Chuyên gia cảnh báo nguy cơ dịch bệnh do muỗi truyền, người dân không được chủ quan

một giờ trướcBài gốc

Vào "mùa" bệnh truyền nhiễm từ muỗi

Trước diễn biến thời tiết nắng nóng kéo dài và nguy cơ gia tăng các bệnh truyền nhiễm do muỗi, TS Nguyễn Văn Dũng, Trưởng khoa Côn trùng, Viện Sốt rét, ký sinh trùng, côn trùng Trung ương cho rằng sốt xuất huyết, sốt rét, viêm não Nhật Bản hay Zika vẫn là những bệnh rất khó kiểm soát. Trong đó, biện pháp quan trọng nhất hiện nay vẫn là phòng chống muỗi và loại bỏ nơi sinh sản của lăng quăng, bọ gậy.

Theo TS Nguyễn Văn Dũng, hiện nay các bệnh do muỗi truyền phổ biến gồm sốt xuất huyết, sốt rét, viêm não Nhật Bản, chikungunya và virus Zika – tác nhân có thể gây dị tật đầu nhỏ ở trẻ em. Một số quốc gia trên thế giới vẫn ghi nhận dịch bệnh bùng phát mạnh.

Ông cho biết, sốt xuất huyết hiện đã có vắc xin nhưng độ bao phủ còn hạn chế, chi phí cao nên khó tiếp cận với đa số người dân. "Hiện nay bệnh sốt xuất huyết chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, vì vậy biện pháp quan trọng nhất vẫn là phòng chống muỗi", ông nói.

TS Nguyễn Văn Dũng, Trưởng khoa Côn trùng, Viện Sốt rét, ký sinh trùng, côn trùng Trung ương.

Đối với bệnh sốt rét, dù số ca mắc tại Việt Nam hiện ở mức thấp nhưng nguy cơ xâm nhập từ nước ngoài vẫn hiện hữu do giao lưu đi lại ngày càng nhiều. TS Nguyễn Văn Dũng nhắc lại việc từng có các ca tử vong vì sốt rét ác tính do bác sĩ và người bệnh chủ quan, không nghĩ tới khả năng mắc bệnh từ yếu tố dịch tễ ở nước ngoài.

"Hiện nay điều đáng lo nhất là tâm lý chủ quan của người dân, thậm chí cả nhân viên y tế. Có trường hợp bệnh nhân từ châu Phi trở về nhưng không được khai thác kỹ yếu tố dịch tễ nên dẫn tới điều trị nhầm", TS Nguyễn Văn Dũng cho hay.

Theo TS Nguyễn Văn Dũng, bệnh viêm não Nhật Bản hiện đã có vắc xin trong Chương trình tiêm chủng mở rộng quốc gia. Tuy nhiên, tại một số vùng nông thôn, miền núi, người dân vẫn còn chủ quan vì cho rằng bệnh ít xuất hiện.

Ông cho biết bệnh thường gia tăng từ tháng 5 đến tháng 8 – trùng với mùa mưa và mùa thu hoạch vải nên nhiều năm trước từng xuất hiện quan niệm sai lầm cho rằng "ăn vải gây viêm não Nhật Bản".

TS Nguyễn Văn Dũng giải thích muỗi truyền viêm não Nhật Bản có đặc điểm sinh học khác với muỗi truyền sốt xuất huyết. Loài muỗi này chủ yếu sinh sản ở nước sạch ngoài đồng ruộng, đặc biệt tại ruộng lúa, hoạt động ngoài nhà và thích hút máu động vật như trâu, bò, lợn, chim hơn là người.

"Muỗi truyền viêm não Nhật Bản rất khó kiểm soát vì chúng sinh sản ở môi trường rộng, không thể phun hóa chất bừa bãi ngoài đồng ruộng", ông nói. Theo ông, tại các vùng nông nghiệp, người dân có thể áp dụng biện pháp sinh học như thả cá ở ruộng lúa để hạn chế lăng quăng thay vì lạm dụng hóa chất.

Sốt xuất huyết vẫn phải chống từ gốc là bọ gậy

Theo TS Nguyễn Văn Dũng, muỗi truyền bệnh sốt xuất huyết chủ yếu là muỗi vằn Aedes aegypti và Aedes albopictus. Đây là các loài muỗi có tập tính sống rất gần con người, thường trú đậu trong nhà, trên quần áo, góc tối hoặc các vật dụng treo trong gia đình. Khác với nhiều loài muỗi khác, muỗi truyền sốt xuất huyết thích đẻ trứng trong các dụng cụ chứa nước sạch như xô, chậu, bể nước, lốp xe cũ hay chai lọ bỏ không quanh nhà.

Đáng chú ý, loài muỗi này hoạt động mạnh vào sáng sớm và chiều tối, khả năng hút máu người cao nên nguy cơ lây lan dịch bệnh rất lớn tại khu dân cư đông đúc. Theo chuyên gia, chỉ cần một lượng nước nhỏ đọng lại trong vài ngày cũng có thể trở thành nơi sinh sản của hàng trăm con muỗi.

TS Nguyễn Văn Dũng nhấn mạnh việc phun hóa chất chỉ là giải pháp tạm thời, trong khi biện pháp hiệu quả và bền vững nhất vẫn là loại bỏ lăng quăng, bọ gậy từ sớm, giữ vệ sinh môi trường sống và không để phát sinh các ổ nước đọng trong nhà và xung quanh khu dân cư.

TS Nguyễn Văn Dũng cho rằng với sốt xuất huyết, biện pháp hiệu quả nhất hiện nay vẫn là loại bỏ nơi sinh sản của muỗi. Việc úp bỏ vật dụng đọng nước, vệ sinh môi trường thường xuyên là giải pháp rẻ tiền nhưng hiệu quả nhất. "Không có bọ gậy thì không có muỗi, không có muỗi thì không có sốt xuất huyết", ông nhấn mạnh.

Theo chuyên gia, ngay cả những quốc gia sạch sẽ như Singapore vẫn bùng phát dịch sốt xuất huyết hằng năm vì chỉ cần một số ổ nước nhỏ không được chú ý cũng đủ để muỗi phát triển.

Đánh giá về tình hình sốt xuất huyết năm nay, TS Nguyễn Văn Dũng cho rằng đến thời điểm hiện tại dịch chưa diễn biến căng thẳng như một số năm trước. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh Hà Nội và các đô thị lớn vẫn không được phép chủ quan do mật độ dân cư cao, lượng người di cư lớn và điều kiện thuận lợi cho muỗi phát triển.

Ông cũng cho biết việc dự đoán chủng virus sốt xuất huyết lưu hành mạnh trong từng năm là rất khó vì còn phụ thuộc miễn dịch cộng đồng và khả năng đáp ứng miễn dịch của từng người. "Nhiều người khỏe mạnh nhưng phản ứng miễn dịch quá mạnh lại có nguy cơ diễn biến nặng hơn. Vì vậy không thể khẳng định người khỏe thì bệnh sẽ nhẹ", ông nói.

Tô Hội

Nguồn SK&ĐS : https://suckhoedoisong.vn/chuyen-gia-canh-bao-nguy-co-dich-benh-do-muoi-truyen-nguoi-dan-khong-duoc-chu-quan-169260521154337103.htm