Chuyên gia cảnh báo nguy cơ rối loạn lo âu, trầm cảm do áp lực thi cử ở học sinh

2 giờ trướcBài gốc

Các chuyên gia tâm lý cảnh báo, nếu không được giải tỏa đúng cách, stress mùa thi có thể khiến trẻ dẫn đến rối loạn lo âu, trầm cảm và nhiều hệ lụy về sức khỏe thể chất lẫn tinh thần.

Kiệt sức vì lịch học dày đặc mùa thi

Em Nguyễn Thanh Bình, học sinh lớp 12 tại một trường THPT ở phường Gò Vấp cho biết, em đặt mục tiêu thi vào Trường Đại học Công nghệ Thông tin TPHCM nên ngoài thời gian học chính khóa, Bình còn tham gia nhiều lớp học thêm để củng cố kiến thức và luyện đề.

"Thông thường khoảng 9-10h tối em mới học thêm xong để về nhà. Sau đó em tiếp tục học và làm đề đến khoảng 1-2h sáng. Giai đoạn nước rút này em lại càng căng thẳng và muốn học nhiều hơn. Muốn được điểm cao nhưng nhiều khi em cũng cảm thấy mệt mỏi, thiếu năng lượng vì lịch học quá dày, gần như không có thời gian nghỉ ngơi, vận động", Bình chia sẻ.

Việc thường xuyên thức khuya khiến sức khỏe của Bình bị ảnh hưởng. Em cho biết bản thân hay rơi vào trạng thái chán nản, da nổi nhiều mụn, buổi sáng khó thức dậy và khi đến lớp cũng khó tập trung học tập.

Nhiều học sinh căng thẳng trước áp lực học tập. Ảnh: P.T.

Chỉ mới học lớp 8 nhưng em Trần Phương Nhi đã sớm cảm nhận được áp lực học tập và sức nóng của kỳ thi chuyển cấp vào lớp 10 trong năm tới. Nhi cho biết, hiện em phải học thêm nhiều môn sau giờ học chính khóa để chuẩn bị kiến thức từ sớm, đặc biệt là Toán, Văn và tiếng Anh.

"Có những đợt kiểm tra liên tục, em học gần như cả ngày, tối về vẫn phải làm bài tập và học thêm nên rất mệt. Nhưng em sợ không theo kịp các bạn, sợ kết quả không tốt, không vào được trường mình mong muốn và không đạt được kỳ vọng của gia đình nên em vực dậy và cố gắng học tiếp", Nhi nói.

Áp lực thi cử có thể dẫn đến rối loạn lo âu, trầm cảm ở học sinh

Theo BS.CKII Lâm Hiếu Minh - Đơn vị tâm lý lâm sàng Bệnh viện Đại học Y dược TPHCM, áp lực học tập và căng thẳng trong quá trình ôn thi là một trong những nguyên nhân phổ biến khiến nhiều học sinh, đặc biệt ở lứa tuổi vị thành niên, phải tìm đến tư vấn hoặc thăm khám về sức khỏe tâm thần.

"Tôi nhận thấy, áp lực thi cử có thể xuất hiện ở bất kỳ giai đoạn học tập nào và kéo dài nếu không được giải tỏa đúng cách. Có trường hợp chỉ lo âu trong thời gian ngắn, nhưng cũng không ít học sinh rơi vào tình trạng stress kéo dài, dẫn đến rối loạn lo âu hoặc trầm cảm", BS.CKII Lâm Hiếu Minh chia sẻ.

Theo bác sĩ Lâm Hiếu Minh, ghi nhận thực tế cho thấy, nhiều học sinh vẫn cố "gồng mình" vượt qua kỳ thi. Tuy nhiên, sau khi thi xong hoặc khi nhận kết quả, số lượng học sinh đến khám tâm lý thường tăng cao do kết quả không đạt được như kỳ vọng, không đỗ vào trường mong muốn hoặc cảm thấy bản thân chưa đáp ứng được mong đợi của gia đình…

BS.CKII Lâm Hiếu Minh tư vấn tâm lý cho một học sinh bị rối loạn lo âu. Ảnh: P.T.

