 198 ngành nghề, đến nay các bộ, ngành đã đề xuất phương án cắt giảm khoảng 60 ngành nghề.
Về cắt giảm thủ tục hành chính, các bộ, cơ quan đề xuất và đang thực thi phương án cắt giảm theo 8 nghị quyết là 1.732 điều kiện kinh doanh không cần thiết, bãi bỏ 680 thủ tục hành chính, đơn giản hóa 521 thủ tục hành chính và cắt giảm thêm 18.097 ngày làm việc giải quyết thủ tục hành chính, nâng tổng số thời gian giải quyết được cắt giảm là 51.419/97.024 ngày (đạt tỷ lệ 52,9%, vượt chỉ tiêu đề ra).
Và tiếp tục đề xuất cắt giảm chi phí tuân thủ thủ tục hành chính với con số ước tính trên 23.000 tỷ đồng mỗi năm. Đây là con số rất đáng kể cho sự phát triển của doanh nghiệp.
Ngoài ra, hồ sơ mà 3 bộ trình Chính phủ ban hành nghị quyết theo Nghị quyết 206, sẽ điều chỉnh gần 50 đạo luật để cắt giảm được khoảng 60 ngành nghề kinh doanh và bãi bỏ 158 thủ tục hành chính, đơn giản hóa các yêu cầu, các nội dung quy định ở đạo luật.
Liên quan đến câu hỏi của phóng viên về việc cắt giảm có thực chất hay không hay tới đây lại “mọc” ra các điều kiện kinh doanh mới, thủ tục mới, ông Tịnh nhấn mạnh đây là vấn đề Chính phủ chỉ đạo rất quyết liệt. Căn cứ vào tinh thần của Nghị quyết 18, đó là triệt để chuyển đổi từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm” thì tư duy cắt giảm, đơn giản hóa điều kiện, thủ tục hành chính ở dịp này nó hoàn toàn khác.
Về phía Bộ Tư pháp, ông Tịnh nhấn mạnh khi thẩm định các nghị quyết vi phạm của Chính phủ, đều yêu cầu các bộ, ngành là đồng thời với việc cắt giảm, bãi bỏ các đơn giản hóa thủ tục hành chính, các thủ tục tiền kiểm thì phải có giải pháp thay thế để bảo đảm cắt giảm, đơn giản hóa nó khả thi chứ không phải chỉ trên số liệu hình thức.
Cụ thể, trong chùm 8 nghị quyết đã ban hành và 3 nghị quyết tới đây dự kiến ban hành, sẽ được xây dựng theo hướng chuyển tư duy từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm.” Theo đó, cùng với các quy định pháp luật thực thi phương án cải cách hành chính, các bộ, ngành sẽ cần phải quy định cụ thể về tiêu chuẩn, quy chuẩn đầu tư kinh doanh dịch vụ và khi người dân và doanh nghiệp hội đủ các tiêu chuẩn, quy chuẩn đó thì tự quyết định đầu tư kinh doanh mà không phải qua thủ tục cấp phép.
Được biết, trước đó, trong phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 4/2026, nhấn mạnh việc tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong xây dựng ban hành văn bản, Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu siết chặt trách nhiệm người đứng đầu, coi kết quả ban hành văn bản quy định chi tiết là tiêu chí đánh giá hoàn thành nhiệm vụ.
Khi trình dự thảo luật, pháp lệnh phải có dự thảo hướng dẫn kèm theo. Văn phòng Chính phủ, Bộ Tư pháp cương quyết không xử lý nếu không có dự thảo hướng dẫn đi kèm. Tập trung xử lý dứt điểm các văn bản còn nợ ban hành và kiểm soát chặt phát sinh mới, xây dựng và hoàn thiện hồ sơ các dự án luật trình Quốc hội tại kỳ họp thứ hai.
Theo Thủ tướng, cần nghiêm túc triển khai 8 nghị quyết của Chính phủ về cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh và phân cấp.
Đây là việc phải làm liên tục nên thời gian tới cần tiếp tục rà soát, cắt giảm, đơn giản hóa các thủ tục, điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực đánh giá tác động môi trường, cấp phép xây dựng, quản lý các khu công nghiệp, phòng cháy, chữa cháy…
Thủ tướng lưu ý, Bộ Tư pháp, Bộ trưởng Bộ Tư pháp phải chịu trách nhiệm gác cửa. Các bộ phải theo dõi, giám sát các địa phương thực hiện sau khi đã phân cấp, tránh tình trạng cắt thủ tục này lại mọc thủ tục khác, đã cắt giảm ở cấp trên nhưng lại phát sinh các thủ tục mới ở cấp dưới hoặc trong nội bộ, dẫn tới không hiệu quả, thực chất.
Việt Dương