'Chuẩn hóa' trạm sạc xe điện tại khu chung cư: Đảm bảo an toàn, khả thi và không gây xáo trộn

3 giờ trướcBài gốc

Theo bà Hoàng Thu Hằng, Phó Cục trưởng Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản (Bộ Xây dựng), đây không chỉ là yêu cầu kỹ thuật mà là bước đi then chốt bảo đảm an toàn và thúc đẩy chuyển đổi xanh ở tầm quốc gia.

Theo bà Hoàng Thu Hằng, Phó Cục trưởng Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản (Bộ Xây dựng). Ảnh: Trần Hải

Quy định hiện hành bộc lộ những khoảng trống

Sự bùng nổ phương tiện điện tại Việt Nam đang diễn ra với tốc độ nhanh hơn dự báo, tạo áp lực rõ rệt lên hạ tầng đô thị, đặc biệt tại các khu chung cư. Điểm đáng chú ý, tốc độ tăng phương tiện đang vượt xa sự phát triển hạ tầng sạc.

Việt Nam hiện có hàng trăm trạm sạc công cộng cho ô tô điện, nhưng phân bố chưa đồng đều, chủ yếu tập trung trong hệ sinh thái của một số doanh nghiệp lớn, cho thấy sự phát triển còn “lệch pha”.

Ở góc độ kỹ thuật, áp lực lên hệ thống điện cũng bắt đầu hình thành. Năm 2025, điện năng tiêu thụ cho xe điện ước khoảng 2,1 tỉ kWh (khoảng 0,7% phụ tải), nhưng công suất sạc đồng thời có thể lên tới 6.000 - 12.000 MW, đặt ra yêu cầu quy hoạch phù hợp.

Trong khi đó, tại cấp độ công trình, đặc biệt là chung cư, khoảng trống hạ tầng ngày càng bộc lộ rõ. Phần lớn các tòa nhà xây dựng trước đây chưa tính đến xe điện, không có khu vực sạc riêng, chưa dự phòng công suất điện, dẫn đến tình trạng sạc tự phát, xe điện để xen lẫn xe xăng, thiếu phân vùng.

Từ thực trạng này có thể thấy, hạ tầng trạm sạc tại khu đô thị và chung cư tại Việt Nam hiện vẫn thiếu và chưa đồng bộ, tiềm ẩn rủi ro về an toàn điện và cháy nổ. Thực tế này cũng đang tạo áp lực lên công tác quản lý vận hành nhà chung cư, khi các quy định hiện hành chưa theo kịp tốc độ phát triển của phương tiện mới.

Tổng thể, thị trường đang hình thành nghịch lý: Xe điện tăng nhanh, hạ tầng sạc phát triển chưa đồng bộ, còn chung cư gần như “đi sau” quy chuẩn, trở thành điểm nghẽn cần sớm tháo gỡ.

Trao đổi với báo chí, bà Hoàng Thu Hằng, Phó Cục trưởng Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản (Bộ Xây dựng) cho biết, hệ thống pháp luật hiện hành về nhà ở và quy chuẩn kỹ thuật nhà chung cư đã tương đối đầy đủ về quản lý vận hành, an toàn kỹ thuật, an toàn sinh mạng và phòng cháy chữa cháy.

Tuy nhiên, trong bối cảnh phương tiện điện phát triển nhanh, các quy định này đã bộc lộ những khoảng trống khi chưa bao quát hết đặc thù kỹ thuật của xe điện và hệ thống sạc. “Xe điện có yêu cầu riêng về nguồn điện, thiết bị sạc, kiểm soát tải và mức độ an toàn, khác biệt đáng kể so với phương tiện sử dụng động cơ đốt trong.

Vì vậy, việc bổ sung quy định là cần thiết để vừa đáp ứng nhu cầu thực tế, vừa bảo đảm an toàn, nhất là về phòng cháy chữa cháy”, bà Hằng nhấn mạnh.

