Chủ tịch Quốc hội: Luật Thủ đô sửa đổi là một bước tiến mang tính lịch sử

3 giờ trướcBài gốc

Tiếp tục chương trình phiên họp, chiều 18/3, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật Thủ đô (sửa đổi).

Hà Nội và TPHCM sẽ đóng góp 2/3 ngân sách cả nước

Nêu tờ trình, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết việc xây dựng luật nhằm hoàn thiện thể chế đặc thù, vượt trội, ổn định, có tầm nhìn dài hạn, phù hợp với vị trí, vai trò, tính chất riêng có của Thủ đô; trao quyền mạnh hơn; phân cấp, phân quyền toàn diện, tối đa cho chính quyền Thủ đô gắn với nguồn lực thực hiện và trách nhiệm kiểm tra, giám sát, giải trình.

Thứ trưởng Bộ Tư pháp Phan Chí Hiếu.

Trên cơ sở đó, dự án luật bổ sung quy định về thẩm quyền xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật của chính quyền TP. Hà Nội; quy định về thí điểm cơ chế, chính sách nhằm xác lập khuôn khổ pháp lý cho việc thử nghiệm các mô hình, giải pháp quản lý và phát triển mới.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho hay, để bảo đảm việc phân quyền mạnh nhưng vẫn giữ được kỷ cương, tính thống nhất của hệ thống pháp luật, cơ quan thẩm tra đề nghị làm rõ phạm vi lĩnh vực được phép ban hành quy định khác với quy định của cơ quan Nhà nước cấp trên.

Theo Thường trực Ủy ban, quy định này chỉ nên giới hạn trong những lĩnh vực gắn với yêu cầu quản trị đô thị đặc thù hoặc cần thử nghiệm chính sách mới. Đi kèm với đó, cần quy định rõ nguyên tắc, điều kiện và quy trình ban hành các văn bản này, bao gồm yêu cầu đánh giá tác động chính sách và tham vấn các cơ quan, tổ chức có liên quan...

Nêu ý kiến, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi cho rằng, việc thiết kế các chính sách ưu đãi, đặc thù cần hướng tới mục tiêu giúp Hà Nội tạo ra giá trị lớn hơn, làm cho “miếng bánh to hơn” và cả nước được hưởng nhiều hơn - chứ không phải ưu tiên riêng cho Hà Nội.

Từ thực tế ngân sách, ông Mãi dẫn số liệu trong 5 năm tới, tổng thu ngân sách bình quân mỗi năm khoảng hơn 3 triệu tỷ đồng. Riêng Hà Nội và TPHCM, mỗi năm dự kiến sớm đạt khoảng 1 triệu tỷ đồng mỗi địa phương. Tức là, hai địa phương đóng góp khoảng 2/3 ngân sách cả nước.

Vì vậy, ông lưu ý, cần xác định rõ nguyên tắc: Các cơ chế đặc thù phải giúp Thủ đô phát triển và đóng góp trở lại cho đất nước. Việc Hà Nội được hưởng lại nguồn lực cũng phải dựa trên phân chia hợp lý, nên xác định theo hướng “win-win”.

Một bước tiến mang tính lịch sử

Phát biểu tại phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhìn nhận, việc sửa đổi Luật Thủ đô lần này là một bước tiến mang tính lịch sử, với tầm nhìn dài hạn, góp phần giúp Hà Nội thực sự trở thành đầu tàu phát triển của cả nước.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu. Ảnh: QH.

Về cách tiếp cận, ông cho rằng luật không nên quy định quá chi tiết mà cần xây dựng một khung, nguyên tắc chung. Trên cơ sở đó, Hà Nội có thể chủ động triển khai phù hợp thực tiễn.

Trong đó, trọng tâm là trao thẩm quyền tối đa, bảo đảm quyền tự chủ toàn diện cho Thủ đô, đồng thời tạo đột phá trong cải cách thủ tục hành chính, khắc phục tình trạng kéo dài, mở ra không gian sáng tạo cho quản trị đô thị đặc biệt.

Tuy nhiên, Chủ tịch Quốc hội cũng lưu ý, cần thiết lập cơ chế “mở nhưng phải kiểm soát”. Bên cạnh đó, cần bổ sung nguyên tắc ưu tiên áp dụng nhưng phải bảo đảm công khai, minh bạch, lấy ý kiến nhân dân đối với các vấn đề quan trọng.

Về cơ chế tài chính, ngân sách, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, cần xây dựng khung đủ mạnh để tạo nguồn lực lớn, đáp ứng mục tiêu tăng trưởng cao. Tuy nhiên cũng cần tính toán tính bền vững của nguồn thu, tránh phụ thuộc vào các nguồn không ổn định.

Ông Mẫn dẫn số liệu cho thấy thu ngân sách của Hà Nội tăng nhanh qua từng năm, vì vậy, cần làm rõ cơ cấu nguồn thu để có chiến lược phát triển phù hợp. Đồng thời, cần quy định rõ tỷ lệ điều tiết tăng thu gắn với các chỉ số như tăng trưởng GDP của Thủ đô, chỉ số hạnh phúc của người dân và các tiêu chí phát triển bền vững.

Chủ tịch Quốc hội cũng cho rằng, cán bộ Hà Nội cần đạt trình độ, năng lực ngang tầm các đô thị lớn trên thế giới, có tinh thần năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm.

Do đó, cần có cơ chế đặc thù để thu hút nhân tài, khắc phục tình trạng “chảy máu chất xám” sang khu vực tư nhân hoặc địa phương khác; đồng thời áp dụng hệ thống đánh giá cán bộ dựa trên kết quả, công khai hằng năm.

Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng. Ảnh: QH.

Tiếp thu ý kiến sau đó, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng cũng mong muốn được phân quyền triệt để cho thành phố, để thực hiện nhiệm vụ, nhất là trong ban hành các quy định mới.

“Hà Nội không mong muốn đứng ra ngoài hệ thống pháp lý của cả nước mà mong có điều kiện thể hiện vai trò dẫn dắt trong xây dựng chính sách mới khi cơ quan Trung ương chưa kịp ban hành”, ông Thắng lý giải.

Bên cạnh đó, lãnh đạo Hà Nội cũng kiến nghị, trong một số lĩnh vực đặc thù như y tế, giáo dục, xã hội, tiếp tục phân cấp, giao thẩm quyền, ủy quyền cho Hà Nội thành lập, quản lý các đơn vị sự nghiệp công lập...

Luân Dũng

Nguồn Tiền Phong : https://tienphong.vn/chu-tich-quoc-hoi-luat-thu-do-sua-doi-la-mot-buoc-tien-mang-tinh-lich-su-post1828438.tpo