Khắc phục bằng được tình trạng "tổ chức thực hiện là khâu yếu"
Phiên họp đã xem xét, cho ý kiến Nghị quyết bổ sung một số cơ chế, chính sách đặc biệt đầu tư xây dựng Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận; xem xét Báo cáo công tác dân nguyện của Quốc hội tháng 1/2026; nghe báo cáo bước đầu về chủ trương xây dựng Luật Thủ đô (sửa đổi); xem xét, thông qua Nghị quyết điều chỉnh lần thứ hai cơ cấu, thành phần, số lượng người của cơ quan, tổ chức, đơn vị ở trung ương và địa phương được giới thiệu ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI.
Ban Dân nguyện phát biểu cho ý kiến
Phát biểu tại phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho biết, tuy số lượng nội dung không nhiều nhưng rất quan trọng, có ý nghĩa lớn, gắn với bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia thực hiện theo tinh thần Nghị quyết 70 của Bộ Chính trị và nghị quyết của Quốc hội để phát triển bền vững đất nước trong giai đoạn mới; đồng thời, chuẩn bị cho cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031.
"Thời gian qua, do yêu cầu về tiến độ xây dựng và ban hành luật, có một số đạo luật sau khi ban hành đã bộc lộ những điểm chưa thực sự đầy đủ và trong quá trình triển khai có thể phát sinh một số vướng mắc nhất định. Do vậy, tôi đề nghị Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội phối hợp chặt chẽ với Chính phủ, các bộ, ngành liên quan tiến hành rà soát, hệ thống hóa và xử lý ngay trong các nghị định quy định chi tiết, thông tư hướng dẫn thi hành, đảm bảo tính liên thông, hạn chế tối đa các điểm nghẽn có thể gây ách tắc khi vận hành. Đồng thời, tránh tuyệt đối phát sinh thủ tục không cần thiết, qua đó đảm bảo tốt nhất quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhân dân và cộng đồng doanh nghiệp. Đây là nội dung cần được quan tâm, ưu tiên thực hiện trong thời gian tới", Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đánh giá.
Chủ tịch Quốc hội cũng yêu cầu các cơ quan quán triệt sâu sắc tinh thần Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, nhất là yêu cầu chuyển mạnh từ chủ trương sang hành động, từ quyết tâm chính trị sang kết quả cụ thể; khắc phục bằng được tình trạng "tổ chức thực hiện là khâu yếu". Mỗi cơ quan, đơn vị, trước hết là người đứng đầu, phải chịu trách nhiệm trực tiếp về tiến độ, chất lượng từng nhiệm vụ được giao; bảo đảm các chương trình, kế hoạch của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) được triển khai nghiêm túc, đồng bộ, hiệu quả ngay từ đầu tháng đầu, quý đầu, năm đầu nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI.
Triển khai Nghị định số 46 của Chính phủ về hướng dẫn thi hành Luật An toàn thực phẩm phát sinh một số khó khăn
Theo Báo cáo công tác dân nguyện tháng 1/2026, cử tri và nhân dân quan tâm theo dõi Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng và vui mừng trước thành công của Đại hội; đồng thời quan tâm sâu sắc đến công tác chuẩn bị bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031.
Cử tri và nhân dân cũng tiếp tục bày tỏ sự lo lắng sâu sắc về thủ tục hành chính trong việc tặng, mua bán, thừa kế đất đai còn bất cập; tình trạng quảng cáo, bán hàng giả hàng kém chất lượng, nhất là thực phẩm bảo vệ sức khỏe trên mạng xã hội mặc dù các cơ quan chức năng liên tiếp phá nhiều vụ án và khởi tố nhiều đối tượng nhưng vẫn chưa có dấu hiệu giảm sút... Đặc biệt là việc triển khai Nghị định số 46/2026 của Chính phủ về hướng dẫn thi hành Luật An toàn thực phẩm trong những ngày đầu đã phát sinh một số khó khăn tại các cửa khẩu, khiến hàng trăm lô hàng thực phẩm nhập khẩu bị ùn ứ.
Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại Lê Tấn phát biểu tại phiên họp
Cho ý kiến về nội dung này, Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại Lê Tấn Tới cho biết, trong quá trình tiếp xúc, cử tri ở Tây Ninh đã phản ánh khó khăn, bất cập khi Nghị định đưa ra yêu cầu thời gian kiểm định các mặt hàng tươi sống từ 5-7 ngày, điều này đã khiến hàng hóa bị hư hỏng.
"Do đó, khi ban hành một chính sách thì phải tính tới thực tế là: trong vòng 5 ngày, 10 ngày, anh phải chuẩn bị, rồi anh mới đưa lên cửa khẩu thì sẽ phù hợp hơn. Tôi đề nghị Chính phủ chỉ đạo thống kê lại thiệt hại của các cửa khẩu kể từ khi ban hành Nghị định 46 cho tới nay, thì thiệt hại của người dân và doanh nghiệp là bao nhiêu để có chính sách hỗ trợ cho người dân và doanh nghiệp", ông Lê Tấn Tới kiến nghị.
