Bác sĩ ở TP.HCM đến tận nhà khám bệnh cho người dân. Ảnh: Khương Nguyễn.
Phó thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà vừa ký ban hành Chỉ thị số 17/CT-TTg ngày 6/5/2026 của Thủ tướng, yêu cầu tổ chức khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí cho người dân trên phạm vi cả nước, bắt đầu từ năm 2026.
Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm hiện thực hóa chủ trương chuyển mạnh từ “chữa bệnh” sang “phòng bệnh”, giảm gánh nặng chi phí y tế và nâng cao chất lượng sống cho người dân.
Phấn đấu hoàn thành trong năm 2026
Chỉ thị được xây dựng trên nền tảng Nghị quyết số 72-NQ/TW, trong đó nhấn mạnh yêu cầu đổi mới toàn diện tư duy chăm sóc sức khỏe: không chỉ điều trị khi đã mắc bệnh mà phải chủ động phòng ngừa, theo dõi và quản lý sức khỏe xuyên suốt vòng đời.
Một trong những mục tiêu cốt lõi là từ năm 2026, người dân được khám sức khỏe định kỳ hoặc sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm một lần, đồng thời được lập sổ sức khỏe điện tử để quản lý thông tin y tế cá nhân.
Để triển khai, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 282/NQ-CP, còn Quốc hội thông qua Nghị quyết số 261/2025/QH15, tạo hành lang pháp lý và cơ chế đặc thù cho lĩnh vực này.
Thực tế thời gian qua, một số bộ, ngành và địa phương như Hà Nội, TP.HCM, Tuyên Quang đã chủ động triển khai thí điểm khám sức khỏe miễn phí, góp phần thay đổi nhận thức người dân về tầm quan trọng của việc khám định kỳ.
Chỉ thị yêu cầu các tỉnh, thành phố xác định đây là nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên và lâu dài, gắn với phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm an sinh.
Mục tiêu cụ thể là đến hết năm 2026, toàn dân được khám sức khỏe định kỳ hoặc sàng lọc miễn phí và có sổ sức khỏe điện tử.
Để đạt được điều này, chính quyền địa phương phải huy động toàn bộ hệ thống chính trị vào cuộc, từ cấp tỉnh đến cơ sở; đồng thời phát huy vai trò của người đứng đầu trong tổ chức thực hiện.
Mục tiêu cụ thể là đến hết năm 2026, toàn dân được khám sức khỏe định kỳ hoặc sàng lọc miễn phí và có sổ sức khỏe điện tử. Ảnh: Việt Linh.
Cùng với đó là đẩy mạnh truyền thông nhằm thay đổi hành vi, giúp người dân chủ động đi khám, thay vì chỉ đến cơ sở y tế khi đã có triệu chứng bệnh.
Ưu tiên nhóm yếu thế, mở rộng khám lưu động
Bộ Y tế được giao vai trò đầu mối, chịu trách nhiệm ban hành hướng dẫn chuyên môn và tổ chức triển khai trên toàn quốc.
Một nhiệm vụ trọng tâm là xây dựng, hoàn thiện hệ thống sổ sức khỏe điện tử, bảo đảm kết nối, liên thông dữ liệu giữa các cơ sở khám chữa bệnh, cơ quan bảo hiểm và tích hợp trên ứng dụng VNeID. Việc chuẩn hóa dữ liệu khám sức khỏe định kỳ, sàng lọc phải hoàn thành trong tháng 5/2026 để bảo đảm đồng bộ trên toàn hệ thống.
Song song, ngành y tế phải củng cố năng lực y tế cơ sở và y tế dự phòng, bảo đảm đủ nhân lực, trang thiết bị, thuốc, vật tư; đồng thời tăng cường đào tạo, chuyển giao kỹ thuật cho đội ngũ cán bộ.
Bộ Công an được giao khai thác hiệu quả Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và hệ thống định danh điện tử để phục vụ việc lập, cập nhật và xác thực thông tin trong sổ sức khỏe điện tử.
Đáng chú ý, yêu cầu bảo đảm an ninh, an toàn dữ liệu cá nhân được đặt ra nghiêm ngặt, bao gồm cả việc phòng ngừa, phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm trong quá trình thu thập, lưu trữ và chia sẻ dữ liệu sức khỏe.
Bộ GD&ĐT có trách nhiệm phối hợp với ngành y tế tổ chức khám sức khỏe định kỳ miễn phí cho học sinh, sinh viên.
Việc này phải hoàn thành công tác chuẩn bị trong tháng 6/2026, để triển khai ngay từ đầu năm học 2026-2027.
Chỉ thị cũng yêu cầu các địa phương xây dựng kế hoạch triển khai theo từng nhóm đối tượng, trong đó ưu tiên:
Người có công
Người cao tuổi
Người khuyết tật
Hộ nghèo, cận nghèo
Người mắc bệnh mạn tính
Người dân vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo
Hình thức tổ chức linh hoạt, kết hợp giữa khám tại trạm y tế và các đợt khám lưu động tại cộng đồng, đặc biệt ở những khu vực khó khăn.
Việc chuẩn hóa dữ liệu khám sức khỏe định kỳ, sàng lọc phải hoàn thành trong tháng 5/2026 để bảo đảm đồng bộ trên toàn hệ thống. Ảnh: Việt Linh.
Y tế cơ sở và hệ thống khám chữa bệnh công lập đóng vai trò nòng cốt, đồng thời khuyến khích sự tham gia của khu vực y tế tư nhân đủ điều kiện.
Doanh nghiệp phải khám sức khỏe cho người lao động
Nguồn kinh phí thực hiện được bố trí từ ngân sách nhà nước theo phân cấp, đồng thời huy động các nguồn lực hợp pháp khác.
Bộ Tài chính có trách nhiệm hướng dẫn cơ chế chi trả, bảo đảm sử dụng nguồn lực hiệu quả, tiết kiệm và đúng quy định.
Dữ liệu khám sức khỏe cũng sẽ được đồng bộ với hệ thống bảo hiểm xã hội để phục vụ quản lý và hoạch định chính sách.
Các bộ, ngành, doanh nghiệp và người sử dụng lao động phải xây dựng kế hoạch và tổ chức khám sức khỏe định kỳ hoặc sàng lọc miễn phí cho người lao động hàng năm theo quy định về an toàn, vệ sinh lao động. Đây được xem là một phần trách nhiệm bắt buộc nhằm bảo vệ sức khỏe lực lượng lao động.
Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội có vai trò tuyên truyền, vận động người dân tham gia, đồng thời huy động nguồn lực xã hội hóa để hỗ trợ triển khai.
Các cơ quan báo chí, truyền thông được yêu cầu tăng cường nội dung về chăm sóc sức khỏe, đa dạng hóa hình thức truyền thông, đặc biệt trên nền tảng số.
Bên cạnh đó, việc giám sát quá trình thực hiện phải được đẩy mạnh nhằm bảo đảm công khai, minh bạch, hiệu quả; kịp thời phát hiện và xử lý các sai phạm.
Chính phủ giao Bộ Y tế theo dõi, đôn đốc, kiểm tra việc triển khai trên phạm vi cả nước; định kỳ hàng quý, hàng năm báo cáo Thủ tướng về kết quả thực hiện, đồng thời đề xuất giải pháp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc nếu có.
Việc triển khai Chỉ thị cũng phải gắn với yêu cầu phòng, chống lãng phí, tiêu cực, bảo đảm chính sách đi vào thực chất và mang lại lợi ích thiết thực cho người dân.
Phương Anh