Chính sách tiền tệ bổ trợ cho tài khóa, neo giữ kỳ vọng về kiểm soát lạm phát

2 giờ trướcBài gốc

Thách thức của “bộ ba bất khả thi”

Toàn cảnh buổi Tọa đàm diễn ra ngày 8/5. Ảnh: TBNH

Tại Tọa đàm với chủ đề “Vai trò ngành Ngân hàng trong thúc đẩy tăng trưởng kinh tế” do Thời báo Ngân hàng tổ chức ngày 8/5, Phó Thống đốc NHNN Phạm Thanh Hà cho biết, 2026 là năm đầu triển khai Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2026 - 2030; đồng thời là năm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với việc thực hiện các mục tiêu phát triển trong giai đoạn mới.

Quốc hội đã xác định mục tiêu phấn đấu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên, kiểm soát CPI bình quân khoảng 4,5%. Những mục tiêu này đặt ra yêu cầu rất cao đối với các ngành, các cấp, trong đó có ngành Ngân hàng.

Theo Phó Thống đốc, với chức năng là huyết mạch của nền kinh tế, ngành Ngân hàng có trách nhiệm huy động và phân bổ hiệu quả các nguồn lực tài chính, đáp ứng nhu cầu vốn cho sản xuất, kinh doanh, đầu tư và tiêu dùng; hướng dòng vốn vào các lĩnh vực ưu tiên, các động lực tăng trưởng. Đồng thời, góp phần giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và bảo đảm an toàn hệ thống các tổ chức tín dụng (TCTD).

Tuy nhiên, Phó Thống đốc Phạm Thanh Hà thẳng thắn nhìn nhận bối cảnh hiện nay còn không ít thách thức. Nhu cầu vốn cho nền kinh tế là rất lớn, nhưng khả năng hấp thụ vốn của một số khu vực, lĩnh vực còn hạn chế. Nhiều doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNN&V) vẫn gặp khó khăn trong tiếp cận tín dụng.

“Việc mở rộng tín dụng phải gắn với nâng cao chất lượng tín dụng, kiểm soát rủi ro, xử lý nợ xấu và bảo đảm an toàn hệ thống. Cùng với đó, kinh tế, thương mại, tài chính toàn cầu tiếp tục tiềm ẩn nhiều yếu tố bất định, khó lường, tạo thêm sức ép cho công tác điều hành”, ông Phạm Thanh Hà nhận định.

Trong bối cảnh đó, việc ngành Ngân hàng chủ động triển khai các giải pháp hỗ trợ nền kinh tế có ý nghĩa rất quan trọng.

Ông Phạm Chí Quang, Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ (NHNN) cho biết, áp lực đối với điều hành chính sách tiền tệ xuất phát từ những biến động khó lường của kinh tế - tài chính toàn cầu, đặc biệt căng thẳng địa chính trị tại khu vực Trung Đông khiến mặt bằng giá dầu và lạm phát neo ở mức cao. Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) đã điều chỉnh dự báo lạm phát toàn cầu tăng thêm 0,6 điểm phần trăm, lên khoảng 4,4%, cao hơn mức thực tế năm 2025 là 4,1%.

Theo Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ, những thay đổi trong chính sách tiền tệ toàn cầu sẽ kéo theo biến động về lãi suất, dòng vốn và tỷ giá, tạo áp lực lớn đối với các nền kinh tế có độ mở cao như Việt Nam. Mục tiêu tăng trưởng cao trong bối cảnh áp lực lạm phát lớn đặt ra thách thức không nhỏ cho việc điều hành chính sách tiền tệ, đặc biệt yêu cầu vừa kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, vừa hỗ trợ tăng trưởng kinh tế.

Đây là mục tiêu kép mà trong điều hành chính sách thường được ví như bài toán ‘bộ ba bất khả thi’”, ông Phạm Chí Quang chia sẻ. Điều này đòi hỏi sự phối hợp nhịp nhàng giữa chính sách tiền tệ với chính sách tài khóa và các chính sách kinh tế vĩ mô khác.

“Tại Việt Nam, kỳ vọng về tỷ giá và lạm phát luôn hiện hữu, trong khi đây là yếu tố rất khó kiểm soát và điều chỉnh. Để neo giữ kỳ vọng thị trường, điều quan trọng là phải duy trì ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát tốt lạm phát và điều hành chính sách một cách chủ động, linh hoạt, kịp thời, tránh gây ra các cú sốc cho nền kinh tế”, Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ chia sẻ.

