Chính sách an cư chậm nhịp với người dân

2 giờ trướcBài gốc

Theo Quyết định số 629/QĐ-UBND ngày 8/4/2024 của Ủy ban nhân dân huyện Mường La cũ, 27 hộ bản Pá Hậu thuộc diện di chuyển sẽ được hỗ trợ 30 triệu đồng/hộ.

Việc bố trí, sắp xếp dân cư vùng chịu ảnh hưởng bởi thiên tai là một chủ trương hợp lòng dân. Tuy nhiên, từ thực tế tại điểm bố trí, sắp xếp dân cư ở bản Pá Hậu, xã Chiềng Lao, tỉnh Sơn La cho thấy khi nguồn lực thực hiện chưa được bố trí kịp thời thì chính sách dù có phù hợp song vẫn chậm nhịp so với đời sống, khiến người dân là đối tượng thụ hưởng trực tiếp rơi vào thế khó…

Bản Pá Hậu trước khi chưa vận hành chính quyền địa phương hai cấp có tên là bản Huổi Hậu, nằm trong khu vực nhiều lần chịu ảnh hưởng của mưa lũ, sạt lở đất. Đây là vùng có nguy cơ cao mất an toàn trong mùa mưa bão. Trên cơ sở đó, Ủy ban nhân dân tỉnh Sơn La đã phê duyệt Dự án bố trí, sắp xếp dân cư vùng thiên tai bản Huổi Hậu tại Quyết định số 1069/QĐ-UBND ngày 31/5/2021 với tổng mức đầu tư hơn 13,9 tỷ đồng từ ngân sách tỉnh và tiền đối ứng bán đất của huyện.

Người dân đi trước chính sách

Tháng 1/2024, Ủy ban nhân dân huyện Mường La (cũ) đã phê duyệt danh sách 27 hộ, 139 nhân khẩu di chuyển vào điểm bố trí, sắp xếp dân cư vùng thiên tai Pá Hậu… Tại thời điểm triển khai, cán bộ xã Chiềng Lao cùng cán bộ bản nhiều lần tuyên truyền, vận động người dân khẩn trương di chuyển, nhằm tránh những rủi ro có thể xảy ra khi mùa mưa lũ đến gần.

Đáng lưu ý, để thực hiện chủ trương di dời, phần lớn các hộ dân bản Pá Hậu đã phải tự xoay xở mọi chi phí ban đầu để dựng nhà mới… Trong điều kiện đa số là hộ nghèo, cận nghèo và mới thoát nghèo, khả năng tích lũy gần như không có, lựa chọn duy nhất của nhiều gia đình là vay mượn từ bên ngoài, thậm chí vay lãi cao để cho “kịp tiến độ giải ngân” mà trước đó cán bộ huyện, xã lên bản tuyên truyền, vận động người dân di chuyển...

Bí thư Chi bộ, Trưởng bản Pá Hậu Mùa A Chếnh cho biết: Trong số 27 hộ di chuyển, có tới 20 hộ nghèo và cận nghèo. Ban đầu, người dân còn nhiều băn khoăn vì không có tiền để di chuyển và dựng nhà. Chỉ khi được cán bộ xã và bản giải thích, đồng thời thông tin rõ về chính sách kèm văn bản quyết định hỗ trợ 30 triệu đồng/hộ theo quy định, các hộ mới mạnh dạn vay tiền, thuê xe chuyển đồ, mua vật liệu để chuyển đến nơi ở mới. Nhưng từ khi di chuyển đến nay, tiền hỗ trợ vẫn chưa được chi trả.

Trong căn nhà gỗ tại khu tái định cư, ông Vàng A Chớ, người có uy tín ở bản Pá Hậu chậm rãi nói về những ngày khó khăn, vất vả cùng cán bộ bản gõ cửa từng hộ gia đình hay lên tận nương để trao đổi, vận động dân di chuyển. Người dân được thông tin sẽ được nhận tiền hỗ trợ trước ngày 1/7/2025, cho nên mới quyết tâm di chuyển. Giờ tiền chưa thấy đâu, nhiều nhà đang trong cảnh nợ chồng nợ.

Gia đình ông Vàng A Chớ hiện vẫn nợ hơn 30 triệu đồng tiền mua tấm lợp, thuê thợ và vận chuyển vật liệu. Khoản vay ngoài với mức lãi 200.000 đồng/năm/1 triệu đồng đang trở thành gánh nặng thường trực. Với thu nhập chủ yếu dựa vào nương rẫy, việc trả lãi đã khó, nói gì đến trả gốc. Hoàn cảnh của ông Vàng A Chư, một trong số 27 hộ cũng không khá hơn. Gia đình phải vay gần 40 triệu đồng để mua khung nhà cũ và chi trả chi phí di chuyển...

Ông Vàng A Chư cho biết: Nếu cứ kéo dài thế này, không biết lấy đâu ra tiền trả nợ. Có người trong bản đã nghĩ đến chuyện bán nhà trả nợ rồi quay về chỗ cũ. Đó là những tâm tư mà chúng tôi đã ghi nhận được từ cán bộ bản và 27 hộ dân bản Pá Hậu.

