Chuyên gia: Đề Văn vào lớp 10 Hà Nội năm 2026 không đánh đố, vừa sức

3 giờ trướcBài gốc

Đề thi Ngữ văn trong kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 công lập Hà Nội năm 2026 được nhiều chuyên gia đánh giá tích cực nhờ bám sát định hướng của Chương trình giáo dục phổ thông 2018, lựa chọn ngữ liệu phù hợp với lứa tuổi học sinh và tạo cơ hội để thí sinh thể hiện năng lực đọc hiểu, tư duy cũng như khả năng bày tỏ chính kiến.

Không làm khó học sinh, đề cao khả năng kết nối với thực tiễn

Nhận định về đề thi năm nay, TS. Trịnh Thu Tuyết cho biết đây là năm thứ hai đề thi tuyển sinh vào lớp 10 của Hà Nội được xây dựng theo tinh thần và cấu trúc của Chương trình giáo dục phổ thông 2018.

Đề thi gồm hai phần Đọc hiểu và Viết, thời gian làm bài 120 phút. Ngữ liệu phần Đọc hiểu là bài thơ Trăng trong rừng và những đứa trẻ của nhà thơ Thanh Thảo, một văn bản ngoài sách giáo khoa. Phần Viết gồm một câu nghị luận văn học 2 điểm và một câu nghị luận xã hội 4 điểm.

Theo TS. Trịnh Thu Tuyết, việc lựa chọn văn bản ngoài sách giáo khoa phù hợp với định hướng đổi mới kiểm tra, đánh giá. Bài thơ của Thanh Thảo có cảm xúc trong trẻo, cấu tứ gần gũi với tâm hồn trẻ em, khơi gợi những khát vọng hướng tới thế giới rộng lớn bên ngoài môi trường sống quen thuộc.

Năm câu hỏi đọc hiểu được sắp xếp theo các mức độ nhận thức từ nhận biết, thông hiểu đến vận dụng. Các câu hỏi kiểm tra kiến thức thể loại, tiếng Việt, khả năng cảm thụ văn học cũng như năng lực liên hệ, kết nối với thực tiễn đời sống.

“So với đề thi năm 2025, cấu trúc và dạng thức câu hỏi không có nhiều thay đổi nhưng vẫn bảo đảm đúng tinh thần Chương trình giáo dục phổ thông 2018. Nhìn chung, các câu hỏi không làm khó học trò”, TS. Trịnh Thu Tuyết nhận định.

Tuy nhiên, bà cho rằng câu đọc hiểu số 3 yêu cầu phân tích tác dụng của biện pháp tu từ nhân hóa trong 2 dòng thơ: “Rất dễ thương, trăng là đứa trẻ/ gương mặt dịu lành soi năm tháng gian lao” có thể khiến không ít học sinh băn khoăn về tính chính xác trong câu lệnh khi xác định biện pháp tu từ nhân hóa với một cấu trúc ngôn từ nghiêng về biện pháp tu từ so sánh như: “trăng là đứa trẻ”!

Đối với câu viết đoạn nghị luận văn học, TS. Trịnh Thu Tuyết đánh giá đây là dạng bài quen thuộc mà học sinh đã được rèn luyện khá kỹ ở trường. Đoạn thơ được lựa chọn cũng giàu cảm xúc, tạo điều kiện để thí sinh phát huy khả năng cảm thụ và phân tích.

Chuyên gia đánh giá, đề Văn vào lớp 10 công lập Hà Nội không đánh đố, vừa sức, gần gũi với học sinh. (Ảnh minh họa)

Ở phần nghị luận xã hội, đề thi đề cập tới một thực trạng mang tính nghịch lý của xã hội hiện đại. Theo bà, đây là vấn đề nằm trong tầm nhận thức, thậm chí là trải nghiệm của nhiều học sinh hiện nay.

“Yêu cầu đề xuất giải pháp có tính thực tiễn cao, có thể giúp các em suy nghĩ nghiêm túc hơn về cách sống và những thay đổi cần thiết trong cuộc sống sau này”, TS. Trịnh Thu Tuyết cho biết.

