Ban Quản lý dự án Thăng Long (Bộ Xây dựng) sẽ tổ chức chương trình roadshow (khảo sát thị trường và thu thập phản hồi) đối với gói thầu TV02 - tư vấn lập Báo cáo nghiên cứu khả thi, bao gồm thiết kế tổng thể (FEED), cho dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam vào ngày 15-5.
Theo Ban Quản lý dự án Thăng Long, mục tiêu của chương trình là khảo sát thị trường, thu thập phản hồi từ các hãng tư vấn quốc tế có kinh nghiệm triển khai đường sắt tốc độ cao trên thế giới.
Thông qua hoạt động này, cơ quan chủ đầu tư sẽ đánh giá mức độ quan tâm, năng lực cũng như khả năng tham gia của các đơn vị tư vấn đối với dự án.
Đây được xem là bước quan trọng để chuẩn bị cho việc lập Báo cáo nghiên cứu khả thi - tài liệu nền tảng quyết định nhiều nội dung then chốt của dự án.
Dự án đường sắt tốc độ cao dự kiến được khởi công vào cuối năm nay. Ảnh minh họa sử dụng công nghệ AI
Trong báo cáo này, đơn vị tư vấn sẽ làm rõ các thông số kỹ thuật quan trọng như công nghệ sử dụng, quy mô đầu tư, hướng tuyến, thiết kế kỹ thuật tổng thể và tổng mức đầu tư.
Ngoài ra, báo cáo cũng sẽ đề xuất phương án chia dự án thành các dự án thành phần, làm cơ sở để cấp có thẩm quyền xem xét lựa chọn hình thức đầu tư phù hợp.
Theo định hướng hiện nay, dự án có thể triển khai bằng nhiều hình thức như đầu tư công, đối tác công tư (PPP) hoặc đầu tư kinh doanh.
Việc xác định rõ phương án đầu tư được kỳ vọng sẽ giúp bảo đảm tính khả thi về tài chính, tiến độ thực hiện cũng như tạo điều kiện cho doanh nghiệp trong nước tham gia sâu hơn vào dự án.
Theo chỉ đạo của Chính phủ, công tác lựa chọn tư vấn lập Báo cáo nghiên cứu khả thi phải hoàn thành trong quý II năm nay. Đây là cơ sở để triển khai các bước tiếp theo và hướng tới mục tiêu khởi công dự án vào cuối năm nay.
Liên quan đến công nghệ đường sắt tốc độ cao, Chính phủ cho biết Quốc hội đã xác định định hướng chung là sử dụng công nghệ đường sắt chạy trên ray, điện khí hóa, bảo đảm hiện đại, đồng bộ, an toàn và hiệu quả.
Tuyến đường sắt sẽ được thiết kế đường đôi, khổ ray 1.435 mm, tốc độ thiết kế 350 km/h và tải trọng 22,5 tấn/trục.
Theo phương án hiện nay, tuyến chủ yếu phục vụ vận chuyển hành khách nhưng vẫn đáp ứng yêu cầu lưỡng dụng về quốc phòng, an ninh và có thể khai thác vận tải hàng hóa khi cần thiết.
Thực hiện chỉ đạo của Thường trực Chính phủ và Thủ tướng, Bộ Xây dựng đã xây dựng phương án lựa chọn công nghệ và đối tác triển khai dự án.
Theo yêu cầu của Chính phủ, việc lựa chọn phải dựa trên điều kiện thực tế của Việt Nam, khả năng tiếp nhận công nghệ, đồng thời tính toán đến các yếu tố kinh tế, kỹ thuật, quản lý vận hành cũng như yếu tố chính trị, ngoại giao.
Tuy nhiên, Chính phủ cũng thừa nhận khó khăn lớn nhất hiện nay là lựa chọn quốc gia đối tác chuyển giao công nghệ.
Nguyên nhân là các nước đang làm chủ công nghệ đường sắt tốc độ cao hầu như không chuyển giao công nghệ lõi hoặc công nghệ độc quyền.
Các đối tác chủ yếu chỉ chấp nhận chuyển giao ở mức vận hành, bảo trì và đào tạo nhân lực. Trong khi đó, để làm chủ công nghệ sản xuất đoàn tàu hay hệ thống tín hiệu điều khiển cần nguồn vốn rất lớn cùng nền tảng công nghiệp hỗ trợ đồng bộ.
Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam được đánh giá là dự án hạ tầng có quy mô lớn nhất từ trước đến nay tại Việt Nam, kỹ thuật phức tạp và có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng - an ninh và hội nhập quốc tế.
Trong bối cảnh Việt Nam chưa từng triển khai dự án tương tự, việc lựa chọn công nghệ và đối tác đang được xem là bài toán khó, đòi hỏi phải cân nhắc kỹ nhiều yếu tố trước khi quyết định.
Quy mô dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam
Theo báo cáo nghiên cứu tiền khả thi, dự án có tổng mức đầu tư khoảng 1,7 triệu tỉ đồng, tương đương khoảng 67 tỉ USD.
Tuyến đường dài 1.541 km, điểm đầu tại ga Ngọc Hồi (Hà Nội), điểm cuối tại ga Thủ Thiêm (TP.HCM), đi qua 20 tỉnh, thành. Sau sắp xếp đơn vị hành chính, tuyến còn đi qua 15 địa phương.
Toàn tuyến dự kiến có 23 ga, trong đó có 5 ga hàng hóa.
Chính phủ dự kiến khởi công hai đoạn Hà Nội – Vinh và TP.HCM – Nha Trang trong năm 2026. Các đoạn còn lại sẽ triển khai từ năm 2028, phấn đấu cơ bản hoàn thành toàn tuyến vào năm 2035.
VIẾT LONG