Ôtô điện đang dần trở nên phổ biến tại Việt Nam. Dù mạng lưới sạc công cộng đã phủ rộng và tốc độ sạc xe cũng cải thiện qua thời gian, phạm vi hoạt động cũng như mức tiêu hao dung lượng pin trong quá trình sử dụng ôtô điện vẫn là một trong những vấn đề người dùng quan tâm đặc biệt.
Tuy nhiên, trong vài điều kiện vận hành nhất định, dung lượng của gói pin cao áp trên ôtô điện có thể không giảm, thậm chí còn có khả năng tăng theo thời gian sử dụng.
Hệ thống phanh tái sinh là yếu tố làm nên khả năng này của ôtô điện và xe hybrid. Về cơ bản, phanh tái sinh sẽ giúp ôtô điện giảm tốc mà không cần cậy nhờ đến hệ thống phanh cơ khí. Khi tài xế nhả ga, motor điện sẽ đảo chiều từ chế độ truyền động sang máy phát điện. Quá trình này sinh lực cản, làm chậm xe đồng thời tạo ra điện năng nạp ngược lại cho gói pin cao áp.
Khi phanh tái sinh hoạt động, mức tiêu thụ năng lượng tức thời hiển thị trên màn hình có thể bằng 0 kWh. Nếu điện năng được nạp ngược vào gói pin cao áp, thông số này sẽ là một con số âm, đồng thời mức dung lượng pin cũng cải thiện - dù không đủ lớn để hiển thị trực quan trên màn hình.
Phanh tái sinh hoạt động hiệu quả nhất khi ôtô điện di chuyển trong đô thị, hoặc khi xe đổ đèo. Đặc biệt trong trường hợp đổ đèo, phanh tái sinh vừa giúp giảm áp lực cho hệ thống phanh cơ khí, vừa giúp xe điện hoạt động gần như không tốn pin. Ở điều kiện lý tưởng, gói pin thậm chí có thể tăng dung lượng tại điểm cuối đoạn đổ đèo.
Tuy nhiên, không phải lúc nào việc đổ đèo bằng phanh tái sinh cũng có thể giúp ôtô điện "miễn phí" sử dụng điện năng từ gói pin cao áp.
Nếu đoạn đèo ngắn hoặc có độ dốc không đủ lớn, mức năng lượng nạp vào pin từ phanh tái sinh có thể không đủ bù lại lượng điện mà xe cần để "nuôi" hệ thống điện, điều hòa...
Tài liệu hướng dẫn của hãng xe Renault lưu ý khách hàng rằng phanh tái sinh có thể không giúp "sạc" lại pin nếu dung lượng đang ở mức 100%, hoặc khi động cơ quá nóng.
Trong trường hợp xe di chuyển qua đoạn đèo quá dài hoặc quá dốc khiến điện năng thu hồi từ phanh tái sinh cao quá mức, hiệu quả của chức năng này cũng có thể ảnh hưởng.
Hệ thống phanh tái sinh có thể là cài đặt mặc định trên ôtô điện, hoặc cần kích hoạt ở mỗi lần khởi động xe. Ôtô điện cũng có thể được trang bị nhiều mức phanh tái sinh khác nhau, phù hợp với thói quen lái xe của từng người và điều kiện sử dụng.
Dù nghe có vẻ lý tưởng, người dùng không nên trông chờ quá nhiều vào khả năng nạp lại điện cho gói pin cao áp khi đổ đèo bằng ôtô điện. Để có chuyến hành trình về quê, chơi Tết hay du xuân thuận lợi, tài xế nên chủ động sạc đầy pin, lên kế hoạch hành trình cụ thể và kiểm tra các trạm sạc khả dụng dọc đường.
Phúc Hậu