Theo bà Hằng, việc hoàn thiện quy chuẩn không đơn thuần là bổ sung một số tiêu chí kỹ thuật, mà là điều chỉnh cách tiếp cận trong thiết kế và vận hành nhà chung cư, do liên quan trực tiếp đến nhiều chủ thể: Cư dân, chủ đầu tư, đơn vị quản lý vận hành, lực lượng phòng cháy chữa cháy và cơ quan quản lý nhà nước. Vì vậy, quá trình xây dựng quy định được Bộ Xây dựng triển khai theo hướng thận trọng, có đánh giá tác động nhiều chiều.

Thiết lập một hệ tiêu chuẩn riêng

Khu vực đặt trạm sạc trong khuôn viên Khu đô thị Times City, phường Vĩnh Tuy, Hà Nội. Ảnh: Tuấn Đông

Thực hiện chỉ đạo của Chính phủ tại Công điện 27/CĐ-TTg, Bộ Xây dựng đã tiến hành rà soát toàn bộ hệ thống quy chuẩn, tiêu chuẩn hiện hành; đồng thời yêu cầu các địa phương báo cáo tình hình triển khai, làm rõ những vướng mắc phát sinh trong bố trí, vận hành trạm sạc tại chung cư.

Song song với đó, Bộ Xây dựng đã phối hợp khảo sát thực tế tại nhiều khu nhà ở có mật độ cư dân lớn như khu HH Linh Đàm, Times City, CT1 Thạch Bàn…, nơi xuất hiện các mô hình sạc tự phát hoặc tranh chấp trong bố trí không gian để xe điện.

Bộ Xây dựng cũng đã tổ chức các hội thảo chuyên đề với sự tham gia của các Bộ, ngành, doanh nghiệp, chuyên gia và nhà khoa học để lấy ý kiến đa chiều trước khi hoàn thiện dự thảo. Các nội dung này được công khai để tham vấn rộng rãi theo quy định, trước khi gửi Bộ KH&CN thẩm định.

Theo bà Hoàng Thu Hằng, điểm cốt lõi của lần sửa đổi này là thiết lập một hệ tiêu chuẩn riêng cho xe điện trong nhà chung cư, thay vì lồng ghép hoặc “vá” vào các quy định cũ vốn được xây dựng cho phương tiện truyền thống.

Một điểm đáng chú ý là quy chuẩn mới bắt buộc áp dụng đối với chung cư xây mới, trong khi với các công trình hiện hữu sẽ có cách tiếp cận linh hoạt, căn cứ vào điều kiện thực tế về không gian và hạ tầng kỹ thuật.

“Chúng tôi phải cân đối giữa yêu cầu an toàn và tính khả thi, tránh gây xáo trộn lớn trong đời sống cư dân nhưng vẫn đảm bảo mục tiêu lâu dài là chuẩn hóa hạ tầng”, bà Hằng cho biết.

Hiện dự thảo đã được gửi Bộ KH&CN thẩm định, dự kiến hoàn thiện và ban hành trước ngày 30.4.2026 theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm đưa hạ tầng sạc xe điện trở thành một cấu phần chính thức trong tiêu chuẩn thiết kế và vận hành nhà chung cư tại Việt Nam.

Dự thảo quy chuẩn tập trung vào ba nhóm nội dung

Khu vực sạc xe điện: Quy định rõ vị trí, thứ tự ưu tiên bố trí, phân vùng độc lập, giới hạn số lượng thiết bị sạc trong từng khu vực; đồng thời bổ sung yêu cầu kỹ thuật đối với hệ thống điện, chiếu sáng và thiết bị sạc nhằm kiểm soát rủi ro quá tải và cháy nổ. Khu vực để xe điện: Yêu cầu tách biệt với khu để xe sử dụng nhiên liệu hóa thạch, siết chặt các tiêu chuẩn về hệ thống điện, thông gió, chiếu sáng và phòng cháy chữa cháy.

Khu vực đổi pin: Quy định cụ thể về vị trí lắp đặt, hệ thống điện, chống sét, chiếu sáng và tiêu chuẩn an toàn đối với tủ pin.

TUẤN ĐÔNG

Nguồn Văn hóa : http://baovanhoa.vn/doi-song/chuan-hoa-tram-sac-xe-dien-tai-khu-chung-cu-dam-bao-an-toan-kha-thi-va-khong-gay-xao-tron-221365.html