Chính sách giảm phát thải mở đường cho thị trường xe máy điện bùng nổ

2 giờ trướcBài gốc

Xe máy điện VinFast là động lực chính của thị trường năm 2025. Ảnh: Hoàng Linh

"Động lực" chính sách ngày càng rõ nét

Trong lộ trình thực hiện cam kết phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050, Việt Nam đang từng bước cụ thể hóa các chính sách giảm phát thải trong lĩnh vực giao thông – khu vực chiếm tỷ trọng đáng kể trong tổng phát thải đô thị.

Năm 2025, tại Thủ đô Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh, các đề án kiểm soát khí thải phương tiện cá nhân, nghiên cứu vùng phát thải thấp (Low Emission Zone – LEZ), hạn chế xe sử dụng nhiên liệu hóa thạch tại khu vực trung tâm... đã thúc đẩy đang kể tâm lý tìm kiếm xe điện...

Đây cũng là lý do khiến năm 2025 có thể coi là “năm bản lề” của xe máy điện Việt Nam, với dấu ấn nổi bật thuộc về VinFast. Hãng xe Việt đã bán ra tới 406.453 xe máy điện trong 12 tháng qua, tăng tới 473% so với năm 2024. Riêng dòng Evo, hơn 250.000 xe đã bán ra, trở thành mẫu xe máy điện bán chạy nhất năm 2025.

Mẫu xe máy điện ăn khách Quantum của Dat Bike. Ảnh: Hoàng Linh

Điểm đáng chú ý không chỉ nằm ở quy mô doanh số, mà còn ở cách VinFast tổ chức hệ sinh thái. Dải sản phẩm rộng phủ từ phân khúc học sinh – sinh viên đến người đi làm, từ xe không cần bằng lái đến các mẫu công suất lớn, đã giúp xe máy điện tiếp cận đại chúng.

Bên cạnh hai “ông lớn”, thị trường xe máy điện Việt Nam cũng ghi nhận vai trò đáng kể của các doanh nghiệp khác như Yamaha, Yadea, Dat Bike... Tuy nhiên mỗi hãng đều tập trung vào một vài phân khúc thay vì dàn trải như các "ông lớn.

Dat Bike tập trung vào phân khúc xe điện hiệu năng cao, quãng đường dài, hướng đến nhóm khách hàng trẻ, có thu nhập khá và sẵn sàng trả giá cao cho trải nghiệm khác biệt. Dù quy mô doanh số chưa quá ấn tượng, nhưng những doanh nghiệp nhóm này đóng vai trò quan trọng trong việc đa dạng hóa hình ảnh xe máy điện.

Hạ tầng đổi pin: Yếu tố then chốt cho giai đoạn bùng nổ

Theo kế hoạch, ngay trong quý I-2026, VinFast dự kiến hoàn thiện 45.000 tủ đổi pin, trên nền tảng hơn 4.500 trạm đã được lắp đặt trước đó. Quy mô này không chỉ mang ý nghĩa thương mại, mà còn đóng vai trò “hạ tầng xã hội”, hỗ trợ trực tiếp các chính sách chuyển đổi giao thông xanh tại đô thị.

Tủ đổi pin cho xe máy điện VinFast được V-Green lắp đặt tại thành phố Hồ Chí Minh. Ảnh: Hoàng Linh

VinFast cũng dự kiến sẽ giao hàng trong tháng 2 đối với 3 mẫu xe điện hoán đổi pin tương thích với các tủ này: Evo, Feliz II và Viper. Theo công bố ban đầu, người dùng có thể thuê pin thay vì mua đứt, với mức phí 175.000 đồng/tháng cho 1 pin hoặc 300.000 đồng/tháng cho 2 pin. Ngoài việc sạc tại nhà, pin có thể đổi tại các trạm với chi phí 9.000 đồng/viên.