Ban đầu, các em thường xuất hiện cảm giác buồn bã, chán nản, lo lắng thoáng qua, mệt mỏi.... Tuy nhiên, nếu tình trạng căng thẳng kéo dài, học sinh có thể rơi vào trạng thái lo âu quá mức, rối loạn giấc ngủ, giảm tập trung, hay quên và xuất hiện những suy nghĩ tiêu cực…

Bác sĩ Minh cảnh báo, stress kéo dài không chỉ ảnh hưởng đến tinh thần mà còn tác động trực tiếp đến sức khỏe thể chất và khả năng học tập của học sinh. Nhiều em xuất hiện tình trạng mất ngủ, chán ăn, đau đầu, tim đập nhanh, đau dạ dày, mệt mỏi kéo dài hoặc thiếu năng lượng.

Về mặt xã hội, một số trường hợp có xu hướng thu mình, ngại giao tiếp, không muốn trò chuyện với gia đình và dành nhiều thời gian sử dụng điện thoại, mạng xã hội để né tránh thực tại. "Khi trẻ bắt đầu giảm kết nối xã hội, ở lì trong phòng, không muốn tiếp xúc với ai thì đó là dấu hiệu cần được hỗ trợ chuyên môn kịp thời", bác sĩ Minh khuyến cáo.

Cha mẹ ổn… mới giúp được cho con

Không chỉ học sinh, nhiều phụ huynh cũng rơi vào trạng thái căng thẳng trong mùa thi của con. Cũng từ đó, phụ huynh vô tình tạo thêm áp lực cho con mình.

Theo BS.CKII Lâm Hiếu Minh, áp lực kỳ vọng từ gia đình đôi khi vô tình trở thành gánh nặng tâm lý đối với trẻ. "Dù nhiều phụ huynh nói không tạo áp lực cho con, con đậu trường nào cũng được, nhưng cảm xúc, cách ứng xử hay những câu chuyện hằng ngày về thành công, thất nghiệp hoặc so sánh với những đứa trẻ khác lại vô tình thể hiện sự kỳ vọng lớn, các con sẽ cảm nhận được kỳ vọng đó và thêm căng thẳng", bác sĩ phân tích.

Theo chuyên gia, để đồng hành cùng con hiệu quả, điều quan trọng trước tiên là cha mẹ phải giữ được sự bình tĩnh và cân bằng cảm xúc của chính mình. "Tôi thường ví như trên máy bay, khi mặt nạ oxy rơi xuống thì người lớn phải đeo cho mình trước rồi mới hỗ trợ trẻ nhỏ. Cha mẹ ổn định thì mới có thể giúp được con. Quy tắc này luôn đúng trong việc đồng hành cùng con mùa thi", BS.CKII Lâm Hiếu Minh chia sẻ.

Học sinh nên chia sẻ với cha mẹ, giáo viên hoặc chuyên viên tâm lý học đường để giảm bớt áp lực của mình. Ảnh: P.T.

Chuyên gia cũng khuyến cáo, phụ huynh cần chủ động tìm kiếm sự hỗ trợ từ chuyên gia tâm lý hoặc phòng tư vấn tâm lý học đường nếu nhận thấy con có dấu hiệu căng thẳng kéo dài. Quan trọng hơn hết là việc chuẩn bị cho con phải bắt đầu từ sớm, ngay từ những năm đầu đi học chứ không phải đến lớp 12 mới bắt đầu cuống cuồng tìm cách ứng phó.

Đối với học sinh, bác sĩ Minh khuyên rằng, các em nên duy trì nhịp sinh hoạt ổn định, ngủ nghỉ đúng giờ, vận động thể chất và tránh tìm cách "trốn" áp lực bằng việc thức khuya lướt mạng xã hội.

"Nếu cảm thấy áp lực quá lớn, các cháu cần nói ra và chia sẻ với cha mẹ, giáo viên hoặc chuyên viên tâm lý học đường. Chỉ riêng việc được lắng nghe và chia sẻ cũng đã là một yếu tố giúp chữa lành", bác sĩ Minh nói.

Bên cạnh đó, bác sĩ cho rằng một số biện pháp đơn giản như mang theo món đồ yêu thích, sử dụng bóng giảm stress hoặc tìm người để trò chuyện cũng có thể giúp học sinh giảm bớt căng thẳng trong giai đoạn ôn thi.

Nam Thương

Nguồn SK&ĐS : https://suckhoedoisong.vn/chuyen-gia-canh-bao-nguy-co-roi-loan-lo-au-tram-cam-do-ap-luc-thi-cu-o-hoc-sinh-1692605121104258.htm