Chọn ngành theo 'sóng' hay chọn lối đi riêng?

4 giờ trướcBài gốc

Tại các chương trình tư vấn hướng nghiệp thực tế, một nghịch lý đang tồn tại: Dù đa số học sinh đã chớm định hình được ngành nghề yêu thích, nhưng khi đối mặt với thực tế điểm chuẩn và cơ hội việc làm, các em lại rơi vào trạng thái hoang mang.

Những câu hỏi liên tục được đặt ra về việc nên chọn theo sở thích hay chọn ngành ổn định để không hối tiếc, phản ánh áp lực đè nặng lên vai những người trẻ trước sự biến động không ngừng của xã hội.

Trong bối cảnh cách mạng công nghiệp 4.0 và trí tuệ nhân tạo (AI) đang tái định nghĩa lại mọi giá trị, thị trường lao động đang biến chuyển với tốc độ chóng mặt. Nhiều nghề nghiệp mới chiếm ưu thế, song cũng không ít lĩnh vực truyền thống dần bị thu hẹp hoặc thay thế.

Học sinh lớp 12 tại một buổi tư vấn hướng nghiệp.

Trước thực tế này, TS. Nguyễn Duy Nhiên - Trưởng khoa Triết học, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội khẳng định: Điểm khởi đầu quan trọng nhất để không lạc lối chính là định vị bản thân.

Việc thấu hiểu rõ năng lực, tính cách và mục tiêu cá nhân là cái neo vững chãi nhất giúp học sinh không bị cuốn theo những cơn sóng phong trào.

Thực tế cho thấy, những ngành thời thượng như Công nghệ thông tin, AI, Y dược hay Logistics dù có dư địa phát triển lớn trong thập kỷ tới, nhưng không phải là lựa chọn vừa vặn cho tất cả mọi người. Một quyết định đúng đắn phải là sự giao thoa hoàn hảo giữa năng lực tự thân và nhu cầu thực tế của xã hội, thay vì chỉ nhìn vào vẻ hào nhoáng bên ngoài của một cái tên ngành.

Một tư duy cởi mở hơn trong hướng nghiệp hiện nay là nhìn nhận đại học không phải con đường độc đạo. TS. Nguyễn Duy Nhiên nhấn mạnh rằng đại học không phải phương án duy nhất dẫn đến thành công, nhưng học tập là hành trình bắt buộc.

Thay vì cố ép mình vào một ngôi trường không phù hợp dẫn đến lãng phí thời gian và chi phí, học sinh hoàn toàn có thể chọn học nghề, cao đẳng hoặc các khóa đào tạo kỹ năng chuyên sâu. Thành công bền vững không đến từ một tấm bằng khởi đầu, mà đến từ sự nỗ lực tự thân và khả năng thích nghi linh hoạt trong suốt quá trình lập nghiệp.

Chia sẻ về những áp lực mà học sinh lớp 12 đang gánh vác, thầy Nguyễn Hữu Quyết - Bí thư Đoàn trường TH, THCS và THPT Khương Hạ (Hà Nội) cho biết: "Trong quá trình giảng dạy và sát cánh cùng các em, tôi chứng kiến nhiều học sinh bị giằng xé giữa đam mê và những ngành nghề được cho là an toàn.

Tôi thường khuyên học trò hãy dành thời gian để đối thoại với chính mình trước khi nhìn vào bảng xếp hạng các ngành học. Chỉ khi có sự kiên định dựa trên thực lực và đam mê thực chất, các em mới đủ bản lĩnh để đứng vững trước những biến động khắc nghiệt của thị trường lao động tương lai".

Cô Nguyễn Thị Lan Anh, giáo viên chủ nhiệm lớp 12 tại Hà Nội chia sẻ thêm: Hằng ngày, tôi thấy nhiều em chạy đua vào những ngành nghề theo số đông mà quên mất việc tự vấn xem bản thân có đủ kiên trì để theo đuổi hay không. Có những em giỏi xã hội nhưng lại cố nộp hồ sơ vào khối kỹ thuật vì nghe nói dễ xin việc. Tôi luôn nhắc nhở học trò rằng, sự hào nhoáng của một ngành nghề sẽ nhanh chóng qua đi, chỉ có sự tương thích giữa năng lực và công việc mới giúp các em đi được đường dài.

Đỗ Vi

Nguồn SK&ĐS : https://suckhoedoisong.vn/chon-nganh-theo-song-hay-chon-loi-di-rieng-169260426162853973.htm