Máy điều hòa chạy 1 đêm chỉ hết gần 1,5kW là không có cơ sở
Gần đây trên một số kênh truyền thông có đề cập đến thông tin máy điều hòa 1 chiều lạnh chạy cả đêm 8h từ 22h00 đến 6h00 hôm sau kiểm định tại Quatest 3 chỉ tốn 1,467kW. Tức chi phí tiền điện để chạy máy điều hòa trong 1 đêm chỉ khoảng 4000 đồng.
Sau quảng cáo này, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia (Bộ Công Thương) cho biết đơn vị này đã ban hành quyết định xử lý vụ việc cạnh tranh đối với Công ty cổ phần Casper SE. Doanh nghiệp trên bị xử phạt 200 triệu đồng vì đưa thông tin gây nhầm lẫn cho khách hàng về sản phẩm do mình cung cấp nhằm thu hút khách hàng của doanh nghiệp khác vi phạm quy định tại Luật Cạnh tranh.
Chuyên gia cảnh báo thận trọng với chiêu quảng cáo tiết kiệm điện của điều hòa.
GS.TS Nguyễn Đức Lợi, Hội Khoa học và Công nghệ Nhiệt lạnh cho biết, tình trạng quảng cáo điều hòa nhiệt độ tiết kiệm điện nhưng ở dạng thổi phồng thông tin như trên không phải là hiếm. Dù các quảng cáo này có kèm theo cả biên bản kiểm nghiệm của đơn vị uy tín, song thông tin vẫn không chính xác.
GS.TS Nguyễn Đức Lợi cho biết, quan sát quảng cáo nêu trên thì thấy, theo biên bản kiểm nghiệm ở Quatest 3, phương pháp thử nghiệm là chuẩn, tuy nhiên giả thiết nhiệt tỏa là chưa chuẩn xác. Nhiệt tỏa gồm nhiều thành phần, trong đó có 3 thành phần cơ bản là do người tỏa, do gió tươi và do nhiệt thẩm thấu qua bao che tường trần sàn. Giả thiết nhiệt tỏa của 2 người lớn là 200 W × 8h = 1600 W là đúng. Nhưng còn thiếu nhiệt tỏa do cấp gió tươi cho 2 người 27m3 × 2 người × 8h và nhiệt tỏa qua bao che vách, trần, nền, cửa, cửa sổ. Kết quả kiểm định do vậy là không chính xác. "
Tôi đã có 1 lần tính theo lý thuyết, kết quả tiêu thụ điện gấp khoảng 3 lần", GS.TS Nguyễn Đức Lợi cho biết.
Ngoài kiểm định và tính lý thuyết, có thể xác định chính xác tiêu thụ điện của máy bằng cách rất đơn giản là đo bằng công tơ mét. Đúng 22h00 nối điện qua công tơ mét, đúng 6h00 sáng hôm sau đọc số điện trên công tơ. Nhiều người đã đo, tùy theo máy và thời tiết, máy 9000BTU phải tốn từ 3,0 đến 4,2 kW.
Theo GS.TS Nguyễn Đức Lợi, điện tiêu tốn (EC) phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố khác nhau như cỡ máy, máy chuẩn, lắp đặt vận hành chuẩn, bảo dưỡng sửa chữa chuẩn… Đầu tiên, là phụ thuộc vào năng suất máy điều hòa to nhỏ khác nhau, máy nhỏ (9000BTU) sẽ tốn ít điện hơn là máy to (12000BTU).
Phụ thuộc vào nhiệt độ ngoài nhà và nhiệt độ cài đặt trong nhà. Độ chênh nhiệt độ ngoài nhà và trong nhà càng lớn thì điện tiêu thụ càng lớn. Tương tự như bơm nước: chênh lệch độ cao bơm càng lớn thì càng tốn điện. Bơm 1m3 nước lên nhà 6 tầng lâu hơn và tốn điện gấp đôi bơm lên nhà 3 tầng.
Điều hòa cũng vậy, máy 9000, nhiệt độ trong nhà 27 độ C như nhau, nhưng nhiệt độ ngoài nhà 35 độ C (chênh lệch 8 độ), sẽ tốn khoảng 7kW gấp đôi so với khi nhiệt độ ngoài nhà 29 độ C (chênh nhau 4 độ) khoảng 3,5kW. Đối với lớn có thể nhân với hệ số tương ứng ví dụ máy 12000 nhân với 12/9; 18000 nhân với 18/9 = 2. Máy của hãng nổi tiếng, có nhiều sao năng lượng (5 sao).
