Trước Tết Nguyên đán, nhiều tâm dịch cứu hộ thú cưng trên cả nước đang đối diện với áp lực chưa từng có: lượng chó mèo bị bỏ rơi, gặp nạn và bạo hành tăng đột biến, khiến các trạm cứu hộ phải phát đi những thông điệp “cầu cứu” trên mạng xã hội. Điều này không chỉ phơi bày thực trạng thiếu trách nhiệm của một bộ phận chủ nuôi thú cưng, mà còn đánh thức cuộc tranh luận rộng lớn hơn về cách xã hội đối xử với những “người bạn bốn chân”.
Cận Tết – mùa cao điểm của thú cưng bị bỏ rơi
Chỉ trong vài ngày gần đây, trên các hội nhóm cứu hộ chó mèo xuất hiện liên tục những lời kêu gọi hỗ trợ từ các trung tâm. Theo ghi nhận, số ca cần cứu hộ trong vòng 72 giờ đã vượt tổng số ca cứu hộ trong cả một tháng bình thường tại một số trạm như Sân nhà nhiều chó, một trong những trung tâm cứu hộ có quy mô lớn.
Các đơn vị, trung tâm cứu hộ chó mèo "kêu cứu" vì tình trạng quá tải dịp cuối năm. Ảnh chụp màn hình.
Lý do được các trạm đưa ra khá đa dạng: chủ chuyển nhà, gặp khó khăn tài chính, bận rộn chuẩn bị Tết, hoặc đơn giản là “muốn nhẹ gánh” trong dịp nghỉ lễ. Không chỉ vậy, nhiều trường hợp thú cưng còn bị bỏ lại sau tai nạn giao thông, nhiễm bệnh nặng, hoặc bị thương do bạo hành trước khi được tìm thấy.
Áp lực không chỉ đến từ số lượng tăng mạnh, mà còn đến từ chi phí điều trị và chăm sóc. Nhiều trung tâm phải thuê thêm nhân công thời vụ vì tình nguyện viên bị giảm khi mọi người về quê. Chi phí thức ăn, viện phí thú y và tiền thuê không gian cũng tăng cao, trong khi nguồn đóng góp từ cộng đồng không tương xứng với nhu cầu.
Không chỉ là chuyện “bị bỏ lại” – thú cưng còn bị bạo hành
Bên cạnh việc bị chủ bỏ rơi, một thực tế đau lòng khác là nhiều thú cưng bị bạo hành trước khi bị bỏ lại. Các trung tâm cứu hộ phải tiếp nhận những chú chó, mèo trong tình trạng cơ thể tổn thương, sợ hãi và bị thương nặng. Điều này khiến cho quá trình chăm sóc phức tạp hơn nhiều, vì các ca cần thời gian phục hồi lâu hơn và tốn kém hơn.
Các trạm cứu hộ thú cưng phải lên tiếng về sự quá tải trước thời điểm Tết Nguyên đán. Ảnh chụp màn hình.
Theo báo cáo từ các tổ chức bảo vệ động vật, việc bỏ rơi chó, mèo không chỉ khiến chúng đối mặt với nguy cơ đói rách và bệnh tật, mà còn làm tăng rủi ro tai nạn khi chúng lang thang trên đường phố và gây khó khăn cho cộng đồng trong việc đảm bảo an toàn và trật tự chung.
Góc nhìn của các trạm cứu hộ
Nhiều trạm cứu hộ cho biết họ luôn ưu tiên tiếp nhận các ca khẩn cấp, thậm chí khi phải vượt quá công suất vì trách nhiệm cứu sống các sinh mạng nhỏ bé. Một số trạm đã phải tạm dừng nhận cứu hộ trong một thời gian ngắn để bảo đảm chất lượng chăm sóc cho những con vật đã được tiếp nhận, nhưng hầu hết họ vẫn mở cửa vì luôn có trường hợp cần can thiệp y tế khẩn cấp.
Ảnh: Sân nhà nhiều chó.
Các tình nguyện viên chia sẻ rằng việc cứu một con vật gặp nạn không chỉ là chăm sóc thể xác, mà còn là hỗ trợ tâm lý – giúp chúng cảm nhận được tin yêu sau khi bị bỏ rơi. Tuy nhiên, nguồn lực hiện tại vẫn thiếu so với số lượng cần giúp đỡ.
Cộng đồng mạng lên tiếng
Cư dân mạng đã không ngần ngại bày tỏ quan điểm trước thực trạng này: “Thật buồn khi nhiều người chỉ coi thú cưng như một món đồ dùng – đến khi khó khăn thì vứt bỏ.”, “Tết là thời điểm nên đoàn tụ gia đình, nhưng lại là cơn ác mộng với những con vật vô tội.” hay “Ngoài trách nhiệm của chủ nuôi, lẽ ra cần có thêm các chương trình hỗ trợ, giáo dục nhận thức để giảm số thú cưng bị bỏ rơi.”
Ảnh: Sân nhà nhiều chó
Một số bình luận khác cũng nhấn mạnh việc cần xử lý nghiêm hành vi bạo hành và bỏ rơi thú cưng, thay vì chỉ trông chờ vào lòng tốt của các trung tâm cứu hộ. Gợi ý này phù hợp với quy định pháp luật hiện hành ở Việt Nam, theo đó cá nhân đánh đập hoặc ngược đãi động vật có thể bị phạt tiền nếu bị cơ quan chức năng phát hiện.
Trách nhiệm và yêu thương
Mỗi dịp Tết đến, số lượng thú cưng bị bỏ rơi tăng đột biến không chỉ là con số thống kê – đó là tiếng kêu giúp đỡ từ những sinh mạng không có tiếng nói. Việc các trạm cứu hộ phải “cầu cứu” không chỉ phản ánh áp lực trước mắt, mà còn đặt ra câu hỏi lớn hơn về ý thức trách nhiệm khi nuôi thú cưng trong cộng đồng.
Ảnh: Sân nhà nhiều chó.
Giải pháp dài hạn không chỉ dừng lại ở việc tiếp nhận cứu hộ, mà cần sự tham gia của chính quyền, tổ chức xã hội và cộng đồng để giảm thiểu tình trạng bỏ rơi, đồng thời tăng cường giáo dục về yêu thương và chăm sóc động vật. Khi đó, yêu thương không chỉ là cảm xúc, mà còn là trách nhiệm được thể hiện qua hành động thực tế.
Thiên Anh