Thời gian tới, ông Phạm Chí Quang cho biết mục tiêu xuyên suốt của NHNN tiếp tục là kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô và tạo dư địa hỗ trợ tăng trưởng trong phạm vi cho phép của chính sách tiền tệ. Động lực để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số cần đến từ đổi mới sáng tạo, khoa học công nghệ và nâng cao năng suất lao động, trong khi chính sách tài khóa sẽ đóng vai trò mở rộng và dẫn dắt. “Chính sách tiền tệ sẽ là chính sách hỗ trợ, bổ trợ cho chính sách tài khóa để neo giữ kỳ vọng về kiểm soát lạm phát và ổn định kinh tế vĩ mô”, ông Phạm Chí Quang nhấn mạnh.

Phấn đấu giảm lãi, hỗ trợ doanh nghiệp và người dân

Thời gian qua, NHNN đã triển khai nhiều giải pháp đồng bộ nhằm giảm lãi suất cho vay, hỗ trợ doanh nghiệp và người dân.

Ông Phạm Chí Quang, Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ trao đổi tại Tọa đàm ngày 8/5.

Theo ông Phạm Chí Quang, từ năm 2023 đến nay, NHNN đã duy trì ổn định lãi suất điều hành nhằm hỗ trợ mặt bằng lãi suất chung và tạo điều kiện cho các TCTD tiếp cận nguồn vốn chi phí thấp.

Để hỗ trợ quá trình giảm lãi suất, NHNN cũng triển khai nhiều biện pháp hỗ trợ thanh khoản thông qua nghiệp vụ thị trường mở và các công cụ điều hành khác. Theo đó, cơ quan điều hành đã cung ứng lượng vốn lớn với kỳ hạn kéo dài tới 2 tháng nhằm hỗ trợ bình ổn thanh khoản thị trường và lan tỏa xu hướng giảm lãi suất từ thị trường liên ngân hàng sang thị trường huy động vốn của nền kinh tế. Ngoài ra, NHNN cũng triển khai nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ nhằm bổ sung thêm nguồn thanh khoản bằng đồng Việt Nam cho các TCTD.

Theo ông Phạm Chí Quang, gần như toàn bộ các ngân hàng đã đồng thuận giảm lãi suất huy động ở các kỳ hạn từ 6 - 12 tháng với mức giảm từ 0,1 - 1%/năm. Lãi suất bình quân của các khoản huy động mới phát sinh hiện ở mức khoảng 5,7%, giảm khoảng 0,26% so với cuối tháng 3/2026. Lãi suất cho vay bình quân cũng đã bắt đầu có xu hướng giảm nhẹ.

“Nếu sự lan tỏa của lãi suất huy động giảm tiếp tục đi vào cơ cấu nguồn vốn của các TCTD, chúng tôi hoàn toàn tin tưởng lãi suất cho vay sẽ tiếp tục giảm để hỗ trợ nền kinh tế. Thời gian tới, NHNN tiếp tục điều hành linh hoạt, bám sát thị trường và duy trì chênh lệch lãi suất hợp lý giữa đồng Việt Nam và USD để giữ sức hấp dẫn của tiền đồng, qua đó góp phần giảm tình trạng đô la hóa trong nền kinh tế”, đại diện NHNN khẳng định.

Đối với tín dụng, NHNN định hướng tăng trưởng tín dụng khoảng 15%; đồng thời tập trung vốn vào các lĩnh vực ưu tiên, các động lực tăng trưởng của nền kinh tế và kiểm soát chặt chẽ các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro nhằm bảo đảm an toàn hệ thống.

Năm 2026, cục diện nhanh chóng thay đổi sau khi xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran bùng phát từ cuối tháng 2/2026. Đây là biến động mà “không một ngân hàng Trung ương (NHTW) hay tổ chức kinh tế nào có thể lường trước. Xung đột địa chính trị đã khiến giá dầu thế giới biến động mạnh, kéo theo khó khăn đối với vận tải, logistics, du lịch và thương mại quốc tế. Điều này làm gia tăng đáng kể áp lực lạm phát toàn cầu cũng như khiến triển vọng kinh tế thế giới trở nên bất định hơn.

TS. Nguyễn Phi Lân, Vụ trưởng Vụ Dự báo, Thống kê - Ổn định tiền tệ tài chính (NHNN) cho rằng, dư địa chính sách tiền tệ hiện nay không còn nhiều, để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, cần phát huy mạnh hơn vai trò của chính sách tài khóa.

“Những dự tính, dự báo cuối năm 2025 cho năm 2026 và cả giai đoạn 2026-2030 đều phải được cân nhắc và đánh giá lại một cách thận trọng”, Vụ trưởng Vụ Dự báo, Thống kê - Ổn định tiền tệ tài chính (NHNN), TS Nguyễn Phi Lân nhận định.