Máy có dàn nóng càng nặng thì càng tốt?
GS.TS Nguyễn Đức Lợi cho biết, hi so sánh máy có cùng năng suất, ví dụ so sánh các máy 9000 với nhau chẳng hạn thì máy tốt hơn sẽ có các đặc điểm sau: Khối lượng máy lớn hơn; ví dụ dàn nóng nặng 23kg tốt hơn dàn 18kg; Lượng nước ngưng ghi nhỏ hơn (thường có ghi trên catalog) ví dụ loại 1 lít/h tốt hơn loại 1,6 lít/h; Có hiệu suất cao hơn (ví dụ máy 5 sao tốt hơn máy 3 sao); Máy biến tần thường tốt hơn máy cơ (không biến tần); Có dải nhiệt độ làm việc cao hơn (ví dụ: máy có dải nhiệt độ ngoài nhà 43 độ C tốt hơn máy có dải nhiệt độ ngoài nhà chỉ 38 độ C);
Có nhiều hạng mục bảo vệ máy nén hơn (loại có bảo vệ áp suất và nhiệt độ xả tốt hơn loại chỉ có bảo vệ nhiệt độ xả); Tốc độ máy nén không nên quá cao vì máy nén tốc độ cao thường làm việc ồn và hay hỏng hóc hơn…
Trên thực tế, không phải mẫu điều hòa nào khi bán ra cũng công bố đầy đủ các thông số như công suất làm lạnh tối thiểu hay tối đa. Tuy nhiên, khối lượng cục nóng gần như luôn được cung cấp rõ ràng. Theo kinh nghiệm của nhiều kỹ thuật viên điều hòa lâu năm, người dùng nên ưu tiên các mẫu có cục nóng nặng hơn vì thường cho hiệu quả làm mát tốt hơn.
Lý do là cục nóng chứa những bộ phận quan trọng nhất quyết định hiệu suất hoạt động của điều hòa, bao gồm: máy nén, dàn tản nhiệt (chứa môi chất lạnh) và quạt tản nhiệt. Một cục nóng nặng hơn thường đồng nghĩa với máy nén lớn và khỏe hơn, dàn tản nhiệt có diện tích trao đổi nhiệt rộng hơn; quạt tản nhiệt kích thước lớn hơn. Những yếu tố này giúp tăng khả năng trao đổi nhiệt, từ đó nâng cao hiệu quả làm lạnh.
Tuy nhiên, cũng có những ngoại lệ. Với sự phát triển công nghệ, một số hãng đã tối ưu thiết kế để vừa đảm bảo hiệu quả làm mát cao, vừa giảm trọng lượng thiết bị. Chẳng hạn, một hãng điều hòa có công nghệ dàn tản nhiệt Microchannel sử dụng hợp kim nhôm và vi ống giúp tăng diện tích trao đổi nhiệt nhưng vẫn giữ kích thước nhỏ gọn, nhẹ và có khả năng chống ăn mòn tốt. Những sản phẩm ứng dụng công nghệ này thường có giá cao hơn và chủ yếu đến từ các thương hiệu lớn, có năng lực R&D lâu dài.
Đối với các dòng điều hòa phổ thông, việc chọn máy có cục nóng nặng hơn vẫn là một cách đơn giản và hiệu quả để đảm bảo khả năng làm mát tốt, đồng thời giúp máy vận hành ổn định hơn, giảm rung và tăng độ bền khi hoạt động trong điều kiện môi trường khắc nghiệt.
Tải lạnh phụ thuộc nhiệt độ trong nhà và ngoài nhà. COP cũng vậy. Việc tính toán chính xác là rất khó. Nhưng có thể đo điện tiêu thụ trực tiếp bằng công tơ mét là dễ dàng nhất. Hiện có nhiều loại công tơ mét để đo cho điều hòa.
BTU (British Thermal Unit) là đơn vị đo nhiệt lượng của Anh, tương tự như Joule (J) trong hệ đo lường quốc tế. Trên thị trường Việt Nam, điều hòa thường được phân loại theo các mức công suất như 9000 BTU, 12000 BTU, 18000 BTU. Thực tế, đơn vị đầy đủ là BTU/h (BTU mỗi giờ), nhưng để đơn giản, người bán thường chỉ ghi là BTU. Các con số này thể hiện công suất làm lạnh của điều hòa.
Tô Hội