Ở góc độ quản lý đô thị, xe điện hoán đổi pin rõ ràng là "mảnh ghép" cần thiết, sau làn sóng xe điện hai bánh cắm sạc trực tiếp hoặc pin tháo rời sạc ngoài đã khá phổ biến.

Giai đoạn tới, một động lực lớn cũng sẽ đến từ sự tăng tốc rõ rệt từ Honda Việt Nam – thương hiệu đang chiếm gần 86% thị phần xe máy nói chung.

Tủ đổi pin của Honda trưng bày đầu năm 2026 tại Hà Nội. Ảnh: Hoàng Linh

Đầu năm 2026, liên doanh này đã chính thức ra mắt mẫu xe máy điện UC3, đồng thời công bố chiến lược phát triển trạm sạc cố định và trạm đổi pin, dự kiến ngay trong năm 2026. Đây cũng sẽ là chuẩn pin được hãng chia sẻ với nhiều đối tác Nhật Bản khác như Yamaha, Suzuki...

Các mẫu xe điện sử dụng pin hoán đổi của Honda tại thị trường Việt Nam là CUV e: ra mắt tháng 10-2024, và xe giao hàng Benly e:, được đưa vào vận hành từ năm 2021 thông qua hợp tác với Vietnam Post và Lotteria. Honda Việt Nam cho biết dự kiến đưa vào vận hành tủ đổi pin từ đầu năm tới.

Năm 2026 hội tụ ba yếu tố cho tăng trưởng bùng nổ

Từ thực tiễn năm 2025, có thể nhận diện ba yếu tố chính tạo nền tảng cho khả năng bùng nổ của thị trường xe máy điện trong năm 2026.

Thứ nhất, khung chính sách về giảm phát thải và vùng phát thải thấp nhiều khả năng sẽ bước sang giai đoạn thí điểm, tạo áp lực chuyển đổi rõ ràng hơn với xe xăng.

Kế hoạch phát triển xe điện đã được Honda Việt Nam vạch ra rất bài bản cho những năm tới. Ảnh: Hoàng Linh

Thứ hai, hạ tầng sạc – đổi pin đang được xã hội hóa mạnh mẽ, không còn phụ thuộc hoàn toàn vào ngân sách công, với sự dẫn dắt của các doanh nghiệp lớn.

Ngoài VinFast và Honda, Selex Motor cũng đang quan tâm mô hình trạm đổi pin, tập trung vào nhóm giao hàng. Ngoài ra, TMT cũng dự kiến tham gia lĩnh vực này với các trạm đổi pin đặt tại cây xăng, dù chi tiết lộ trình chưa được công bố.

Thứ ba, nguồn cung sản phẩm ngày càng đa dạng khi VinFast mở rộng danh mục, Honda chính thức nhập cuộc toàn diện, trong khi các startup nội địa tiếp tục thử nghiệm mô hình mới... Theo lãnh đạo Honda Việt Nam, hãng đã có kế hoạch giới thiệu xe máy điện mới hằng năm tại Việt Nam từ nay cho tới năm 2029, song song nội địa hóa sản xuất và phát triển chuỗi giá trị pin, tái chế, hướng tới mục tiêu trung hòa carbon.

Người tiêu dùng sẽ còn chứng kiến hàng loạt mẫu xe điện mới thuộc nhiều phân khúc độc đáo ra mắt trong những năm tới. Ảnh: Hoàng Linh

Nhìn chung, sau giai đoạn "mới nổi" 2022–2024, thị trường xe máy điện giờ đây đã chuyển sang khâu hình thành. Doanh số hàng trăm nghìn xe, mạng lưới hạ tầng quy mô lớn và sự tham gia đầy đủ của các nhà sản xuất hàng đầu từng bước đưa xe máy điện từ chỗ “lựa chọn thay thế” dần trở thành phương tiện chính góp phần hiện thực hóa chiến lược giao thông bền vững.

Nguyễn Thúc Hoàng Linh

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/chinh-sach-giam-phat-thai-mo-duong-cho-thi-truong-xe-may-dien-bung-no-731349.html