Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)
Theo The Guardian, giới chuyên gia nhận định yếu tố quyết định việc Mỹ có rút khỏi NATO hay không không nằm ở luật pháp, mà ở mức độ cam kết thực tế của chính quyền Tổng thống Donald Trump đối với liên minh.
Ông Max Bergmann, cựu quan chức Bộ Ngoại giao Mỹ, cho rằng nếu tổng thống và quân đội không còn coi trọng NATO và an ninh châu Âu, Quốc hội khó có thể ngăn cản.
Việc thiếu cam kết này được xem là tín hiệu đáng chú ý hơn bất kỳ rào cản pháp lý nào.
Tổng thống Trump đã đe dọa rút Mỹ khỏi NATO sau khi các đồng minh châu Âu từ chối tham gia chiến dịch quân sự nhằm mở lại Eo biển Hormuz, đồng thời khẳng định đang “hoàn toàn” cân nhắc khả năng này.
Hiến pháp Mỹ quy định tổng thống có quyền ký kết hiệp ước với sự chấp thuận của 2/3 Thượng viện, nhưng không đề cập việc rút khỏi hiệp ước.
Theo Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương năm 1949, một thành viên có thể rút khỏi NATO sau khi thông báo trước một năm. Tuy nhiên, đến nay chưa có quốc gia nào thực hiện.
Luật Mỹ năm 2023 quy định tổng thống không thể đơn phương rút khỏi NATO nếu không được 2/3 Thượng viện thông qua và không được sử dụng ngân sách liên bang cho việc này, dù một số ý kiến cho rằng quy định có thể bị tranh cãi về tính hợp hiến.
Theo luật quốc tế, nguyên thủ quốc gia có thể rút khỏi hiệp ước nếu tuân thủ quy trình, song tại Mỹ, vấn đề này vẫn chưa rõ ràng và có thể phải được tòa án phân xử.
Tòa án Tối cao Mỹ đến nay chưa từng xét xử trực tiếp một vụ việc liên quan đến rút khỏi hiệp ước./.
(Vietnam+)