Chuông chùa An Xá - Bảo vật quốc gia giữa lòng Thủ đô

2 giờ trướcBài gốc

Chuông chùa An Xá (chùa Bắc Biên) - Bảo vật Quốc gia. (Nguồn: CTTĐT Hà Nội)

Nằm trên vùng đất giàu truyền thống lịch sử của phường Bồ Đề (quận Long Biên, Hà Nội), chùa Bắc Biên - còn gọi là chùa An Xá - là một di tích văn hóa tiêu biểu gắn liền với quá trình hình thành và phát triển của kinh thành Thăng Long xưa.

Trải qua nhiều biến thiên của lịch sử và sự thay đổi của dòng chảy sông Hồng, ngôi chùa vẫn được gìn giữ, trở thành không gian tâm linh cổ kính, lưu giữ nhiều giá trị văn hóa đặc sắc.

Chùa An Xá có nguồn gốc từ làng cổ An Xá - một địa danh từng nằm trong thành Đại La trước khi vua Lý Thái Tổ dời đô ra Thăng Long năm 1010. Sau khi cư dân di dời, ngôi chùa vẫn giữ tên gọi cũ như một dấu ấn lịch sử.

Qua các triều đại, đặc biệt là từ thời Lê Trung hưng đến Nguyễn, chùa đã nhiều lần thay đổi vị trí do ảnh hưởng của tự nhiên và đến năm 1920 được định vị ổn định như hiện nay.

Trong quần thể di tích Trung Hà-Bắc Biên, chùa An Xá không chỉ nổi bật bởi kiến trúc mang dấu ấn thời Nguyễn mà còn bởi hệ thống di vật phong phú.

Trong đó, tiêu biểu nhất là quả chuông cổ đúc năm 1690 - hiện đã được công nhận là Bảo vật Quốc gia. Quả chuông được đúc vào tháng 11 năm 1690 dưới thời Lê Trung hưng bằng phương pháp thủ công truyền thống, với sự tham gia đóng góp của 58 vị chức sắc cùng đông đảo nhân dân địa phương.

Đây không chỉ là một hiện vật có giá trị lịch sử mà còn phản ánh tinh thần đoàn kết cộng đồng và đời sống tín ngưỡng sâu sắc của người Việt xưa.

Đặc biệt, trên thân chuông còn lưu giữ hơn 5.500 chữ Hán, ghi chép nhiều nội dung quan trọng liên quan đến đời sống xã hội, tổ chức cộng đồng, tín ngưỡng và cả các chính sách hành chính thời Lê-Trịnh.

Những dòng chữ này được xem là nguồn tư liệu quý giá phục vụ nghiên cứu lịch sử và văn hóa Việt Nam thế kỷ XVII. Không chỉ có giá trị tư liệu, chuông chùa An Xá còn mang ý nghĩa nghệ thuật và biểu tượng sâu sắc.

Trải qua hơn ba thế kỷ, hiện vật vẫn được bảo tồn nguyên vẹn và sử dụng trong sinh hoạt tôn giáo thường nhật, trở thành cầu nối giữa quá khứ và hiện tại, giữa đời sống tâm linh và văn hóa cộng đồng.

Lễ đón nhận Bằng công nhận Bảo vật Quốc gia - Chuông chùa An Xá. (Nguồn: CTTĐT Hà Nội)

Ngày 3/2/2026, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 236/QĐ-TTg về việc công nhận Bảo vật quốc gia (Đợt 14), theo đó chuông chùa An Xá chính thức được ghi danh là Bảo vật quốc gia.

Đây là sự ghi nhận xứng đáng đối với giá trị đặc biệt tiêu biểu của hiện vật, đồng thời là niềm vinh dự, tự hào của chính quyền và nhân dân địa phương.

Ngày 22/4/2026 vừa qua tại đình Phúc Xá, phường Bồ Đề đã long trọng tổ chức lễ đón Bằng công nhận Bảo vật Quốc gia đối với Chuông chùa An Xá, với sự tham dự của đông đảo đại biểu, nhân dân và các nhà nghiên cứu văn hóa.

Phát biểu tại buổi lễ, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân phường Bồ Đề Phạm Bạch Đằng nhấn mạnh việc chuông chùa An Xá được công nhận là Bảo vật Quốc gia là dấu mốc quan trọng trong công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa của địa phương. Đây không chỉ là niềm vinh dự mà còn là trách nhiệm lớn đối với chính quyền và Nhân dân trong việc gìn giữ, bảo vệ và phát huy giá trị di sản.

Kết quả này là sự kết tinh của quá trình nỗ lực, trách nhiệm và phối hợp chặt chẽ giữa các cấp, các ngành, các cơ quan chuyên môn, cùng sự đồng thuận, ủng hộ của nhân dân và nhà chùa.

Đồng thời bày tỏ sự trân trọng đối với các nhà khoa học, các cơ quan chức năng đã đồng hành trong quá trình nghiên cứu, lập hồ sơ và thẩm định giá trị hiện vật.

Trong thời gian tới, phường Bồ Đề xác định một số nhiệm vụ trọng tâm như: tăng cường công tác quản lý nhà nước đối với di tích và bảo vật; xây dựng phương án bảo tồn, tu bổ khoa học; đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục truyền thống; huy động nguồn lực xã hội hóa; gắn bảo tồn di sản với phát triển văn hóa và du lịch địa phương.

Sự kiện này không chỉ là niềm tự hào của địa phương mà còn khẳng định giá trị đặc biệt tiêu biểu của di sản văn hóa dân tộc.

Đồng thời, đây cũng là cơ sở quan trọng để tiếp tục bảo tồn, phát huy giá trị của di tích, góp phần giáo dục truyền thống lịch sử-văn hóa cho các thế hệ hôm nay và mai sau.

Ngày nay, tiếng chuông chùa An Xá vẫn ngân vang giữa lòng Thủ đô, không chỉ là âm thanh của đời sống tâm linh mà còn là biểu tượng trường tồn của lịch sử, văn hóa và bản sắc dân tộc Việt Nam./.

(Vietnam+)

Nguồn VietnamPlus : https://www.vietnamplus.vn/chuong-chua-an-xa-bao-vat-quoc-gia-giua-long-thu-do-post1107398.vnp