Chuyên gia chỉ ra sai lầm phổ biến của doanh nghiệp khi đầu tư AI

7 giờ trướcBài gốc

Cạm bẫy "màu hồng" và ảo tưởng thay thế nhân sự

Khi truyền thông liên tục nhắc đến khái niệm "hướng tới doanh nghiệp một người" nhờ sự trợ lực của tự động hóa, nhiều chủ doanh nghiệp kỳ vọng có thể triển khai hệ thống AI để lập tức sa thải hàng loạt nhân sự và cắt giảm chi phí. Tuy nhiên, tại hội thảo “Kết nối cung cầu công nghệ về sản phẩm ứng dụng AI”, các chuyên gia thực chiến nhấn mạnh rằng, chủ doanh nghiệp "đừng quan sát xung quanh và thấy màu hồng mà lao vào áp dụng".

TS Hoàng Đỗ Thanh Tùng - Viện CNTT, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam phát biểu tại Hội thảo.

Thực tế, quá trình ứng dụng AI đòi hỏi sự thích ứng theo lộ trình. Doanh nghiệp cần tiến hành tối ưu hóa dần dần, đồng thời tự động hóa từng khâu chứ không thể thành công ngay lập tức. Đặc thù của mỗi phòng ban và mỗi công ty là khác nhau, do đó, việc nhìn sang "ông hàng xóm" và sao chép y nguyên mô hình ứng dụng AI của họ sẽ tạo ra rủi ro và xáo trộn lớn trong nội bộ doanh nghiệp.

Nguyên tắc cốt lõi trước khi doanh nghiệp tính đến chuyện sử dụng AI là phải làm tốt việc chuẩn hóa dữ liệu đầu vào. Hiện nay, việc hệ thống hóa và chuẩn hóa dữ liệu để phục vụ phát triển số vẫn còn nhiều thiếu sót. Dữ liệu của nhiều SME hiện được lưu trữ ở trạng thái "mớ bòng bong".

“Nếu trong hệ thống kế toán và hệ thống quản trị quan hệ khách hàng (CRM), mỗi bạn kinh doanh nhập một mã khác nhau, thì không một công cụ AI nào có thể “cứu” được khâu tự động hóa của doanh nghiệp”, bà Jenny Nguyễn - Trưởng Cộng đồng Công nghệ AI Techfest Việt Nam, Tổng Giám đốc NetvietTV nhận xét.

Do đó, bài toán đặt ra là doanh nghiệp phải chuẩn hóa quy trình thủ công trước, sau đó mới có thể bắt đầu triển khai dần việc tự động hóa ở các phần và phải thực hiện theo từng giai đoạn.

Chủ động giải bài toán kinh tế, tránh mua công cụ mù quáng

Nhiều doanh nghiệp hiện nay đi mua công cụ AI nhưng chưa biết dùng vào mục đích gì. Điều này được TS Hoàng Đỗ Thanh Tùng - Viện Công nghệ thông tin, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam ví như "mua dao, cuốc hay ô tô mà chưa biết làm gì".

Để triển khai hiệu quả, theo ông Nguyễn Hữu Kiên - Giám đốc Công nghệ Rocket AI - Rocket Global, doanh nghiệp nên bắt đầu bằng việc xác định những "nỗi đau" và vướng mắc riêng trong ngành nghề/lĩnh vực của mình, tập trung vào 20% vấn đề quan trọng nhất nhằm giải quyết 80% khối lượng công việc còn lại, thay vì ôm đồm áp dụng AI cho mọi thứ.

Theo ông Kiên, lộ trình áp dụng AI nên được tiến hành theo từng bước: gặp gỡ chuyên gia để nhận tư vấn, đánh giá lại nguồn lực doanh nghiệp nhằm xác định mức đầu tư phù hợp cho việc ứng dụng công nghệ này.

Thay vì chỉ ngồi nghe các xu hướng quảng bá AI hoặc để các nhà cung cấp dẫn dắt, ông Phạm Duy Hùng - Chủ tịch Công ty cổ phần Sóc Đỏ gợi ý, chủ doanh nghiệp cần chủ động đặt ngược lại các câu hỏi về bài toán tài chính. Tiêu chí quyết định đầu tư nên dựa trên câu trả lời thực tế từ đơn vị cung cấp AI: "Giải pháp của bạn giúp tôi tiết kiệm bao nhiêu tiền, mang lại cho tôi bao nhiêu doanh thu, giúp tôi có bao nhiêu lợi nhuận?".

Ví dụ, nếu doanh nghiệp đang chi trả 50 triệu đồng tiền lương mỗi tháng cho 4 nhân sự chỉ để thực hiện việc kiểm tra đơn hàng và đối chiếu kho, lãnh đạo có thể tính toán mức ngân sách phù hợp để ứng dụng AI, tự động hóa hoàn toàn công việc lặp đi lặp lại này.

Ông Phạm Duy Hùng - Chủ tịch Công ty Cổ phần Sóc Đỏ phát biểu tại hội thảo.

Trong cuộc đua AI, các SME cần tỉnh táo, áp dụng triết lý "biết địch biết ta", "liệu cơm gắp mắm" để lựa chọn mô hình và quy mô phù hợp với mình. Doanh nghiệp không nên để tâm lý FOMO chi phối hoặc chạy theo những trào lưu thiếu thực tế, doanh nghiệp chỉ nên lựa chọn ứng dụng AI có trí tuệ, đi từ nền tảng dữ liệu vững chắc để không phải "trả giá vì công nghệ".

Hiền Thảo

Nguồn Doanh Nghiệp : https://doanhnghiepvn.vn/doanh-nghiep/chuyen-gia-chi-ra-sai-lam-pho-bien-cua-doanh-nghiep-khi-dau-tu-ai/20260526060722610