Chủ đầu tư sân bay Long Thành đối diện áp lực lớn

một ngày trướcBài gốc

ACV phải giải quyết vấn đề khấu hao tăng mạnh khi sân bay Long Thành giai đoạn 1 đi vào hoạt động. Ảnh: Quang Thông.

Tổng công ty Cảng Hàng không Việt Nam (ACV) - chủ đầu tư "siêu" cảng hàng không Long Thành hiện vận hành 21 sân bay, bao gồm toàn bộ đầu mối lớn nhất cả nước, tạo nguồn thu ổn định từ cả hàng không và phi hàng không.

Mảng phi hàng không có biên lợi nhuận cao, tăng trưởng nhanh và ít rủi ro cạnh tranh, giúp ACV hưởng lợi trực tiếp từ mọi chu kỳ tăng trưởng của ngành. Tuy nhiên, các đơn vị nghiên cứu nhận định ACV sẽ gặp nhiều áp lực mới trong năm 2026.

Chi phí khấu hao tăng mạnh 57%

Báo cáo của Chứng khoán SHS nhận định trong nhiều năm, tăng trưởng của ACV bị kìm hãm vì quá tải tại sân bay Tân Sơn Nhất (TP.HCM) và Nội Bài (Hà Nội).

Việc nhà ga T3 Tân Sơn Nhất đã hoạt động (+20 triệu khách/năm), T2 Nội Bài hoàn tất mở rộng vào cuối 2025 (+5 triệu khách quốc tế/năm), và Long Thành giai đoạn 1 vận hành giữa 2026 (+25 triệu khách/năm) đã và sẽ gỡ điểm nghẽn hạ tầng kéo dài, mở ra một chu kỳ tăng trưởng bền vững cho ACV.

Còn theo tính toán của Chứng khoán KB Việt Nam (KBSV), bộ ba dự án trên sẽ giúp tăng công suất ACV thêm 17% trong năm 2026.

Dù vậy, ACV cũng phải đối mặt với những thách thức không nhỏ, từ việc tốn nguồn lực tài chính đến áp lực về tiến độ, khấu hao khi loạt dự án lớn đi vào vận hành, cũng như cạnh tranh trong ngành hàng không.

Chứng khoán SHS nhận định khi sân bay Long Thành giai đoạn 1 đi vào hoạt động, khấu hao tài sản sẽ tăng mạnh trong 3-5 năm đầu. Biên lợi nhuận ngắn hạn chịu sức ép trước khi sản lượng tăng đủ để bù đắp.

Trong khi đó, Chứng khoán BIDV (BSC) ước tính chi phí khấu hao năm 2026 của ACV sẽ tăng mạnh 57% do các dự án trọng điểm với mức đầu tư lớn đi vào hoạt động. Chuyên gia phân tích lưu ý rằng chi phí khấu hao chiếm đến hơn 30% tổng cơ cấu chi phí của doanh nghiệp Nhà nước này.

Hơn nữa, ACV cũng sẽ ghi nhận chi phí nhân công ước tính tăng 13% so với cùng kỳ do tăng số lượng nhân công phục vụ các cảng hàng không mới đi vào hoạt động và chi phí lương tăng 1% theo mức điều chỉnh tăng tối thiểu của Nhà nước trong năm 2026.

BSC đánh giá với lượng công suất tăng thêm từ các dự án trên, khả năng lấp đầy của ACV trong khoảng 2-3 năm đầu là tương đối khó với tốc độ tăng trưởng sản lượng hành khách khoảng 10%/năm hiện tại.

ACV sẽ phải chịu chi phí khấu hao tăng mạnh khi sân bay Long Thành đi vào hoạt động, nhưng nếu khai thác muộn hơn mốc 2026, tổn thất cũng không nhỏ. Ảnh: Quỳnh Danh.

Ở dự án sân bay Long Thành, rủi ro đội vốn vẫn hiện hữu nếu tổng mức đầu tư vượt dự toán do vật liệu - nhân công tăng hoặc điều chỉnh thiết kế, chi phí khấu hao sau này sẽ tăng theo, kéo dài thời gian hoàn vốn.

Mặt khác, nếu "siêu" sân bay này đi vào khai thác trễ so với mốc 2026, ACV cũng phải chịu chi phí vốn cao hơn và mất cơ hội tăng doanh thu, đồng thời tiếp tục chịu quá tải tại các sân bay hiện hữu.

Mối đe dọa từ Sun Group, Masterise Group

Bên cạnh vấn đề từ các dự án, ACV cũng đang chịu sức ép từ mức độ cạnh tranh trên thị trường. Sau nhiều năm độc quyền quản lý và khai thác hầu hết cảng hàng không trên cả nước, sự xuất hiện của một số tập đoàn tư nhân tại các dự án lớn thời gian gần đây được dự báo sẽ đe dọa vị thế của ACV.

Sun Group, sau thành công với sân bay tư nhân đầu tiên Vân Đồn, đã tiếp nhận thêm sân bay Phú Quốc từ đầu năm 2026 và sẽ mở rộng công trình này để kịp phục vụ APEC 2027.

Một tập đoàn tư nhân khác là Masterise Group cũng được chấp thuận làm chủ đầu tư dự án sân bay Gia Bình có quy mô lớn nhất miền Bắc (hơn 196.000 tỷ đồng), công suất 30 triệu hành khách vào năm 2030 và mở rộng lên 50 triệu hành khách đến 2050.

Sun Group đã thay ACV tiếp quản sân bay Phú Quốc từ 1/1. Ảnh: Quỳnh Danh.

Theo KBSV, việc chuyển giao sân bay Phú Quốc cho Sun Group và sân bay Gia Bình dự kiến khai thác từ 2027 sẽ làm giảm tốc độ tăng trưởng hành khách của ACV, với CAGR lượt khách quốc tế/nội địa giai đoạn 2026-2030 lần lượt giảm còn 8%/4%.

Tuy nhiên, việc Sun Group cam kết ưu tiên sử dụng dịch vụ của ACV tại các sân bay khác sẽ bù đắp phần nào lợi nhuận thiếu hụt thông qua doanh thu dịch vụ mặt đất. Cùng với đó, ACV sẽ giảm được áp lực về vốn và tập trung toàn lực vào các dự án chiến lược quốc gia như sân bay Long Thành.

Ngoài ra, liên quan đến bài toán tài chính, Chứng khoán SHS cũng cảnh báo ACV đang có khoản nợ dài hạn bằng tiền yen. Dù chênh lệch tỷ giá đã hạ nhiệt nhưng bất kỳ đợt tăng lại nào cũng có thể ảnh hưởng tới lợi nhuận của doanh nghiệp.

Diệu Thanh

Nguồn Znews : https://znews.vn/chu-dau-tu-san-bay-long-thanh-doi-dien-ap-luc-lon-post1617307.html