Việc sạc xe điện vốn được xem là quy trình an toàn, nhưng những sự cố cháy nổ gần đây đã bộc lộ rủi ro tiềm ẩn khi người dùng chủ quan. Một đoạn video từ nền tảng Kuaikeji (thuộc Phoenix Network) ghi lại cảnh chiếc xe năng lượng mới bốc khói dữ dội từ gầm xe tại một trạm sạc công cộng đã gây xôn xao cộng đồng mạng. May mắn thay, chủ xe đã kịp thoát ra ngoài trước khi đám cháy bùng phát mạnh hơn.
Ảnh minh họa
Hiểm họa từ hiện tượng mất kiểm soát nhiệt khi sạc nhanh
Theo các chuyên gia kỹ thuật, khi sử dụng trụ sạc nhanh DC, bộ pin của xe phải tiếp nhận dòng điện và điện áp cực lớn trong thời gian ngắn. Quá trình này khiến các tế bào pin (cell pin) sinh nhiệt rất cao. Dù hầu hết xe điện hiện nay đều trang bị Hệ thống quản lý pin (BMS) để điều tiết nhiệt độ, nhưng rủi ro vẫn tồn tại đối với các dòng xe đời cũ hoặc bộ pin đã bị hao mòn.
Đáng lo ngại nhất là hiện tượng mất kiểm soát nhiệt (thermal runaway). Một khi xảy ra, nhiệt độ tăng phi mã có thể dẫn đến cháy nổ chỉ trong vài giây. Trong không gian kín của cabin, khói độc và nhiệt lượng sẽ bao trùm nhanh chóng, làm giảm tối đa cơ hội thoát hiểm nếu người lái vẫn đang ngồi bên trong.
Quy tắc an toàn khi sạc nhanh DC và sạc chậm AC
Để đảm bảo an toàn, giới chuyên gia đưa ra các khuyến nghị cụ thể cho từng kịch bản sạc khác nhau:
Đối với sạc nhanh DC: Tuyệt đối không ở lại trong xe. Nguy cơ cháy nổ tăng cao khi dung lượng pin dưới 20% do nội trở lúc này lớn hơn, khiến tải nhiệt tăng gấp đôi. Ngoài ra, cần tránh sạc nhanh dưới nắng gắt hoặc trong các hầm gửi xe kín khí.
Đối với sạc chậm AC tại nhà: Do cường độ dòng điện thấp, lượng nhiệt sinh ra không quá lớn nên người dùng có thể ở lại trong cabin một thời gian ngắn. Tuy nhiên, bắt buộc phải hé cửa sổ để lưu thông không khí.
Đặc biệt, khi đang sạc, người dùng không nên bật các thiết bị tiêu thụ điện công suất lớn như hệ thống điều hòa hay sưởi ghế. Hành động này làm tăng tải trọng lên pin và có thể kích hoạt hiện tượng quá nhiệt cục bộ tại các cell pin.
Các bước xử lý khẩn cấp khi phát hiện bất thường
Trước khi kết nối sạc, người dùng cần kiểm tra kỹ cổng sạc, đảm bảo không có vật lạ, bụi bẩn hoặc tình trạng đọng nước. Việc lựa chọn các trạm sạc đạt chuẩn quốc gia cũng là yếu tố kiên quyết để hạn chế rủi ro lỗi đường dây.
Trong quá trình nạp điện, nếu phát hiện mùi khét, tiếng động lạ hoặc khói bốc lên, chủ xe cần thực hiện ngay các bước sau:
Nhấn nút dừng khẩn cấp trên trụ sạc ngay lập tức.
Di chuyển ra xa xe ít nhất 50 mét để tránh ảnh hưởng từ khói độc và mảnh văng nếu có nổ.
Tuyệt đối không tự ý mở nắp capo để kiểm tra hoặc cố gắng dập lửa bằng các phương tiện không chuyên dụng.
Ngoài ra, hạn chế tối đa việc sạc pin ngoài trời trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt như mưa bão hoặc tại các khu vực trạm sạc có dấu hiệu bị ngập nước để bảo vệ an toàn cho cả người và phương tiện.
PHỐ HỘI