Câu hỏi về lựa chọn cách sống có khả năng phân loại tốt

Đồng quan điểm về tính phù hợp của đề thi, TS. Phạm Hữu Cường nhận định đề Ngữ văn năm nay bám sát yêu cầu cần đạt của Chương trình giáo dục phổ thông 2018 cũng như đề minh họa do Sở GD&ĐT Hà Nội công bố trước đó.

Theo ông, cấu trúc đề thi tập trung đánh giá hai năng lực cơ bản của học sinh là đọc hiểu văn bản và tạo lập văn bản.

Ngữ liệu đọc hiểu là bài thơ Trăng trong rừng và những đứa trẻ của Thanh Thảo được TS. Phạm Hữu Cường đánh giá là phù hợp với lứa tuổi học trò, đặc biệt là học sinh lớp 9 chuẩn bị bước vào môi trường THPT.

“Đây là ngữ liệu hay, giúp học sinh hiểu thêm về những thiếu thốn, thiệt thòi mà những đứa trẻ nơi vùng sâu, vùng xa phải trải qua, từ đó nuôi dưỡng sự đồng cảm và những suy ngẫm về cuộc sống”, ông nói.

Theo TS. Phạm Hữu Cường, các câu hỏi đọc hiểu được sắp xếp từ dễ đến khó, bám sát các yêu cầu cần đạt của chương trình Ngữ văn 2018 và bảo đảm các mức độ nhận biết, thông hiểu, vận dụng.

Đặc biệt, ông đánh giá cao câu hỏi số 5 ở phần Đọc hiểu khi yêu cầu học sinh bày tỏ quan điểm về một lựa chọn sống: bằng lòng với cuộc sống hiện tại hay dấn thân khám phá những chân trời mới.

“Đây là câu hỏi hay, sáng tạo và có ý nghĩa thiết thực. Câu hỏi không chỉ kiểm tra khả năng đọc hiểu mà còn kích thích tư duy, giúp học sinh mạnh dạn bày tỏ quan điểm, suy nghĩ và cách nhìn nhận của mình về thái độ sống phù hợp trong cuộc đời”, TS. Phạm Hữu Cường nhận định.

Đối với phần Viết, ông cho rằng câu nghị luận văn học khá vừa sức, có khả năng khơi gợi và kiểm tra năng lực cảm thụ, phân tích văn học của học sinh. Trong khi đó, câu nghị luận xã hội yêu cầu đề xuất giải pháp nhằm tạo nên những kết nối tích cực, khắc phục tình trạng mất kết nối giữa con người với cuộc sống trong xã hội hiện đại là một vấn đề vừa thiết thực vừa giàu ý nghĩa giáo dục.

Theo ông, dạng đề này có khả năng khơi gợi ở học sinh những suy nghĩ sâu sắc, từ đó giúp các em thể hiện trách nhiệm, quan điểm và những đề xuất của bản thân đối với các vấn đề của cuộc sống. Nhìn chung, TS. Phạm Hữu Cường đánh giá đây là “một đề thi đẹp, hay và cân đối”, vừa bám sát định hướng đổi mới của Chương trình giáo dục phổ thông 2018 và đề minh họa của Sở GD&ĐT Hà Nội, vừa phù hợp với năng lực của học sinh lớp 9.

Theo các chuyên gia, đề thi Ngữ văn vào lớp 10 công lập Hà Nội năm nay không mang tính đánh đố, ngữ liệu gần gũi, câu hỏi có tính mở và thực tiễn. Bên cạnh việc bảo đảm yêu cầu đánh giá năng lực, đề thi vẫn tạo được khả năng phân hóa thông qua những câu hỏi vận dụng, liên hệ và bày tỏ chính kiến cá nhân.

Nguồn VTC : https://vtcnews.vn/chuyen-gia-de-van-vao-lop-10-ha-noi-nam-2026-khong-danh-do-vua-suc-ar1020346.html