Chợ hoa, đường hoa Tết: Đẹp khi dựng lên, có trách nhiệm với môi trường khi hạ xuống

2 giờ trướcBài gốc

Không chỉ là dọn dẹp, mà là “thu hồi” tài nguyên

Sau những ngày mua sắm, chụp ảnh và ngắm tiểu cảnh, phần việc âm thầm nhất là bắt đầu tháo dỡ chợ hoa, đường hoa và các cụm trang trí ở cơ quan, khu dân cư, trung tâm thương mại. Nếu nhìn theo cách cũ, đây chỉ là “dọn cho sạch” để trả mặt bằng. Nhưng vài năm gần đây, nhiều đơn vị đã chuyển sang tư duy “thu hồi”, coi vật liệu trang trí là một thứ tài nguyên có thể quay vòng, thay vì dùng một lần rồi bỏ.

Tháo dỡ đường hoa Nguyễn Huệ, công nhân điện lực triển khai ngay công tác tháo gỡ các đầu nối, đảm bảo ngắt nguồn tuyệt đối

Ở các chợ hoa Tết, nhóm vật tư dễ tái sử dụng nhất thường là khung sắt, giàn gỗ, pallet, kệ trưng bày, bạt che, dây điện, đèn LED. Nhiều tiểu thương gỡ các chi tiết còn tốt để dùng lại mùa sau vì làm mới vừa tốn chi phí vừa mất thời gian. Một chủ sạp hoa tại TP.HCM cho biết kệ gỗ dạng modul thường được giữ lại, chỉ thay tấm bị mục, siết lại ốc vít là dùng tiếp được. Dây đèn, ổ cắm nếu được bọc bảo vệ, tháo đúng kỹ thuật cũng có thể dùng qua nhiều mùa.

Với đường hoa, tiểu cảnh lớn phức tạp hơn vì vật liệu đa dạng: khung chịu lực, bệ đỡ, mút xốp tạo hình, lưới thép, vải trang trí, mica, decal, thảm cỏ nhân tạo, sơn phủ, keo dán, dây rút nhựa. Những thiết kế dán kín, đổ keo, phun sơn phủ thường khó tách rời, dẫn tới tháo ra thành rác hỗn hợp. Ngược lại, nếu chọn hướng lắp ghép, bắt vít, chuẩn hóa kích thước, tháo dỡ sẽ giống tháo một “công trình tạm” để thu hồi vật tư.

Những giỏ hoa không còn khả năng phục vụ sẽ được xử lý tại chỗ bằng xe rác chuyên dụng để đảm bảo vệ sinh môi trường

Thực tế, nhiều đội thi công phân loại ngay tại chỗ: sắt, gỗ, thiết bị điện, vật liệu còn dùng được, rồi mới đến nhóm khó tái chế. Cách làm này giảm lượng phế liệu phải chở đi xử lý, tránh tình trạng dọn nhanh cho xong khiến đồ còn tốt bị nghiền chung với đồ phế thải. Một số nơi còn lập kho vật tư sau lễ hội, ghi lại tình trạng và số lượng để mùa sau tái sử dụng. Về bản chất, đó là quản trị vòng đời vật liệu, tiết kiệm ngân sách và giảm thiểu rác thải.

Không chỉ vật liệu cứng, hoa và cây cảnh cũng có “đường lui” nếu tổ chức tốt. Sau chợ hoa, nhiều tiểu thương bán xả, tặng bớt hoặc chuyển cây về vườn dưỡng để chăm lại. Có nơi phối hợp đưa cây còn khỏe về trường học, công viên, trụ sở khu phố thay vì bỏ đi. Với hoa cắt cành, khó tận dụng do nhanh héo, nhưng vẫn có thể giảm lãng phí nếu khuyến khích mua sát thời điểm và tách riêng hoa héo để xử lý hữu cơ, tránh trộn lẫn rác sinh hoạt.

Phân loại rác sau lễ hội

Một nhân viên tại Công ty Môi Trường Á Châu chia sẻ: “Rác sau lễ hội thường đột biến, khối lượng lớn trong thời gian ngắn, nhiều vật liệu khó tái chế như mút xốp tạo hình, kim tuyến, xốp phủ sơn, băng keo, dây rút nhựa, vải phủ keo, thảm nhựa giả cỏ. Nếu gom chung rồi chở đi, phần lớn sẽ thành rác chôn lấp hoặc đốt, vừa tốn chi phí vừa gây áp lực lên môi trường”.

Công nhân tháo dỡ đường hoa Nguyễn Huệ sau Tết Bính Ngọ 2026

“Giải pháp căn cơ là phân loại theo nguồn phát sinh và theo vật liệu. Ở chợ hoa, rác phổ biến là lá rụng, bao bì, dây buộc, thùng carton, túi nilon, xốp bọc, khay nhựa. Phần hữu cơ như lá, cành, hoa héo nên tách riêng để đưa về điểm ủ compost hoặc đơn vị xử lý rác hữu cơ. Carton, nhựa sạch, chai nước có thể thu hồi nếu được phân luồng từ đầu”, người này nói.

Ở đường hoa, rác “kỹ thuật” lại nhiều như gỗ ván, thép, dây điện, đèn, vật liệu trang trí. Các nhóm này cần quy trình giống công trường, tháo, bó gọn, dán nhãn, tập kết. Khi rác có "địa chỉ”, việc quản lý rõ ràng hơn: thép được thu hồi về để tái chế kim loại, gỗ còn tốt đưa về kho hoặc xưởng mộc, thiết bị điện kiểm tra bảo trì, còn vật liệu phủ keo không tách được thì buộc phải xử lý như rác khó tái chế.

Muốn phân loại hiệu quả, phải tính từ khâu thiết kế. Nếu tiểu cảnh lạm dụng keo dán, sơn phủ trộn vật liệu, hoặc dùng kim tuyến dễ rơi vãi, rác hỗn hợp sẽ tăng lên, đồng thời phát tán mảnh vụn xuống cống rãnh. Vì vậy, hướng đi bền vững là giảm vật liệu khó tái chế ngay từ ý tưởng thiết kế, ưu tiên vật liệu đơn chất, ít phủ hóa chất, dễ tháo rời.

Sau cùng, tháo dỡ chợ hoa, đường hoa không phải là đoạn kết buồn của mùa lễ hội, mà là bài kiểm tra của đô thị văn minh, đẹp khi dựng lên và có trách nhiệm với môi trường khi hạ xuống. Khi vật liệu được tái sử dụng và rác được phân loại đúng cách, “Tết xanh” không còn là khẩu hiệu, mà trở thành thói quen quản trị bền vững qua từng mùa xuân.

Nguyễn Tuyết

Nguồn Một Thế Giới : https://1thegioi.vn/cho-hoa-duong-hoa-tet-dep-khi-dung-len-co-trach-nhiem-voi-moi-truong-khi-ha-xuong-246610.html