Chúc thọ, mừng thọ: Giữ gìn nét đẹp văn hóa Việt

23 phút trướcBài gốc

Người xưa quan niệm, tuổi thọ là điều quý giá nhất của đời người, những người sống thọ là những người có phúc lớn. Vì vậy, vào những năm chẵn tuổi của ông bà, chính quyền địa phương và gia đình thường tổ chức lễ chúc thọ, mừng thọ.

Uống nước nhớ nguồn…

Việc mừng thọ được chia thành thượng thọ hay là thượng thọ thất tuần (70 tuổi); đại thọ hay thượng thọ bát tuần (80 tuổi); thượng thượng thọ hay thượng thọ cửu tuần (90 tuổi) và bách tuế hay bách niên chi lão (100 tuổi). Tùy theo phong tục, tập quán từng nơi nhưng về cơ bản, bên cạnh việc tổ chức mừng thọ của địa phương, thường là do Hội Người cao tuổi tổ chức, thì con cháu trong gia đình bao giờ cũng tổ chức riêng.

Đoàn lãnh đạo thành phố Đồng Nai và phường Bình Phước trao Thiếp mừng thọ của Chủ tịch nước cho cụ Lê Thị Cúc ở khu phố Phú Thanh, phường Bình Phước. Ảnh: Ngọc Huyền

Lễ chúc thọ, mừng chọ có thể được tiến hành ở nhà riêng, nhà thờ của dòng họ hoặc nhà hàng tùy vào điều kiện kinh tế của gia đình, nhưng dù tổ chức ở đâu thì cũng không thể thiếu những lời chúc tốt đẹp và những món quà để bày tỏ lòng biết ơn, mong ông, bà, cha, mẹ được sống lâu, mạnh khỏe “Phúc như Đông hải - Thọ tỉ Nam sơn” - nghĩa là phúc lộc dồi dào như nước biển Đông, sống lâu như núi Nam.

Cũng thông qua việc tổ chức chúc thọ, mừng thọ, người cao tuổi cảm thấy hạnh phúc hơn vì mình đông con, nhiều cháu lại hiếu thảo, lễ nghĩa, có nhiều cống hiến cho xã hội... Con cháu cũng tự hào về ông bà, cha mẹ, cũng như truyền thống văn hóa của gia đình. Lòng hiếu thảo không căn cứ vào mâm cao, cỗ đầy hay giá trị của vật chất, mà đặt trên nền tảng sự chăm lo, phụng dưỡng hàng ngày.

Theo tục lệ xưa của người Việt, trong lễ mừng thọ, ông bà sẽ mặc trang phục trang trọng, màu đỏ hoặc màu vàng tùy tuổi thọ, thường là khăn đóng áo dài, chân đi hài. Các cụ cao niên ngồi nơi trang trọng nhất trong nhà. Con, cháu luôn dành cho bố mẹ, ông bà những lời chúc tốt đẹp, thể hiện niềm tôn kính, hiếu thảo trước công lao sinh thành và dưỡng dục, chăm lo và dạy bảo theo suốt cuộc đời. Con cháu cầu chúc bố mẹ, ông bà sống lâu, sống khỏe để làm chỗ dựa cho con cháu, gia đình. Những lời này được thêu trên bức trướng, bức tranh hay những vần thơ giàu ý nghĩa. Khi con cháu đông đủ, hòa thuận, hiếu thảo như vậy là món quà quý giá nhất đối với những người cao tuổi.

“Ngày xưa 50 tuổi gọi là nhập thọ, tuổi đó cũng gọi cụ rồi, cho nên gọi bằng cụ là sự tôn trọng đối với người đã lớn tuổi. Mặc dù ở tuổi đó ngày xưa họ còn làm việc. Về sau thấy rằng tuổi đó trẻ quá nên sửa lại 60 tuổi mới nhập thọ. Người xưa cho rằng “Nhân sinh thất thập cổ lai hy” (người thọ 70 xưa nay hiếm), nhưng bây giờ không hiếm nữa. 70 vẫn còn trẻ lắm! 80 tuổi, 90 tuổi nhiều người còn khỏe, vẫn còn làm việc, còn cống hiến trí tuệ cho đất nước” - GS.TS Nguyễn Khắc Thuần, nhà nghiên cứu lịch sử, văn hóa chia sẻ.

Công tác chăm sóc người cao tuổi luôn được quan tâm đặc biệt

Thành phố Đồng Nai hiện có 95 hội người cao tuổi cấp xã, phường với 1.845 chi hội và 8.555 tổ hội. Theo thống kê của Sở Y tế, số người cao tuổi trên địa bàn khoảng 570 ngàn người, trong đó có 281 ngàn hội viên đang sinh hoạt trong tổ chức hội.

Tính đến đầu tháng 6-2026, các cấp hội đã vận động, kết nạp mới gần 4,6 ngàn. Phần đông hội viên người cao tuổi còn sức khỏe vẫn tiếp tục nêu gương sáng trong lao động sản xuất, phát triển kinh tế, làm gương cho con cháu về tinh thần vượt khó vươn lên, làm chủ cuộc sống và gia đình.

Đoàn công tác của thành phố Đồng Nai và địa phương thăm, tặng quà, chúc thọ cụ Nguyễn Thị Dách ở khu phố 9, phường Đồng Phú. Ảnh: Ngọc Huyền

Ông Nguyễn Công Sởi, Phó Chủ tịch Hội Người cao tuổi thành phố Đồng Nai cho biết: Công tác chăm sóc người cao tuổi cả về đời sống vật chất lẫn tinh thần luôn được thành phố và các địa phương quan tâm. Đặc biệt, hoạt động chúc thọ, mừng thọ người cao tuổi được duy trì trong nhiều năm và bảo đảm tiêu chí: “Vui tươi, lành mạnh, tiết kiệm và mang đậm giá trị văn hóa truyền thống”.

