Chuyên gia Cục A05 cảnh báo 4 thủ đoạn lừa đảo dịp Tết Bính Ngọ

3 giờ trướcBài gốc

Lừa đảo trực tuyến gây thiệt hại 8.000 tỷ đồng

Ngày 29/1, trong khuôn khổ chiến dịch Chống lừa đảo trực tuyến 2025, tọa đàm Vui Tết an toàn – không lo Deepfake do Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia phối hợp TikTok Việt Nam tổ chức đã chỉ ra các chiêu trò lừa đảo mới ứng dụng deepfake, giúp người dân nhận diện rủi ro và bảo vệ tài chính dịp Tết.

Trung tá Lê Thanh Bình, Phó Trưởng Phòng 5, A05 - Bộ Công an.

Phát biểu tại tọa đàm, Trung tá Lê Thanh Bình, Phó Trưởng Phòng 5, Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Bộ Công an, nhận định tội phạm mạng đã và đang trở thành một vấn nạn toàn cầu, đặc biệt trong bối cảnh công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) phát triển mạnh mẽ. Tại Việt Nam, với hơn 79 triệu người sử dụng Internet, chiếm khoảng 78% dân số, nguy cơ mất an ninh, an toàn trên không gian mạng ngày càng hiện hữu.

Theo thống kê của Bộ Công an, riêng trong năm 2025, lực lượng chức năng đã phát hiện hơn 4.200 vụ việc lừa đảo trực tuyến, gây thiệt hại ước tính khoảng 8.000 tỷ đồng.

Cũng theo đại diện Cục A05, trước, trong và sau Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, bên cạnh 4 thủ đoạn lừa đảo “nổi cộm” gồm giả mạo dịch vụ lữ hành, vé tàu xe; rao bán, thanh lý tour du lịch giá rẻ; phát tán mã độc qua email đặt phòng; và chiêu trò tri ân khách hàng, tặng quà cuối năm, người dân cần đặc biệt cảnh giác với các biến thể lừa đảo kết hợp giữa deepfake và deepvoice.

Tin tặc sau khi chiếm quyền điều khiển tài khoản mạng xã hội sẽ thực hiện các cuộc gọi video giả mạo hình ảnh, giọng nói của người thân, bạn bè để vay tiền hoặc yêu cầu chuyển khoản khẩn cấp. Thủ đoạn này tạo cảm giác tin cậy tuyệt đối, khiến nhiều nạn nhân mất cảnh giác và dễ dàng sập bẫy chỉ trong thời gian ngắn.

Tội phạm mạng đã "nâng tầm" lừa đảo

Ông Vũ Duy Hiền, Phó tổng thư ký kiêm Chánh văn phòng Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia cho biết khảo sát an ninh mạng năm 2025 khu vực người dùng cá nhân cho thấy tỷ lệ nạn nhân lừa đảo trực tuyến đã giảm so với năm 2024, từ 0,45% xuống còn 0,18%, tương đương cứ khoảng 555 người thì có 1 người là nạn nhân.

Ông Vũ Duy Hiền, Phó tổng thư ký kiêm Chánh văn phòng Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia.

Tuy nhiên, dù số lượng vụ việc giảm nhưng hình thức lừa đảo lại tăng lên với mức độ tinh vi hơn rất nhiều. Tội phạm mạng hiện nay không còn dùng những thủ thuật đơn giản như gọi điện dụ dỗ thông thường. Chúng đã nâng tầm khi ứng dụng công nghệ Trí tuệ nhân tạo (AI) vào các kịch bản lừa đảo.

Những công cụ vốn được tạo ra để phát triển xã hội lại đang bị các đối tượng xấu khai thác triệt để như một "kẽ hở" để thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản. Trong đó, lừa đảo thông qua AI chính là hình thức phổ biến nhất, đứng vị trí số một trong danh sách các phương thức lừa đảo năm 2025.

Bên cạnh các phân tích và cảnh báo từ góc độ kỹ thuật, tọa đàm còn tiếp cận vấn đề dưới lăng kính tâm lý – xã hội, lý giải vì sao con người dễ trở thành nạn nhân của lừa đảo deepfake, đặc biệt trong giai đoạn cuối năm khi cảm xúc chi phối mạnh hành vi.

PGS.TS Trần Thành Nam Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Giáo dục Đại học Quốc gia Hà Nội chuyên gia Viện Tâm lý Việt - Pháp nhận định việc sống trong môi trường quá tải thông tin tạo ra các điểm mù nhận thức khiến người trẻ dễ bị dẫn dụ trên không gian mạng.

PGS.TS Trần Thành Nam, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Giáo dục (ĐHQG Hà Nội).

Tốc độ thông tin, hội chứng FOMO, tâm lý bầy đàn, niềm tin mù quáng vào bằng chứng giả trên mạng xã hội cùng với sự thiếu hụt tư duy phản biện và tài chính số khiến nhiều người ưu tiên phản ứng nhanh hơn kiểm chứng rủi ro và dễ rơi vào các chiêu trò lừa đảo.

PGS.TS Trần Thành Nam cũng chỉ ra 5 nhóm rủi ro lớn trên không gian mạng gồm thông tin giả mạo, sai lệch và thư rác; nguy cơ lộ lọt và bị khai thác dữ liệu cá nhân phục vụ mục đích xấu; tình trạng lạm dụng Internet và trò chơi trực tuyến; bạo lực, quấy rối và bắt nạt trên mạng; cùng các phần mềm độc hại và virus đe dọa an toàn dữ liệu và hệ thống.

Trên không gian mạng xã hội, chiến dịch tạo sức lan tỏa lớn với hashtag #LuaDaoTrucTuyen (#AntiOnlineScam) đạt 3,4 tỷ lượt xem tại Việt Nam, cùng 162.000 video được người dùng sáng tạo và chia sẻ xoay quanh hashtag của chiến dịch. Hơn 30 từ khóa có liên quan đến lừa đảo trực tuyến trên TikTok được đính kèm thông điệp cảnh báo.

Anh Lê

Nguồn VietTimes : https://viettimes.vn/chuyen-gia-cuc-a05-canh-bao-4-thu-doan-lua-dao-dip-tet-binh-ngo-post194246.html