Bối cảnh mới đang đặt ra nhiều sức ép lớn đối với mục tiêu tăng trưởng cao của nền kinh tế. Theo TS. Nguyễn Phi Lân, nhiều tổ chức quốc tế hiện dự báo tăng trưởng kinh tế Việt Nam năm 2026 chỉ dao động từ 5,3 - 7,6%. Trong khi đó, mục tiêu mà Việt Nam đặt ra là tăng trưởng hai con số, đòi hỏi phải có các giải pháp “khác biệt”, tận dụng tốt cơ hội và tạo động lực tăng trưởng mới cho nền kinh tế.

Giá năng lượng leo thang không chỉ làm gia tăng chi phí sản xuất, vận tải mà còn tác động tới giá nhiều mặt hàng trong nước, đặc biệt là vật liệu xây dựng, từ đó tạo áp lực lớn lên kỳ vọng lạm phát và công tác điều hành chính sách tiền tệ.

Ngoài lạm phát, TS. Nguyễn Phi Lân cho biết, Việt Nam hiện cũng đối mặt nguy cơ nhập siêu trở lại sau nhiều năm duy trì xuất siêu. Chỉ trong 4 tháng đầu năm 2026, nền kinh tế đã bắt đầu xuất hiện xu hướng nhập siêu. Nếu năm 2025 cán cân thương mại vẫn ở trạng thái thặng dư thì sang năm 2026 có thể chỉ còn cân bằng hoặc thậm chí chuyển sang mất cân bằng nếu tình hình xấu hơn.

Điều này kéo theo áp lực lớn đối với tỷ giá, trong bối cảnh NHNN đồng thời phải thực hiện nhiều mục tiêu như kiểm soát lạm phát, hỗ trợ giảm lãi suất và ổn định thị trường ngoại hối.

“Đây là thách thức rất lớn đối với NHTW không chỉ trong năm 2026 mà cả giai đoạn 2026 - 2030”, Vụ trưởng Vụ Dự báo, Thống kê - Ổn định tiền tệ tài chính nhấn mạnh và cho rằng trong bối cảnh hiện nay, vai trò lớn nhất của ngành Ngân hàng là giữ ổn định kinh tế vĩ mô và kiểm soát lạm phát nhằm tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững.

Muốn đạt tăng trưởng cao, trước hết phải duy trì được các cân đối lớn của nền kinh tế. Nếu không kiểm soát tốt lạm phát thì tăng trưởng dù cao cũng khó tạo ra giá trị gia tăng thực chất.

Dư nợ tín dụng đạt trên 19,4 triệu tỷ đồng

Bà Phạm Thị Thanh Tùng, Phó Vụ trưởng Vụ Tín dụng các ngành kinh tế (NHNN)

NHNN đang đẩy mạnh triển khai các chương trình, chính sách tín dụng đối với ngành, lĩnh vực theo chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, với lãi suất thấp, ưu đãi từ chính nguồn lực của các TCTD.

Cụ thể, Chương trình tín dụng đối với lĩnh vực nông, lâm, thủy sản đã 4 lần nâng quy mô và đã cho vay với doanh số giải ngân lũy kế đạt khoảng 185.500 tỷ đồng cho khoảng 63.000 lượt khách hàng vay vốn, hoàn thành mục tiêu triển khai Chương trình; Chương trình cho vay liên kết sản xuất chế biến và tiêu thụ sản phẩm lúa gạo chất lượng cao và phát thải thấp vùng Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) theo Quyết định 1490/QĐ-TTg đã giải ngân đạt khoảng 3.800 tỷ đồng; Chương trình cho vay nhà ở xã hội theo Nghị quyết 33/NQ-CP đã cam kết cho vay gần 20.500 tỷ đồng, doanh số giải ngân đạt 9.900 tỷ đồng.

Chương trình tín dụng đầu tư hạ tầng điện, giao thông, công nghệ chiến lược (mới được triển khai và đã ký hợp đồng tín dụng để tài trợ 08 dự án thuộc danh mục của Chương trình với tổng số tiền cam kết cấp tín dụng khoảng 70.932 tỷ đồng, đã giải ngân khoảng 7.600 tỷ đồng. Ngoài ra, ngành Ngân hàng cũng tích cực triển khai các giải pháp nhằm tháo gỡ khó khăn cho nền kinh tế, đặc biệt là chính sách cơ cấu lại thời hạn trả nợ, giữ nguyên nhóm nợ đối với khách hàng gặp khó khăn do một số nguyên nhân (gần đây nhất là chính sách cơ cấu nợ đối với khách hàng bị ảnh hưởng, thiệt hại do bão Yagi).

Minh Phương/Báo Tin tức và Dân tộc

Nguồn Tin Tức TTXVN : https://baotintuc.vn/kinh-te/chinh-sach-tien-te-bo-tro-cho-tai-khoa-neo-giu-ky-vong-ve-kiem-soat-lam-phat-20260508172655617.htm