Vừa qua, nhân kỷ niệm Ngày Người cao tuổi Việt Nam (6-6), thành phố Đồng Nai đã tổ chức 7 đoàn gồm: lãnh đạo UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố, các sở, ban, ngành, hội, đoàn thể thành phố và lãnh đạo xã, phường đi thăm, trao thiếp chúc thọ, tặng quà của Chủ tịch nước mừng thọ, chúc thọ người cao tuổi thọ 100 tuổi. Mức quà tặng người cao tuổi thọ trên 100 tuổi là 3 triệu đồng/người.

Với các cụ từ 90 tuổi trở xuống, UBND các xã, phường chỉ đạo đơn vị liên quan phối hợp với Hội Người cao tuổi và gia đình tổ chức mừng thọ phù hợp với điều kiện thực tế tại địa phương. Đây là hoạt động thể hiện sự quan tâm, chăm lo của Đảng, Nhà nước và cộng đồng đối với người cao tuổi, góp phần phát huy truyền thống kính lão, trọng thọ của dân tộc.

Kỷ niệm Ngày Người cao tuổi Việt Nam năm 2026, thành phố Đồng Nai đã có trên 21,5 ngàn người cao tuổi được chúc thọ, mừng thọ. Trong đó, 2.459 người cao tuổi tròn 90 tuổi được Chủ tịch UBND tỉnh chúc thọ, mừng thọ; 248 người cao tuổi tròn 100 được Chủ tịch nước chúc thọ, mừng thọ; 18.796 người cao tuổi các độ tuổi khác đề nghị UBND xã, phường chúc thọ, mừng thọ.

“Lễ mừng thọ được tổ chức trang trọng, là nét đẹp văn hóa truyền thống của dân tộc. Qua đó thể hiện sự kính già, trọng lão của thế hệ trẻ đối với ông bà, cha mẹ và tôn vinh, khích lệ những người cao tuổi sống vui, sống khỏe, sống hạnh phúc, tiếp tục đem sức lực, tinh thần, trí tuệ cống hiến cho gia đình và xã hội” - ông Nguyễn Công Sởi, Phó Chủ tịch Hội Người cao tuổi thành phố Đồng Nai khẳng định.

Theo GS.TS Nguyễn Khắc Thuần: “Trời thêm tuổi mới, người thêm thọ. Xuân khắp dương gian, phúc khắp nhà”. Người cao tuổi sống thọ, gia đình có người cao tuổi là có được phúc lớn. Mừng thọ cho các cụ là mừng cái phúc ấy. Con cháu được mừng thọ ông bà, cha mẹ là có thêm niềm vui, thêm niềm tự hào, hạnh phúc lớn nhất đời người. Tuy nhiên, con cháu tổ chức lễ mừng thọ cho ông bà, cha mẹ làm sao cho ấm áp mới là quan trọng”.

Song song với phát huy vai trò người cao tuổi, công tác chăm sóc, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho người cao tuổi trên địa bàn thành phố tiếp tục được quan tâm thực hiện hiệu quả. Dịp Tết cổ truyền Xuân Bính Ngọ năm 2026, các cấp hội đã vận động, trao tặng hàng chục ngàn phần quà cho hội viên có hoàn cảnh khó khăn; riêng Thường trực Hội Người cao tuổi thành phố trao 200 phần quà trị giá 110 triệu đồng từ nguồn hỗ trợ của Quỹ Thiện Tâm và Quỹ VietinBank; hàng chục ngàn lượt người được thăm hỏi khi ốm đau, bệnh tật.

Hiện thành phố có 836 câu lạc bộ văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao, cờ tướng và các loại hình sinh hoạt khác đã thu hút trên 21,3 ngàn hội viên tham gia, góp phần nâng cao đời sống tinh thần, giúp người cao tuổi sống vui, sống khỏe, sống có ích.

Từ những hoạt động thiết thực đó, người cao tuổi tại thành phố Đồng Nai không chỉ được chăm lo tốt hơn về vật chất, tinh thần và sức khỏe mà còn tiếp tục phát huy trí tuệ, kinh nghiệm, đóng góp tích cực cho sự phát triển của địa phương, trở thành điểm tựa vững chắc trong mỗi gia đình và cộng đồng.

Tại Điều 21 Luật Người cao tuổi quy định về chúc thọ, mừng thọ người cao tuổi như sau: Người thọ 100 tuổi được Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam chúc thọ và tặng quà; người thọ 90 tuổi được Chủ tịch UBND tỉnh, thành phố chúc thọ và tặng quà; UBND xã, phường, thị trấn phối hợp với hội người cao tuổi tại địa phương, gia đình của người cao tuổi tổ chức mừng thọ người cao tuổi ở tuổi 70, 75, 80, 85, 90, 95 và 100 tuổi trở lên vào một trong các ngày: Ngày Người cao tuổi Việt Nam (6-6 hàng năm), Ngày Quốc tế Người cao tuổi (1-10 hằng năm), Tết Nguyên đán, sinh nhật của người cao tuổi.

Hiền Lương

Nguồn Đồng Nai : https://baodongnai.com.vn/van-hoa/202606/chuc-tho-mung-tho-giu-gin-net-dep-van-hoa-viet-f961827/