Chứng khoán 2026 năm của sự chọn lọc và kỷ luật

3 giờ trướcBài gốc

2025: Thị trường và những cú thót tim

Nếu ví thị trường chứng khoán như một chuyến tàu và thị trường không đi theo đường thẳng. Có những phiên mọi thứ đổi màu chỉ sau một thông tin, nhưng cũng có những giai đoạn hồi phục mạnh mẽ khiến nhà đầu tư có thể “thở lại”. Có những giai đoạn trời quang, đường ray thẳng, nhịp tăng đều khiến người ta tin rằng mọi thứ đang vận hành đúng hướng. Nhưng cũng có những thời điểm gió đổi chiều rất nhanh, nhanh hơn cả sự chuẩn bị của phần lớn nhà đầu tư.

Vì vậy, năm 2025 có thể xem là một năm “tiền hung hậu cát” đúng nghĩa. Thị trường từng trải qua những khoảng lặng đầy khó khăn, có lúc VN-Index lùi sâu về vùng 1.094 điểm trong nhịp chao đảo mạnh do tác động từ thông tin thuế quan. Nhưng cũng chính từ vùng đáy của sự hoang mang đó, chỉ số dần hồi phục, lấy lại nhịp điệu và tiếp tục chinh phục những cột mốc mới. Nhịp điệu của cả năm, nếu phải gọi tên, có thể gói gọn trong ba chữ: Thót tim - giằng co - ngoạn mục.

Những tháng đầu năm 2025, trước thời điểm Mỹ công bố thuế quan đối ứng vào ngày 2/4, VN-Index tăng khá ổn định. Động lực đến từ kỳ vọng vào các chính sách thúc đẩy tăng trưởng kinh tế trong nước, cùng với kết quả kinh doanh tích cực của nhiều doanh nghiệp niêm yết. Các phiên tăng liên tiếp tạo cảm giác “đường ray” đang thẳng, thị trường vận động trong trạng thái tương đối dễ chịu.

Tuy nhiên, cú rẽ bất ngờ xuất hiện đúng vào lúc ít người ngờ tới. Ngay sau thông tin Mỹ áp thuế nhập khẩu 46% đối với Việt Nam, thị trường bước vào một phiên “đổi màu” rất nhanh.

Chỉ số giảm mạnh, sắc đỏ lan rộng trên bảng điện, nhiều cổ phiếu chịu áp lực bán quyết liệt. Với không ít nhà đầu tư, đó là khoảnh khắc mà sự tự tin vừa kịp hình thành đã nhanh chóng chuyển thành sững lại, hụt hơi rồi lặng đi, như một phản xạ tự nhiên trước biến cố đến quá đột ngột.

Năm 2026, câu hỏi không còn là “thị trường sẽ tăng giảm bao nhiêu điểm” mà là “ai đủ kỷ luật để đi đường dài”.

Sau cú chao đảo: Thị trường thử cả cung - cầu lẫn tâm lý

Sau nhịp giảm sâu, thị trường không hồi phục ngay lập tức. Thay vào đó là chuỗi phiên dò đường, thử lực cung cầu và thử luôn cả độ bền tâm lý của người cầm tiền. Trong giai đoạn này, mỗi nhịp hồi đều đi kèm nghi ngờ, mỗi nhịp giảm lại làm gia tăng sự thận trọng.

Dần dần, nhờ những thông tin vĩ mô tích cực hơn, các chính sách hỗ trợ của Nhà nước được triển khai, cùng với việc căng thẳng thuế quan hạ nhiệt, thị trường bắt đầu lấy lại động lực. Tổng kết cả năm, VN-Index tăng 41% và có thời điểm vượt mốc 1.800 điểm. Một cái kết đủ để nhà đầu tư nhận ra rằng thị trường có thể khiến người ta “thót tim”, nhưng cũng sẵn sàng trao lại phần thưởng cho những ai đủ kiên nhẫn đi qua giai đoạn khó khăn.

Dòng tiền trở lại, nhưng không còn dàn trải

Năm 2025 cũng ghi nhận sự bùng nổ về thanh khoản, đặc biệt từ sau khi hệ thống KRX chính thức đi vào vận hành vào tháng 5. Có những phiên giá trị giao dịch trên cả ba sàn lập kỷ lục và bình quân cả năm đạt gần 29.500 tỷ đồng mỗi phiên. Điều này cho thấy dòng tiền đã quay lại thị trường một cách mạnh mẽ.