Từ thực tế đó, Phó Chủ tịch Quốc hội Trần Quang Phương đề nghị, Ủy ban Khoa học Công nghệ và Môi trường, Ủy ban Pháp luật, Tư pháp đặc biệt quan tâm đến nội dung này để chỉ đạo giám sát việc ban hành văn bản hướng dẫn thực hiện luật và nghị quyết của Quốc hội, bảo đảm đúng tiến độ nhưng tránh việc nhiều nội dung thay đổi so với quy định cũ, nhưng chưa dự báo hết các tình huống phát sinh, cho nên tạo vướng mắc trong tổ chức thực hiện.
"Không chỉ liên quan đến mặt hàng nhập khẩu, hiện nay thông tư, nghị định của Chính phủ về vấn đề mua bán vàng cũng đang dấy lên những lo ngại trong nhân dân. Phải có giải thích để người dân hiểu, thực hiện cho đúng và những cái gì tháo gỡ phải thực sự có hiệu quả trên thực tế", Phó Chủ tịch Quốc hội Trần Quang Phương đề nghị.
Ông Phan Văn Mãi, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Quốc hội
Dưới góc nhìn của mình, theo Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Quốc hội Phan Văn Mãi, việc hướng dẫn thanh toán mua vàng phải bằng tài khoản hay bán vàng phải có hóa đơn đang gây khó cho người dân nhất là khi số vàng đó do ông, bà cho, tặng.
"Qua đây cho thấy, việc tăng cường giám sát ban hành văn bản quy phạm pháp luật phải được tập trung hơn để xem hợp hiến, hợp pháp như thế nào, coi tính khả thi ra sao và chúng ta tiếp tục ghi nhận các ý kiến của doanh nghiệp, của người dân để tương tác kịp thời với cơ quan chức năng xử lý vấn đề này", ông Phan Văn Mãi đề xuất.
Kết luận nội dung này, Phó Chủ tịch Quốc hội Trần Quang Phương cho biết, về cơ bản, Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất với Báo cáo công tác dân nguyện tháng 1/2026.
Ủy ban Thường vụ Quốc hội yêu cầu Chính phủ cần nâng cao chất lượng trong công tác ban hành văn bản hướng dẫn thi hành luật và nghị quyết. Trong bối cảnh đổi mới tư duy xây dựng pháp luật theo hướng luật ngắn gọn, việc giao quyền cho Chính phủ quy định chi tiết là rất lớn, tạo ra áp lực không nhỏ cho các cơ quan soạn thảo.
Tuy nhiên, nếu việc ban hành văn bản không "chắc tay" sẽ gây ra sự ách tắc cục bộ, khi đó nguyên nhân không nằm ở luật mà do chất lượng của nghị định và thông tư. Đặc biệt, chú ý những vấn đề về các điều khoản áp dụng pháp luật, về điều khoản chuyển tiếp, về thi hành, thời gian có hiệu lực của các luật.
Phó Chủ tịch Quốc hội Trần Quang Phương
Tập trung rà soát thể chế hóa, cụ thể hóa kịp thời các nội dung Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng
Phát biểu bế mạc phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị, phiên họp Ủy ban Thường vụ tháng 3 sẽ khai mạc đúng vào ngày 2/3. Thời gian không còn nhiều, các cơ quan thẩm tra phối hợp chặt chẽ với Chính phủ, không để xảy ra tình trạng bị động, trình hồ sơ muộn hoặc hồ sơ chưa đạt yêu cầu, ảnh hưởng đến chương trình chung của Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Đặc biệt, là thực hiện nghiêm Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật (sửa đổi).
Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội phải chủ động, tập trung rà soát thể chế hóa, cụ thể hóa kịp thời các nội dung Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, những vấn đề thực sự cần thiết, cấp bách có tác động trực tiếp đến phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng an ninh.
Chủ tịch Quốc hội cho rằng, thực tiễn nhiệm kỳ vừa qua cho thấy, khi có chương trình rõ ràng, tổ chức thực hiện quyết liệt, Quốc hội đã hoàn thành và vượt chỉ tiêu đề ra. Do đó, Chủ tịch Quốc hội đề nghị Ủy ban Pháp luật, Tư pháp khẩn trương hoàn thiện đề án báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội thời gian sớm nhất.
Ngày 15/3 sẽ diễn ra Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031. Qua chuyến công tác kiểm tra chuẩn bị bầu cử tại Đồng bằng sông Cửu Long vừa qua, theo Chủ tịch Quốc hội, các địa phương phân công công việc cụ thể, rõ ràng; đồng thời đánh giá cao Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đã tổ chức hiệp thương rất thành công lần thứ nhất, thứ hai.
Trong thời gian tới, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu, các cơ quan chức năng tăng cường hơn nữa công tác kiểm tra, để kịp thời chỉ đạo những bất cập, phát sinh; Hội đồng bầu cử Quốc gia tập trung tuyệt đối lãnh đạo, chỉ đạo tổ chức bài bản, chặt chẽ. Đặc biệt trong công tác hiệp thương lần thứ ba sắp tới.
Lê Tuyết/VOV