Chống khai thác IUU: Ủy ban châu Âu đánh giá cao sự nghiêm túc và quyết liệt của Chính phủ Việt Nam

3 giờ trướcBài gốc

Báo cáo tại Phiên họp thứ 30 của Ban chỉ đạo để rà soát các nhiệm vụ được giao sau Phiên họp thứ 29 và Công điện số 03/CĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ (chiều 27/1), Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến cho biết, Bộ đã tổ chức rà soát các văn bản pháp luật liên quan và đề xuất sửa đổi, bổ sung các quy định phù hợp với tình hình thực tiễn về pháp lý và kỹ thuật, công nghệ mới.

EC ghi nhận sự nghiêm túc của Việt Nam trong việc thực hiện các khuyến nghị về chống khai thác IUU.

Tính đến ngày 24/1/2026, các địa phương đã rà soát, thống kê, nhập xong dữ liệu 19.035 tàu cá xóa đăng ký (từ năm 2020) vào cơ sở dữ liệu để công khai. Cụ thể, tàu cá chìm là 1.066 tàu; tàu cá giải bản là 7.589 tàu; tàu cải hoán là 40 tàu; tàu cá sang tên đổi chủ là 783 tàu; tàu cá bán sang tỉnh khác là 2.732 tàu...; từ đó, các cơ quan chức năng truy cập, kiểm tra, kiểm soát, xử lý vi phạm (nếu có).

Bên cạnh đó, có 46.198 tàu cá có chiều dài từ 6m trở lên tham gia hệ thống eCDT. Các địa phương hiện đã chỉ đạo các cơ quan chức năng, rà soát hướng dẫn ngư dân thực hiện cập cảng, rời cảng trên hệ thống eCDT.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã có công văn gửi UBND các tỉnh, thành phố ven biển quản lý chặt chẽ số tàu cá đã xóa đăng ký để tổ chức công khai cho các lực lượng chức năng và địa phương giám sát hoạt động của tàu cá để kiểm tra, đối chiếu, đối chứng thông tin tàu cá; đồng thời, phối hợp với Viettel, VNPT và các đơn vị liên quan hoàn thiện các cơ sở dữ liệu, nâng cấp phần mềm nghiệp vụ gồm: Cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia (Vnfishbase); hệ thống VMS; cơ sở dữ liệu xử phạt vi phạm hành chính; hệ thống eCDT; hệ thống nhật ký điện tử; hệ thống tự động cảnh báo mất kết nối VMS (VMS-Alert)...

Để quản lý chặt chẽ việc xóa đăng ký tàu cá, tàu cá 3 không (không đăng ký, không đăng kiểm, không giấy phép), ngày 1/1/2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành Thông tư quy định về đăng kiểm viên tàu cá, bảo đảm an toàn kỹ thuật; đăng ký, xóa đăng ký tàu cá, tàu công vụ thủy sản, tàu phụ vụ nuôi trồng thủy sản; treo cờ và đánh dấu tàu cá, tàu phục vụ nuôi trồng thủy sản.

Trước đó, ngày 31/12/2025, Bộ đã có các công văn báo cáo Thủ tướng, Phó Thủ tướng về việc quy định lắp đặt tối đa 2 thiết bị VMS trên một tàu cá nhằm tránh mất tín hiệu VMS khi tàu cá hoạt động đánh bắt thủy sản trên biển; giảm thiệt hại cho ngư dân trong quá trình sản xuất trên biển; giúp cơ quan chức năng dễ phát hiện vi phạm của tàu cá trên biển.

Theo báo cáo của các địa phương và số liệu cập nhật trên Hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia Vnfishbase, số tàu cá hoạt động dịch vụ hậu cần đánh bắt nguồn lợi thủy sản là 3.303 tàu; đã được cấp phép và quản lý theo quy định. Từ năm 2024 đến ngày 24/1/2026, tổng số tàu phát hiện mất kết nối trên 6 giờ, quá 10 ngày trên biển, vượt ranh giới cho phép khai thác là 20.127 tàu, kết quả đã xử lý 19.783/20.127 tàu (đạt 98,29%), trong đó xử phạt 4.468/20.127 tàu.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường có công văn gửi Chủ tịch UBND 17 tỉnh, thành phố, thực hiện rà soát 142 doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu hải sản vào EU. Hiện nay, 17/17 địa phương đã yêu cầu doanh nghiệp trên địa bàn khai báo và thành lập đoàn liên ngành rà soát các lô thủy sản xuất khẩu vào EU trên địa bàn.

Về kết quả thực hiện chống khai thác IUU, tổng số tàu cá hiện có của các địa phương đã đăng ký và được cập nhật trên Vnfishbase là 79.220 tàu (đạt 100%). Đối với tàu cá không đủ điều kiện hoạt động, theo báo cáo của các địa phương đã được kiểm soát, giao xã/phường, lực lượng, cán bộ quản lý vị trí neo đậu.

Tại cuộc họp Ban Chỉ đạo, Đại sứ Việt Nam tại Vương quốc Bỉ, Trưởng Phái đoàn Việt Nam bên cạnh Liên minh châu Âu (EU) Nguyễn Văn Thảo cho biết, Ủy ban châu Âu (EC) đánh giá cao quyết tâm và sự chỉ đạo, điều hành quyết liệt của Chính phủ Việt Nam, các bộ, ngành, địa phương và Ban Chỉ đạo trong thực hiện các khuyến nghị về chống khai thác IUU.

EC ghi nhận sự nghiêm túc của Việt Nam trong triển khai các giải pháp, đặc biệt là việc hoàn thiện môi trường pháp luật, ứng dụng khoa học, công nghệ và thiết lập hệ thống kiểm tra, giám sát từ Trung ương đến địa phương. Các số liệu trong báo cáo cho thấy tiến bộ tích cực, rõ rệt qua các năm, nhất là trong năm 2025.

Tuy nhiên, EC vẫn nêu năm nhóm vấn đề tồn tại, gồm: một số thông tin trong báo cáo chưa đầy đủ để phục vụ xác minh; số liệu giữa các báo cáo chưa thống nhất; số vụ vi phạm còn ở mức cao, nhất là tình trạng mất kết nối thiết bị giám sát hành trình (VMS) và tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài; tỷ lệ vụ việc phải khép hồ sơ còn lớn. Bên cạnh đó, EC khuyến nghị Việt Nam tăng cường xử phạt hành chính do đây là biện pháp triển khai nhanh, có tác động trực tiếp về kinh tế.

Cũng tại cuộc họp, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà yêu cầu các bộ, ngành gồm Nông nghiệp và Môi trường, Thanh tra Chính phủ, Quốc phòng, Công an, Tư pháp, Khoa học và Công nghệ tiếp tục thành lập các đoàn công tác thanh tra, kiểm tra việc các địa phương triển khai chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Ban Chỉ đạo quốc gia về chống khai thác IUU; các nội dung EC nêu; làm rõ trách nhiệm của lãnh đạo tỉnh, thành phố và các sở, ngành liên quan; đồng thời kiểm tra ngẫu nhiên một số vụ việc mà địa phương báo cáo đã hoàn thành, thực hiện xong trước ngày 15/2.

Hồng Hương

Nguồn Vnbusiness : https://vnbusiness.vn/chong-khai-thac-iuu-uy-ban-chau-au-danh-gia-cao-su-nghiem-tuc-va-quyet-liet-cua-chinh-phu-viet-nam.html