Chuyên gia giải mã hành vi côn đồ trên đường phố

4 giờ trướcBài gốc

Nối dài những hành vi lệch chuẩn trên đường phố

Vừa qua, dư luận không khỏi bàng hoàng trước clip ghi lại cảnh một nam sinh viên bị nhóm người đi ô tô hành hung dã man trên phố Nguyễn Khang, Hà Nội. Theo thông tin ban đầu, vào đêm 28/3, em N.Q.M đang lưu thông thì bị chiếc xe ô tô mang BKS 30M-627.xx chặn đầu. Nhóm người trên xe không chỉ vi phạm luật giao thông khi đi ngược chiều, phóng nhanh vượt ẩu mà còn dùng gậy gỗ tấn công tới tấp khiến nạn nhân phải nhập viện cấp cứu trong tình trạng chấn thương vùng đầu và đa chấn thương cơ thể.

Đáng chú ý, đây không phải vụ việc đơn lẻ khi trước đó không lâu tại Hà Tĩnh, một tài xế ô tô là giám đốc doanh nghiệp cũng đã chặn xe máy của một người đàn ông đang chở con nhỏ trên đường Nguyễn Công Trứ để "nói chuyện" bằng gậy dài. Dù không xảy ra va chạm thực tế nhưng sự hung hãn của tài xế ngay trước mặt trẻ nhỏ đã gây phẫn nộ trong cộng đồng. Điểm chung của các vụ việc này là sự xuất hiện của những chiếc gậy gỗ và cái tôi quá lớn của người cầm lái, biến mâu thuẫn giao thông thành những hành vi có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự.

Hình ảnh nhóm người đi ô tô dùng hung khí hành hung dã man nam sinh trên phố Nguyễn Khang tối 28/3 gây phẫn nộ dư luận. (Ảnh: T.Q.)

Góc nhìn từ chuyên gia

Phân tích về khía cạnh pháp lý, chia sẻ với báo chí, luật sư Hoàng Hà thuộc Đoàn Luật sư TP.HCM cho biết, các vụ ẩu đả sau va chạm thường bắt nguồn từ sự thiếu hụt kỹ năng kiềm chế và nhận thức sai lệch về hậu quả pháp lý. Trong tâm lý học, hiện tượng này gọi là "Road Rage" hay cơn thịnh nộ trên đường, xảy ra khi nhiều người coi phương tiện là phần mở rộng của bản thân nên bất kỳ va chạm nào cũng có thể kích hoạt phản ứng dữ dội. Luật sư nhấn mạnh rằng khoảnh khắc một cá nhân bước xuống xe và cầm gậy chính là lúc họ tự chuyển mình từ người tham gia giao thông thành một bị can.

Để tránh những hệ lụy đáng tiếc, mỗi tài xế cần tự thiết lập cho mình những nguyên tắc bất biến như không bước xuống xe khi chưa bình tĩnh, dành ít nhất 30 giây để hít thở sâu giúp não bộ chuyển từ phản ứng bản năng sang tư duy lý trí và luôn tự đặt câu hỏi về hậu quả pháp lý cũng như hình ảnh của bản thân trước khi hành động. Trong mọi vụ ẩu đả giao thông, thực tế không có ai thắng mà chỉ có những người cùng thua cuộc khi đánh mất danh dự và sự tự do chỉ vì vài giây nóng nảy.

Đồng quan điểm dưới góc nhìn tâm lý giáo dục, ThS. Nguyễn Viết Hiền, giảng viên Trường Đại học Giáo dục thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội, Thành viên Ban chấp hành Hội Tâm lý Trị liệu Việt Nam nhận định, bạo lực đường phố là biểu hiện rõ nét của sự suy giảm kỹ năng xã hội và thiếu khả năng kiểm soát cảm xúc cá nhân. Việc dùng hung khí để giải quyết mâu thuẫn cho thấy sự thiếu hiểu biết về pháp luật, tự cho quyền cá nhân quá lớn lấn át những quy định và chuẩn mực xã hội. Khi đối mặt với áp lực căng thẳng hoặc cảm xúc tiêu cực, con người dễ lựa chọn chống trả hoặc bỏ chạy, nếu thiếu kỹ năng giải quyết xung đột thì phần bản năng nguyên thủy sẽ lấn át lý trí.

Chuyên gia trăn trở rằng xã hội không thể chỉ trông chờ vào việc xử lý phần ngọn bằng các chế tài xử phạt mà cần có sự thay đổi từ gốc thông qua việc tuyên truyền văn hóa giao thông qua hệ thống loa phát thanh tại các điểm dừng đèn tín hiệu, đồng thời thường xuyên cập nhật những vụ việc vi phạm lên các bản tin để người đi đường có thêm kiến thức và kỹ năng ứng phó.

Ngoài ra, tại các trường đại học cũng có thể lồng ghép nội dung này thành chuyên đề tổ chức cho sinh viên năm nhất khi các em mới bắt đầu tham gia giao thông tại các thành phố lớn. Đặc biệt, có thể cân nhắc việc đưa kỹ năng giải quyết xung đột vào chương trình đào tạo sát hạch lái xe như một nội dung bắt buộc.

Để làm chủ cơn giận, ThS. Nguyễn Viết Hiền nhấn mạnh quy tắc 5 giây trì hoãn nhằm kích hoạt vùng vỏ não trước trán kịp thời kìm hãm hạch hạnh nhân, kết hợp cùng kỹ thuật thở bụng để điều hòa hệ thần kinh thực vật và giảm nhịp tim ngay lập tức.

Bên cạnh đó, việc tái cấu trúc nhận thức để thấu cảm với đối phương thay vì coi đó là sự thách thức, hoặc chủ động rời bỏ hiện trường khi đối diện quá hung hãn chính là cách bảo vệ bản thân thông minh nhất. Giao thông văn minh không đo bằng tốc độ của những chiếc xe mà được minh chứng bằng cách chúng ta đối xử với nhau trong những khoảnh khắc va chạm căng thẳng nhất trên đường phố.

Đỗ Vi

Nguồn SK&ĐS : https://suckhoedoisong.vn/chuyen-gia-giai-ma-hanh-vi-con-do-tren-duong-pho-169260330103735108.htm