Tuy nhiên, dòng tiền trở lại không đồng nghĩa với việc đầu tư trở nên “dễ” hơn. Ngược lại, thị trường ngày càng thể hiện rõ xu hướng tập trung và chọn lọc. Dòng tiền ưu tiên những doanh nghiệp có nền tảng tốt, trong khi các cổ phiếu kém chất lượng dần mất đi sức hút.

Bên cạnh đó, áp lực bán ròng của khối ngoại vẫn là gam màu chủ đạo trong phần lớn thời gian của năm. Dù vậy, vào cuối năm 2025, thị trường bắt đầu ghi nhận tín hiệu đảo chiều khi khối ngoại mua ròng trở lại trên HoSE, dù giá trị chưa lớn. Sự chuyển hướng này giống như một “đốm sáng” nhỏ, nhưng đủ để mở ra kỳ vọng về khả năng dòng vốn ngoại quay lại bền vững hơn, trong bối cảnh rủi ro tỷ giá và lãi suất dần trở nên “dễ thở”.

Cùng lúc, số lượng nhà đầu tư mới gia tăng đáng kể. Gần 2,6 triệu tài khoản chứng khoán được mở trong năm, nâng tổng số tài khoản cá nhân lên hơn 11,8 triệu vào cuối năm 2025, tương đương khoảng 11% dân số, qua đó hoàn thành mục tiêu đề ra trước thời hạn năm 2030.

Năm 2026: Đi chậm mà chắc

Năm 2026 được dự báo sẽ không còn là giai đoạn quá thuận lợi. Rủi ro địa chính trị diễn biến phức tạp hơn, chính sách tiền tệ nhiều khả năng không còn nới lỏng như trước. Mặt bằng lãi suất trở thành biến số đáng lưu tâm, khiến dòng tiền trên thị trường chứng khoán trở nên thận trọng hơn, đặc biệt trong bối cảnh margin gia tăng và nhu cầu phòng thủ của nhà đầu tư lớn dần.

Các công ty chứng khoán cho rằng VN-Index năm 2026 vẫn có thể duy trì xu hướng tăng, nhưng sẽ là một năm khó đi nhanh. Thanh khoản không còn dồi dào như giai đoạn trước, song kỳ vọng tích cực đến từ việc khối ngoại đã ngừng bán ròng trong tháng 12 và mua ròng trở lại đầu tháng 1. Triển vọng dòng vốn ngoại có thể sáng hơn khi rủi ro tỷ giá giảm bớt trong môi trường lãi suất tăng, cùng với kỳ vọng Việt Nam được FTSE nâng hạng vào tháng 9 và định giá thị trường có thời điểm trở nên đủ hấp dẫn.

Kịch bản cho VN-Index năm 2026 được đưa ra khá phân hóa: Kịch bản tích cực có thể vượt 2.100 điểm; kịch bản cơ sở dao động quanh vùng 1.950-2.000 điểm; trong khi kịch bản thận trọng đặt vùng 1.670-1.750 điểm, phản ánh rủi ro từ mặt bằng lãi suất mới và dư địa tái định giá hạn chế.

Nếu năm 2025 là năm của những cú rung lắc rồi bật dậy, thì 2026 có lẽ là năm của sự chọn lọc và kỷ luật. Chọn doanh nghiệp có nền tảng vững, chọn mức định giá hợp lý và chọn cách đi đường dài thay vì lướt sóng ngắn hạn. Đôi khi, quyết định quan trọng nhất không phải là mua gì, mà là giữ lại một phần tiền mặt để chủ động trước những biến động lớn - vốn luôn có thể xuất hiện mà không báo trước.

Thị trường chắc chắn vẫn sẽ có những phiên “đổi màu”. Nhưng bước sang năm 2026, nhiều nhà đầu tư đã rút ra điều quan trọng: Bình tĩnh không phải là cảm xúc nhất thời, mà là một thói quen - Thói quen đi chậm có thể chính là lợi thế bền vững nhất.

Thiên Lương

Nguồn DNSG : https://doanhnhansaigon.vn/chung-khoan-2026-nam-cua-su-chon-loc-va-ky-luat-332952.html