Chủ tịch Quốc hội: Không để kiến nghị giám sát rơi vào im lặng

2 giờ trướcBài gốc

Chủ tịch Quốc hội chủ trì cuộc làm việc với Thường trực Ủy ban Dân nguyện và Giám sát

Dân nguyện không thể chỉ là nơi “nhận đơn”

Điểm đáng chú ý nhất trong cuộc làm việc giữa Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn với Thường trực Ủy ban Dân nguyện và Giám sát không nằm ở các nhiệm vụ hành chính thường kỳ, mà nằm ở yêu cầu thay đổi căn bản tư duy hoạt động.

Theo Chủ tịch Quốc hội, đã đến lúc công tác dân nguyện không thể chỉ dừng ở việc tiếp nhận, tổng hợp, chuyển đơn hay báo cáo số liệu, mà phải chuyển mạnh sang vai trò tham mưu chiến lược, phát hiện sớm vấn đề và cảnh báo chính sách.

Thông điệp này phản ánh yêu cầu mới đang đặt ra với hoạt động của Quốc hội trong bối cảnh áp lực quản trị ngày càng lớn, các vấn đề xã hội phát sinh nhanh hơn và người dân đòi hỏi cao hơn về hiệu quả xử lý kiến nghị.

“Ủy ban không thể chỉ dừng lại ở việc tiếp nhận, tổng hợp, chuyển đơn, theo dõi, báo cáo mà phải trở thành cơ quan tham mưu chiến lược, nơi phát hiện sớm vấn đề, cảnh báo chính sách, điều hòa hoạt động giám sát và theo đến cùng trách nhiệm thực thi”, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.

Đây không đơn thuần là yêu cầu đổi mới kỹ thuật làm việc, mà là thay đổi cách tiếp cận của công tác dân nguyện.

Nếu trước đây dân nguyện chủ yếu được nhìn như “đầu mối tiếp nhận phản ánh”, thì nay phải trở thành “hệ thống cảm biến xã hội” của Quốc hội, nơi nhận diện sớm những điểm nghẽn trong quản trị, bất cập trong thực thi chính sách và nguy cơ phát sinh điểm nóng.

Theo Chủ tịch Quốc hội, thực tế hiện nay cho thấy nhiều hạn chế vẫn tồn tại kéo dài như dữ liệu dân nguyện còn phân tán, chưa được khai thác hiệu quả để phục vụ giám sát; cơ chế hậu giám sát thiếu chặt chẽ; chuyển đổi số chưa tạo được đột phá; phối hợp liên cơ quan có lúc chưa đồng bộ.

Đáng chú ý, người đứng đầu Quốc hội yêu cầu báo cáo dân nguyện hằng tháng phải thay đổi theo hướng thực chất hơn.

Thay vì chỉ thống kê số đơn thư, số lượt tiếp công dân hay số kiến nghị đã chuyển xử lý, báo cáo phải chỉ ra được xu hướng nổi lên, lĩnh vực bức xúc, địa bàn phức tạp, cơ quan chậm giải quyết và những vụ việc có nguy cơ trở thành “điểm nóng”.

Đây là thay đổi rất đáng chú ý bởi nó cho thấy yêu cầu chuyển từ tư duy xử lý sự vụ sang tư duy phân tích và dự báo chính sách.

Các đại biểu tham dự cuộc làm việc

Trong bối cảnh mạng xã hội khiến các vấn đề xã hội lan truyền rất nhanh, nếu cơ quan dân nguyện chỉ dừng ở vai trò “nhận đơn - chuyển đơn” sẽ khó theo kịp thực tiễn.

Chủ tịch Quốc hội nhiều lần nhấn mạnh tinh thần “dân là gốc”, đồng thời yêu cầu công tác dân nguyện phải để người dân thấy Quốc hội thực sự lắng nghe, theo dõi, giám sát và thúc đẩy giải quyết.

Đó cũng là yêu cầu then chốt để củng cố niềm tin của người dân đối với cơ quan dân cử.

Giám sát phải “sắc bén” và có hậu kiểm

Không chỉ công tác dân nguyện, hoạt động giám sát của Quốc hội cũng đang được yêu cầu thay đổi mạnh theo hướng thực chất hơn, quyết liệt hơn và có khả năng tạo chuyển biến rõ ràng.

Một trong những phát biểu đáng chú ý nhất của Chủ tịch Quốc hội tại cuộc làm việc là yêu cầu “không để kiến nghị giám sát rơi vào im lặng”.

Theo đó, giám sát không thể dừng ở các kết luận hay kiến nghị mang tính hình thức, mà phải đi kèm địa chỉ trách nhiệm cụ thể, thời hạn thực hiện, cơ chế kiểm đếm và báo cáo lại kết quả thực hiện.

“Kết luận giám sát phải có địa chỉ trách nhiệm, thời hạn thực hiện, chỉ số kiểm đếm và cơ chế báo cáo lại; không để kiến nghị giám sát rơi vào im lặng”, Chủ tịch Quốc hội nêu rõ.

Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Quốc hội Lê Thị Nga báo cáo tại cuộc họp

Thông điệp này cho thấy áp lực siết chặt kỷ luật thực thi đang được đặt ra ngày càng rõ hơn trong hoạt động giám sát của Quốc hội.

Trong nhiều năm, không ít kiến nghị giám sát sau khi ban hành vẫn chậm được thực hiện hoặc thiếu cơ chế theo dõi đến cùng. Điều này khiến hiệu quả giám sát chưa tạo được chuyển biến rõ nét trong thực tế.

Lần này, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu hoạt động giám sát phải tập trung vào các vấn đề lớn của nền kinh tế - xã hội như điểm nghẽn thể chế, tổ chức thực thi pháp luật, phân bổ nguồn lực, kỷ luật công vụ và chất lượng dịch vụ công.

Đây đều là những lĩnh vực tác động trực tiếp tới hiệu quả quản trị quốc gia và đời sống người dân.

Đặc biệt, hai đề án lớn về giám sát được giao cho Ủy ban Dân nguyện và Giám sát chủ trì xây dựng được xác định là “sản phẩm chiến lược” của cả nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI.

Theo yêu cầu của Chủ tịch Quốc hội, hai đề án này phải trả lời rõ các câu hỏi cốt lõi: giám sát để làm gì, giám sát vào đâu, giám sát bằng công cụ nào, theo dõi sau giám sát ra sao và trách nhiệm của cơ quan chịu giám sát được xác lập như thế nào.

Tinh thần xuyên suốt là giám sát để tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực và bảo vệ quyền lợi chính đáng của Nhân dân.

Đây cũng được xem là bước chuyển quan trọng từ tư duy giám sát “phát hiện vấn đề” sang giám sát “tạo chuyển biến”.

Các đại biểu tham dự cuộc làm việc

Quốc hội muốn dùng AI để nhận diện điểm nóng xã hội

Một trong những điểm mới đáng chú ý nhất tại cuộc làm việc là yêu cầu chuyển đổi số phải trở thành đột phá trong công tác dân nguyện và giám sát.

Theo Chủ tịch Quốc hội, chuyển đổi số không thể chỉ là trang bị phần mềm đơn lẻ mà phải là thay đổi toàn diện phương thức làm việc.

Điểm đặc biệt là lần đầu tiên yêu cầu nghiên cứu ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) vào công tác dân nguyện và giám sát được nhấn mạnh rõ ràng.

Theo đó, AI có thể được sử dụng để phân loại đơn thư, nhận diện các vụ việc lặp lại, phát hiện xu hướng bức xúc xã hội và hỗ trợ lựa chọn nội dung giám sát.

Nếu triển khai hiệu quả, đây sẽ là bước thay đổi lớn trong cách Quốc hội tiếp cận dữ liệu xã hội.

Thay vì xử lý bị động theo từng vụ việc, hệ thống dữ liệu số và AI có thể giúp cơ quan dân nguyện phát hiện sớm các nguy cơ phát sinh điểm nóng, nhận diện các vấn đề lặp đi lặp lại trong nhiều địa phương hoặc nhiều lĩnh vực khác nhau.

“Hệ thống dữ liệu phải dùng được, kết nối được, phân tích được, cảnh báo được, truy vết trách nhiệm được và phục vụ chỉ đạo điều hành được”, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu.

Thông điệp này cho thấy chuyển đổi số trong hoạt động của Quốc hội đang được đặt ở mức cao hơn rất nhiều so với trước đây.

Không chỉ là số hóa quy trình hành chính, mục tiêu hiện nay là xây dựng nền tảng dữ liệu đủ mạnh để phục vụ giám sát, cảnh báo chính sách và hỗ trợ điều hành.

Theo Chủ tịch Quốc hội, đây là yêu cầu để chuyển từ xử lý sự vụ sang phòng ngừa “từ sớm, từ xa”.

Chủ tịch Quốc hội chụp ảnh lưu niệm với Thường trực Ủy ban Dân nguyện và Giám sát

Cùng với chuyển đổi số, người đứng đầu Quốc hội cũng yêu cầu xây dựng đội ngũ cán bộ dân nguyện và giám sát có tư duy chính sách, kỹ năng phân tích dữ liệu và năng lực chuyên sâu đáp ứng yêu cầu mới.

Trong bối cảnh Quốc hội đang đẩy mạnh đổi mới hoạt động theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại và gần dân hơn, công tác dân nguyện và giám sát được xem là một trong những lĩnh vực phản ánh rõ nhất hiệu quả hoạt động của cơ quan dân cử.

Bởi cuối cùng, thước đo lớn nhất của giám sát không nằm ở số lượng báo cáo hay số cuộc làm việc, mà nằm ở việc người dân có thực sự cảm nhận được kiến nghị của mình được lắng nghe, được theo dõi và được thúc đẩy giải quyết đến cùng hay không.

Quốc Tuấn

Nguồn TBNH : https://thoibaonganhang.vn/chu-tich-quoc-hoi-khong-de-kien-nghi-giam-sat-roi-vao-im-lang-182533.html