Trong bối cảnh Việt Nam thúc đẩy chuyển dịch năng lượng xanh, giảm phát thải khí nhà kính và từng bước hiện thực hóa cam kết phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050, xăng sinh học E10 đang trở thành một trong những chủ đề nhận được nhiều sự quan tâm từ dư luận. Bên cạnh những kỳ vọng về một loại nhiên liệu sạch hơn, thân thiện hơn với môi trường và góp phần giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, thời gian gần đây cũng xuất hiện không ít ý kiến băn khoăn về khả năng ảnh hưởng của xăng E10 tới động cơ ô tô, xe máy.
Nhiều người tiêu dùng đặt câu hỏi: Liệu xăng E10 có thực sự an toàn với phương tiện đang lưu hành? Những thông tin lan truyền trên mạng xã hội về việc ăn mòn động cơ, giảm tuổi thọ máy móc hay tăng chi phí bảo dưỡng có cơ sở khoa học hay không? Để làm rõ những vấn đề này, phóng viên Báo Công Thương đã có cuộc trao đổi với ông Đỗ Văn Tuấn – Chủ tịch Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam.
Ông Đỗ Văn Tuấn – Chủ tịch Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam. Ảnh: Quỳnh Trang
Xăng E10 đã là nhiên liệu tiêu chuẩn tại nhiều quốc gia
- Thưa ông, xăng sinh học đã được nhiều quốc gia tiên tiến đưa vào sử dụng nhiều năm. Sau quá trình thử nghiệm với xăng E5, từ 1/6 tới, xăng sinh học E10 cũng được đưa vào sử dụng trên toàn quốc. Tuy nhiên, gần đây xuất hiện nhiều thông tin băn khoăn về việc xăng E10 có thể ảnh hưởng đến động cơ ô tô, xe máy. Với vai trò là người đã nghiên cứu và hiểu rõ về xăng sinh học, theo ông xăng E10 có ảnh hưởng đến sự hỏng hóc động cơ như một số ít thông tin trên mạng lan truyền không?
Ông Đỗ Văn Tuấn: Theo những thông tin phổ biến, dễ dàng tìm thấy trên các nguồn chính thống hiện nay, phần lớn quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới đã sử dụng xăng E10 từ nhiều năm trước. Loại nhiên liệu này hiện đã trở thành tiêu chuẩn phổ biến tại châu Âu, Australia, Mỹ, Ấn Độ, Thái Lan, Philippines, Trung Quốc cùng nhiều quốc gia khác. Điều đó cho thấy xăng E10 không phải là một sản phẩm mới, mà là dòng nhiên liệu tiêu chuẩn đã được sử dụng rộng rãi trên thế giới suốt nhiều năm qua.
Nếu xăng E10 không đáp ứng được các tiêu chuẩn kỹ thuật và chất lượng, chắc chắn loại nhiên liệu này không thể tồn tại lâu dài cũng như nhận được sự tin cậy của người tiêu dùng toàn cầu. Vì vậy, những thông tin lan truyền cho rằng xăng E10 có thể gây ảnh hưởng hoặc làm hư hại động cơ phương tiện hiện nay là không có cơ sở khoa học rõ ràng.
Xe máy, ô tô tại Việt Nam tương thích với xăng E10
- Hiện một số người tiêu dùng cho rằng xăng E10 có thể gây ăn mòn hệ thống nhiên liệu hoặc làm giảm hiệu suất vận hành của phương tiện, cả ở các loại xe đời cũ và các loại xe sang. Xăng E10 có thể gây ra hiện tượng hỏng các đường ống cao su dẫn nhiên liệu, kim phun, từ đó ảnh hưởng đến hoạt động của động cơ không?
Ông Đỗ Văn Tuấn: Hầu hết các dòng xe máy được sản xuất từ sau năm 2000 đến nay đều đã tương thích với xăng E10. Trong quá trình xây dựng Thông tư số 50/2025/TT-BCT của Bộ Công Thương quy định lộ trình bắt buộc áp dụng tỷ lệ phối trộn nhiên liệu sinh học với nhiên liệu truyền thống tại Việt Nam, Hiệp hội Các nhà sản xuất xe máy Việt Nam (VAMM) cũng khẳng định các phương tiện này hoàn toàn có thể sử dụng xăng E10 an toàn. Các bình xăng hiện nay đều đã được xử lý, sơn phủ bên trong; hệ thống ống dẫn và các chi tiết liên quan đến nhiên liệu cũng được thiết kế phù hợp với loại xăng sinh học này. Vì vậy, những lo ngại về việc xăng E10 gây ảnh hưởng tới xe máy đời mới là không có cơ sở.
