Lực lượng chuyên trách bảo vệ rừng Vườn Quốc gia Xuân Sơn tuần tra bảo vệ rừng cao điểm mùa nắng nóng trên địa bàn Vườn quản lý.
Theo dự báo của Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, dưới tác động của biến đổi khí hậu và hiện tượng El Nino, trong thời gian tới, khu vực Bắc Bộ, trong đó có Phú Thọ, tiếp tục xảy ra nắng nóng gay gắt trên diện rộng. Nhiệt độ tăng cao, độ ẩm không khí thấp, lượng mưa thiếu hụt kéo dài khiến thảm thực bì trong rừng khô nhanh, làm gia tăng nguy cơ cháy rừng ở mức rất cao.
Thực tế cho thấy, chỉ cần một sơ suất nhỏ trong sử dụng lửa của người dân như đốt nương, xử lý thực bì, đốt rác hoặc bất cẩn trong sinh hoạt cũng có thể trở thành nguyên nhân gây ra cháy rừng, dẫn đến hậu quả nghiêm trọng. Không chỉ gây thiệt hại về tài nguyên rừng, cháy rừng còn ảnh hưởng trực tiếp đến môi trường sinh thái, chất lượng không khí, sức khỏe cộng đồng, tài sản và tính mạng của người dân.
Trước tình hình đó, các cấp, các ngành trong tỉnh đang tích cực triển khai nhiều giải pháp đồng bộ nhằm chủ động phòng ngừa, giảm thiểu thấp nhất thiệt hại do cháy rừng gây ra. Trong đó, Chi cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm tỉnh giữ vai trò nòng cốt trong tham mưu, chỉ đạo và tổ chức thực hiện công tác PCCCR trên toàn địa bàn.
Theo đồng chí Trần Quang Đông - Phó Chi cục trưởng Chi cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm, nhiệm vụ trọng tâm hiện nay là tiếp tục thực hiện nghiêm các quy định của pháp luật về lâm nghiệp, đặc biệt là các quy định liên quan đến bảo vệ rừng và PCCCR. Cùng với đó, đơn vị tăng cường đôn đốc, hướng dẫn các địa phương, các chủ rừng và người dân thực hiện đầy đủ trách nhiệm trong công tác quản lý, bảo vệ rừng.
Một trong những giải pháp quan trọng được triển khai là đẩy mạnh công tác tuyên truyền nhằm nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cộng đồng trong bảo vệ rừng. Nội dung tuyên truyền tập trung vào việc cảnh báo nguy cơ cháy rừng trong mùa nắng nóng; hướng dẫn người dân sử dụng lửa an toàn khi sản xuất, sinh hoạt; vận động Nhân dân ký cam kết không vi phạm các quy định về PCCCR.
Tại nhiều địa phương có diện tích rừng lớn như xã Thu Cúc, Xuân Đài, Hương Cần, Pà Cò, Đức Nhàn, Tân Pheo, Mai Châu..., chính quyền cơ sở đã chủ động rà soát các khu vực trọng điểm dễ xảy ra cháy rừng, xây dựng phương án ứng phó cụ thể theo từng cấp độ nguy cơ. Các tổ, đội quần chúng bảo vệ rừng tại thôn, khu dân cư cũng được củng cố, sẵn sàng tham gia xử lý khi có tình huống xảy ra.
Bên cạnh đó, công tác đào tạo, tập huấn nghiệp vụ PCCCR cho lực lượng làm nhiệm vụ cũng được đặc biệt chú trọng. Lực lượng kiểm lâm phối hợp với công an, quân đội và các xã, phường tổ chức tập huấn kỹ năng chữa cháy, diễn tập các tình huống giả định, giúp nâng cao khả năng phối hợp, ứng phó nhanh và hiệu quả khi xảy ra cháy.
Để bảo đảm phương châm “4 tại chỗ” trong chữa cháy rừng, các địa phương và chủ rừng đã chủ động chuẩn bị đầy đủ vật tư, phương tiện, dụng cụ phục vụ công tác PCCCR như máy thổi gió, dao phát, bình chữa cháy, máy bơm nước, thiết bị thông tin liên lạc... Việc kiểm tra, bảo dưỡng trang thiết bị được thực hiện thường xuyên nhằm bảo đảm sẵn sàng sử dụng trong mọi tình huống.
Một yêu cầu quan trọng khác là tăng cường kiểm tra, giám sát tại các khu vực có nguy cơ cháy cao. Lực lượng kiểm lâm địa bàn được phân công trực 24/24 giờ trong những ngày nắng nóng cao điểm; tăng cường tuần tra tại các khu vực giáp ranh, vùng trọng điểm, nơi thường xuyên có hoạt động sản xuất nông - lâm nghiệp.
Hiện nay, công nghệ cũng đang trở thành “trợ thủ” đắc lực trong công tác PCCCR. Các đơn vị chức năng thường xuyên theo dõi thông tin dự báo, cảnh báo nguy cơ cháy rừng trên trang tin của Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm tại địa chỉ vnforest.gov.vn, Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia nchmf.gov.vn để cập nhật diễn biến thời tiết, xác định cấp dự báo cháy rừng và phát hiện sớm các điểm cháy.
Việc ứng dụng hệ thống cảnh báo sớm giúp các lực lượng chức năng có thể phát hiện điểm cháy ngay từ khi mới phát sinh, từ đó huy động lực lượng, phương tiện xử lý kịp thời, hạn chế cháy lan trên diện rộng.
Song song với nỗ lực của các ngành chức năng, vai trò của người dân được xác định là yếu tố quyết định trong công tác phòng ngừa. Mỗi người dân sống gần rừng, ven rừng cần nâng cao ý thức, tuyệt đối không sử dụng lửa tùy tiện trong rừng và gần rừng; không đốt nương, đốt thực bì vào những ngày nắng nóng; chủ động báo ngay cho chính quyền địa phương hoặc lực lượng kiểm lâm khi phát hiện khói, lửa hoặc các dấu hiệu bất thường.
Trong bối cảnh thời tiết còn diễn biến phức tạp, nắng nóng được dự báo kéo dài, công tác PCCCR càng không được phép chủ quan, lơ là. Chủ động từ sớm, từ xa; chuẩn bị kỹ về lực lượng, phương tiện, phương án và nâng cao ý thức cộng đồng chính là chìa khóa để tỉnh Phú Thọ giữ vững an toàn rừng, bảo vệ môi trường sống hôm nay và cho cả các thế hệ mai sau.
Hoàng Hương