Vướng mắc từ đâu?

Trao đổi với phóng viên, ông Lò Vi Lay, Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng Mường La cho biết: Phương án hỗ trợ đã được Ủy ban nhân dân huyện Mường La cũ phê duyệt từ tháng 4/2024, với tổng kinh phí 810 triệu đồng từ ngân sách tỉnh, huyện cho việc hỗ trợ di dời nhà ở.

Tuy nhiên, kể từ ngày 1/7/2025, khi mô hình tổ chức chính quyền địa phương hai cấp được triển khai, cấp huyện chấm dứt hoạt động, việc phân bổ và cấp vốn cho nội dung hỗ trợ này chưa được thực hiện. Dự án xây dựng hạ tầng đã hoàn thành và quyết toán, nhưng phần kinh phí hỗ trợ đời sống lại chưa có nguồn để chi trả.

“Để có cơ sở pháp lý và nguồn lực chi trả cho 27 hộ dân, Ủy ban nhân dân tỉnh Sơn La cần xem xét bổ sung kinh phí và cho chủ trương lập dự án riêng về hỗ trợ ổn định đời sống khi di chuyển”, ông Lò Vi Lay chia sẻ.

Điều khiến chính quyền cơ sở nơi đây trăn trở là vướng mắc này không chỉ xảy ra tại bản Pá Hậu. Tại xã Chiềng Lao, còn 45 hộ dân bản Pậu đã di chuyển từ năm 2017 theo dự án bố trí dân cư vùng chịu ảnh hưởng bởi lũ ống, lũ quét, nhưng đến nay chưa nhận được khoản hỗ trợ 20 triệu đồng/hộ theo quy định dù đã kiến nghị nhiều năm qua...

Đồng chí Vũ Minh Thái, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Chiềng Lao cho biết: Sau khi tiếp nhận nhiệm vụ vận hành chính quyền địa phương hai cấp, xã liên tục nhận được kiến nghị của người dân hai bản Pá Hậu và Pậu. Xã đã có văn bản đề nghị các sở, ngành và Ủy ban nhân dân tỉnh xem xét, sớm bố trí kinh phí với tổng số tiền kiến nghị hơn 1,7 tỷ đồng để chi trả cho cả hai điểm bố trí dân cư.

Từ thực tế tại bản Pá Hậu và Pậu có thể thấy, cùng với quyết tâm chính trị cũng cần sự đồng bộ, linh hoạt về cơ chế tài chính khi tổ chức thực hiện các chương trình an sinh. Người dân những nơi này không đòi hỏi thêm ngoài những gì đã được quy định. Họ chỉ mong khoản hỗ trợ được chi trả đúng, đủ và kịp thời để trả nợ, yên tâm ổn định cuộc sống tại nơi ở mới.

Trao đổi với phóng viên Báo Nhân Dân về những kiến nghị của người dân bản Pá Hậu và Pậu, đồng chí Nguyễn Đình Việt, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Sơn La khẳng định: Tỉnh đặc biệt quan tâm đến công tác bố trí, sắp xếp dân cư vùng chịu ảnh hưởng bởi thiên tai, coi đây là nhiệm vụ vừa cấp bách trước mắt, vừa có ý nghĩa lâu dài đối với ổn định đời sống nhân dân và phát triển bền vững vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Quan điểm của tỉnh là không để người dân đã chấp hành chủ trương của Đảng, Nhà nước phải chịu thiệt thòi. Trách nhiệm của chính quyền các cấp là phải bảo đảm đầy đủ quyền lợi chính đáng cho người dân theo đúng các chính sách đã ban hành. Từ thông tin tiếp nhận của báo chí, tỉnh đã và đang chỉ đạo các sở, ngành chức năng khẩn trương rà soát toàn bộ hồ sơ pháp lý, nguồn vốn và thẩm quyền liên quan việc hỗ trợ ổn định đời sống cho các hộ dân tại bản Pá Hậu và bản Pậu.

“Quan điểm của tỉnh là giải quyết dứt điểm, không để kéo dài, đồng thời rút kinh nghiệm trong tổ chức thực hiện các dự án bố trí dân cư thời gian tới, bảo đảm chính sách đi liền với nguồn lực, triển khai đồng bộ, chặt chẽ ngay từ đầu”, đồng chí Nguyễn Đình Việt khẳng định.

Từ câu chuyện ở hai bản Pá Hậu và Pậu cho thấy, khi người dân đã đặt niềm tin, đã chấp nhận các điều kiện để “đi trước” vì sự an toàn chung, thì trách nhiệm của các cấp chính quyền là không để chính sách đi sau quá lâu. Đó chính là cơ sở quan trọng để các chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước tiếp tục đi vào cuộc sống một cách bền vững, nhất là tại các bản vùng sâu, vùng xa.

QUỐC TUẤN

Nguồn Nhân Dân : https://nhandan.vn/chinh-sach-an-cu-cham-nhip-voi-nguoi-dan-post939548.html