Đối với các dòng xe quá cũ, sản xuất trước năm 2000, một số chi tiết như gioăng cao su hay ống dẫn nhiên liệu có thể bị lão hóa nhanh hơn theo thời gian khi sử dụng xăng E10. Tuy nhiên, đây chủ yếu là ảnh hưởng đến vật liệu cao su sau thời gian dài sử dụng, không phải tác động trực tiếp tới động cơ. Việc thay thế các chi tiết này cũng khá đơn giản và chi phí không đáng kể. Còn những lo ngại cho rằng xăng E10 có thể gây hỏng động cơ, ăn mòn máy hay làm giảm độ bền phương tiện thì hoàn toàn không có cơ sở khoa học và thực tế kiểm chứng.
Còn đối với ô tô, Hiệp hội Các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA) - tổ chức quy tụ phần lớn các nhà sản xuất và phân phối ô tô tại thị trường Việt Nam đánh giá rằng hầu hết các phương tiện đang lưu hành hiện nay đều tương thích với xăng E10. Theo đánh giá này, chỉ có khoảng 60.000 xe tải nhẹ của Suzuki được xác định chưa phù hợp với loại nhiên liệu trên.
Đây cũng là một trong những lý do Bộ Công Thương tiếp tục duy trì lưu hành xăng E5 RON 92 đến hết năm 2030 nhằm bảo đảm lộ trình chuyển đổi phù hợp, tránh gây xáo trộn đối với một số dòng phương tiện đặc thù chưa tương thích hoàn toàn với xăng sinh học.
Trong khi đó, xăng E5 đã được lưu thông trên thị trường Việt Nam từ năm 2015 và thực tế sử dụng trong suốt nhiều năm qua cho thấy loại nhiên liệu này phù hợp với đa số phương tiện, kể cả nhiều dòng xe cũ vẫn đang lưu hành hiện nay.
Xăng E10 đã được đưa vào sử dụng từ 1/8/2025 và không ghi nhận phản hồi tiêu cực từ người tiêu dùng. Ảnh: Nam Nguyễn
Xăng E10 có khiến xe nóng máy và hao nhiên liệu hơn?
- Đối với lo ngại rằng xăng E10 gây ra các hiện tượng như máy nóng hơn, hao xăng hơn, ý kiến của ông ra sao?
Ông Đỗ Văn Tuấn: Một số thông tin trên mạng cho rằng sử dụng xăng E10 khiến động cơ nóng hơn. Tuy nhiên, đây chủ yếu là nhận định mang tính cảm tính và không có cơ sở khoa học rõ ràng. Thực tế, rất khó để một người điều khiển xe máy hay ô tô có thể tự cảm nhận chính xác sự chênh lệch nhiệt độ động cơ trong quá trình vận hành thông thường. Vì vậy, nhận định máy nóng hơn gần như không có căn cứ khoa học để khẳng định.
Đối với ý kiến cho rằng xăng E10 khiến xe hao nhiên liệu hơn, điều này về mặt lý thuyết có thể xảy ra. Nguyên nhân là do năng lượng nhiệt mà xăng E10 tạo ra thấp hơn xăng khoáng khoảng 3%. Tuy nhiên, mức chênh lệch này khá nhỏ và trên thực tế rất khó để người sử dụng có thể cảm nhận rõ việc tiêu hao nhiên liệu tăng thêm ở mức 3%.
Ở chiều ngược lại, xăng E10 lại có chỉ số octane cao hơn xăng khoáng RON95, giúp động cơ vận hành ổn định hơn. Một động cơ hoạt động ổn định cũng góp phần hỗ trợ tối ưu hiệu suất và tiết kiệm nhiên liệu. Vì vậy, rất khó khẳng định việc tiêu hao nhiên liệu thực tế sẽ chênh lệch đáng kể khi sử dụng xăng E10.
Có thể nói, về mặt lý thuyết, xăng E10 có thể khiến mức tiêu hao nhiên liệu tăng khoảng 3%, nhưng trong điều kiện sử dụng thực tế, sự khác biệt này hầu như khó nhận biết rõ ràng.
Những tin đồn nào về xăng E10 đang bị hiểu sai?
- Thực tế khi đưa một loại sản phẩm mới ra thị trường không thể tránh được những tin đồn. Hiện, những tin đốn lan truyền nào phổ biến liên quan đến xăng E10 là không đúng thực tế, thưa ông?
