Nghị định 54/2026/NĐ-CP của Chính phủ sửa đổi các Nghị định trong lĩnh vực nhà ở, kinh doanh bất động sản được ban hành và có hiệu lực từ 9-2.
Theo Điều 38 Nghị định này, trường hợp đang cho thuê nhà ở xã hội thì chủ đầu tư được ưu tiên bán nhà cho người đang thuê, nếu người thuê có nhu cầu mua và đáp ứng đúng đối tượng, điều kiện được mua nhà ở xã hội theo quy định.Việc mua nhà có thể được thực hiện trước thời hạn 10 năm, thay vì phải chờ đủ thời gian thuê như trước đây.
Ngoài ra, Nghị định cũng quy định cụ thể cách xác định giá bán nhà ở xã hội đang cho thuê, nhằm bảo đảm minh bạch và tránh phát sinh tranh chấp.
Theo đó, giá bán được xác định trên cơ sở giá bán nhà ở xã hội đã được thẩm định tại thời điểm xác định giá thuê, cộng với lãi vay bình quân hằng năm của các ngân hàng thương mại cổ phần nhà nước tương ứng với thời gian thuê, đồng thời trừ đi giá trị khấu hao của nhà ở trong thời gian đã thuê.
Giá trị khấu hao được tính theo tỷ lệ giữa thời gian đã thuê và số năm thu hồi vốn đầu tư đã xác định trước đó. Cách tính này giúp người thuê không phải mua lại nhà theo giá thị trường mới, đồng thời bảo đảm chủ đầu tư thu hồi hợp lý vốn đã bỏ ra.
Trong khi đó, theo quy định trước đây, nhà ở xã hội cho thuê chủ yếu được quản lý theo cơ chế thuê dài hạn, người thuê chỉ được mua sau khi đủ thời gian tối thiểu (thường là 10 năm), đồng thời chưa có quy định rõ ràng về việc ưu tiên mua trước thời hạn cũng như phương pháp xác định giá bán khi chuyển từ thuê sang mua.
Về điều kiện được hưởng chính sách hỗ trợ nhà ở xã hội, Nghị định 56/2026 sửa đổi quy định theo hướng mở rộng tiêu chí xác định tình trạng “chưa có nhà ở”.
Theo đó, trường hợp người thuộc diện thụ hưởng và vợ hoặc chồng (nếu có) không có tên hoặc không có thông tin về nhà ở trong Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất tại địa phương nơi có dự án sẽ được xem xét là chưa có nhà ở. Thẩm quyền xác nhận thuộc về cơ quan có thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận theo pháp luật đất đai, với thời hạn giải quyết tối đa 7 ngày kể từ khi nhận được đề nghị.
Đối với điều kiện thu nhập, Nghị định 56/2026 bổ sung cơ chế kê khai, cam kết và hậu kiểm. Trường hợp không có hợp đồng lao động, người đề nghị phải tự kê khai và cam kết về mức thu nhập bình quân hằng tháng; Công an cấp xã nơi thường trú, tạm trú hoặc nơi ở hiện tại có trách nhiệm xác nhận thông tin nhân thân và phối hợp xác minh khi cần thiết.
Đơn đề nghị xác nhận đồng thời là giấy tờ chứng minh thuộc đối tượng được hưởng chính sách. Mức trần thu nhập vẫn giữ nguyên theo quy định trước đây: cá nhân độc thân không quá 15 triệu đồng/tháng; hộ gia đình đã kết hôn có tổng thu nhập không quá 30 triệu đồng/tháng.
Ngọc Minh