Ông Đỗ Văn Tuấn: Những tin đồn phổ biến xoay quanh xăng E10 hiện nay, theo đánh giá của nhiều chuyên gia, phần lớn đều không chính xác và thiếu cơ sở khoa học.
Một trong những lo ngại thường gặp là việc để xe lâu không sử dụng sẽ khiến xăng E10 hút ẩm từ không khí, dẫn đến hiện tượng tách lớp nước trong bình xăng. Tuy nhiên, thực tế xăng luôn có xu hướng bay hơi. Khi tồn tại trong bình chứa kín, áp suất hơi xăng bên trong thường cao hơn áp suất không khí bên ngoài. Vì vậy, hơi xăng có xu hướng thoát ra ngoài chứ không tạo ra dòng khí hút ẩm từ bên ngoài vào trong bình chứa.
Do đó, trong điều kiện sử dụng thông thường, việc xăng E10 tự hút ẩm từ không khí để gây ra hiện tượng tách lớp là rất khó xảy ra. Những trường hợp có nước lẫn trong nhiên liệu nếu có thường liên quan đến quá trình tồn trữ, vận chuyển hoặc bảo quản nhiên liệu tại kho đầu mối hay cửa hàng xăng dầu.
Tuy nhiên, hiện nay quy trình lưu trữ, phối trộn và phân phối xăng dầu đang được các cơ quan quản lý như Bộ Công Thương và Bộ Khoa học và Công nghệ kiểm soát khá chặt chẽ. Các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu cũng có trách nhiệm bảo đảm chất lượng nhiên liệu trong toàn bộ chuỗi cung ứng, nên nguy cơ này trên thực tế không lớn.
Một thông tin sai lệch khác xuất hiện khá nhiều trên mạng xã hội là xăng E10 có thể gây tắc đường ống dẫn nhiên liệu hoặc kim phun. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng đây không phải là bản chất hay nguyên nhân xuất phát từ xăng E10.
Xăng E10 thực chất có đặc tính như một chất dung môi nhẹ. Vì vậy, với những phương tiện đã sử dụng xăng khoáng trong thời gian dài, cặn bẩn có thể đã tích tụ trong đường ống dẫn nhiên liệu và kim phun. Khi chuyển sang sử dụng xăng E10, loại nhiên liệu này có thể làm bong và cuốn trôi các lớp cặn bám lâu ngày, từ đó gây ra hiện tượng tắc nghẽn ở lần sử dụng đầu tiên.
Tuy nhiên, nguyên nhân không nằm ở việc xăng E10 “gây hỏng” động cơ, mà chính là do nó làm lộ ra tình trạng cặn bẩn đã tồn tại từ trước trong hệ thống nhiên liệu. Trong trường hợp xảy ra hiện tượng tắc nghẽn, người sử dụng chỉ cần vệ sinh lại đường ống dẫn nhiên liệu và kim phun tại các cơ sở sửa chữa. Sau khi làm sạch, từ những lần sử dụng tiếp theo hiện tượng này hầu như sẽ không còn xảy ra.
Có thể nói, xăng E10 không phải là nguyên nhân “gây bệnh” cho động cơ, mà giống như một “phép thử” giúp phát hiện những vấn đề đã tồn tại sẵn trong hệ thống nhiên liệu của xe.
Một hiểu lầm phổ biến khác là khi sử dụng xăng E10 cần bổ sung thêm các loại phụ gia để động cơ vận hành ổn định hơn. Tuy nhiên, nhiều hiệp hội sản xuất ô tô, xe máy cùng các doanh nghiệp xăng dầu lớn đều khuyến cáo người dùng không nên tự ý pha thêm phụ gia không rõ nguồn gốc vào nhiên liệu.
Nguyên nhân là bởi các loại phụ gia không được kiểm soát chất lượng có thể gây ảnh hưởng tới động cơ. Khi xảy ra sự cố, rất khó xác định nguyên nhân đến từ phụ gia hay từ nhiên liệu. Vì vậy, việc sử dụng xăng E10 đúng tiêu chuẩn, không pha trộn thêm các chất phụ gia trôi nổi, vẫn là giải pháp an toàn nhất đối với phương tiện.
- Xin cảm ơn ông!
Xăng E10 hiện đã trở thành tiêu chuẩn phổ biến tại nhiều quốc gia như Mỹ, châu Âu, Australia, Trung Quốc, Thái Lan hay Philippines. Các hiệp hội sản xuất ô tô, xe máy tại Việt Nam cũng đánh giá phần lớn phương tiện đang lưu hành hiện nay đều tương thích với loại nhiên liệu này.
Phương Lan, Thanh Thảo (thực hiện)