Tuy nhiên, không ít trường hợp, đây lại là biểu hiện của mẫn cảm với đạm sữa bò nguyên vẹn, yếu tố dễ bị bỏ qua trong dinh dưỡng đầu đời.
Đó là nhận định của PGS.TS. Nguyễn Tiến Dũng - Nguyên Trưởng khoa Nhi, Bệnh viện Bạch Mai tại buổi tọa đàm trực tuyến "Hiểu đúng về đạm để tối ưu dinh dưỡng cho con trong giai đoạn đầu đời" do báo Sức khỏe & Đời sống phối hợp với Nestlé Việt Nam tổ chức. Thực tế, không ít phụ huynh chỉ nhận ra vấn đề sau khi được chẩn đoán. Điển hình là trường hợp của chị Đỗ Ngọc Diệp (phường Hai Bà Trưng, Hà Nội) tại buổi tọa đàm: "Khi được bác sĩ giải thích con bị mẫn cảm với đạm sữa bò, gia đình tôi rất hoang mang vì trước đó chưa từng nghe đến khái niệm này".
Tọa đàm nhấn mạnh về lựa chọn giải pháp dinh dưỡng phù hợp ngay từ những giai đoạn đầu là một yếu tố quan trọng giúp cải thiện tình trạng mẫn cảm ở trẻ nhỏ. (Nguồn: Sức khỏe đời sống)
Mẫn cảm ở trẻ nhỏ không chỉ là vấn đề tiêu hóa đơn thuần
Mẫn cảm là tình trạng trẻ xuất hiện các dấu hiệu kích ứng da hoặc rối loạn tiêu hóa lặp lại khi tiếp xúc với những yếu tố mà cơ thể bình thường vẫn dung nạp được. Các yếu tố này có thể đến từ môi trường như thời tiết giao mùa, chất liệu quần áo hoặc thậm chí từ nguồn dinh dưỡng hàng ngày mà trẻ tiêu thụ.
Song, đây không phải là câu chuyện của riêng gia đình chị Diệp. Theo PGS.TS. Nguyễn Tiến Dũng, tình trạng mẫn cảm và dị ứng ở trẻ đang ngày càng phổ biến, với biểu hiện đa dạng như đầy bụng, quấy khóc, nôn trớ, nổi ban hoặc rối loạn tiêu hóa. Xu hướng này có liên quan đến sự thay đổi của môi trường sống: khi các bệnh nhiễm trùng giảm dần thì ngược lại, các vấn đề về dị ứng, mẫn cảm lại gia tăng.
Các mẹ thường nghĩ rằng các biểu hiện của mẫn cảm chỉ là cơ chế phản ứng bình thường với trẻ khi hệ tiêu hóa – miễn dịch còn non yếu. (Nguồn: Stock - ảnh minh họa)
Trong đó, một nguyên nhân đáng chú ý đến từ đạm sữa bò nguyên vẹn. Đây vốn là nguồn đạm phổ biến, có giá trị dinh dưỡng cao và dễ hấp thu hơn nhiều loại đạm trong thực phẩm khác. Nhưng ở một số trẻ, đặc điểm của đạm sữa bò nguyên vẹn với cấu trúc phân tử lớn có thể mang tính kháng nguyên, làm kích hoạt phản ứng miễn dịch.
Trên thực tế, chị Đỗ Ngọc Diệp đã chia sẻ trải nghiệm của bản thân khi con có xuất hiện những biểu hiện của mẫn cảm của đạm sữa bò nguyên vẹn như là ọc ói sau khi uống sữa, chướng bụng, đầy hơi, ngủ không yên, ăn uống thất thường, đi ngoài không đều, và thỉnh thoảng sẽ nổi mẩn đỏ khi thời tiết thay đổi. Giai đoạn đó, gia đình chỉ nhận định đây chỉ là những biểu hiện đơn giản của hệ tiêu hóa non nớt của con trẻ.
"Nhưng khi các dấu hiệu ngày càng xuất hiện rất là thường xuyên, gia đình mới quyết định là sẽ cho con đi khám. Nhờ vậy, mình mới biết con mình bị mẫn cảm về đạm sữa bò. Sau đó, bác sĩ tư vấn có giải thích về hai loại đạm bò, một là đạm bò nguyên vẹn thông thường, loại còn lại là đạm bò thủy phân, loại này phù hợp với mọi trẻ em, đặc biệt là các bé có hệ tiêu hóa nhạy cảm." – chị Diệp chia sẻ.
Đạm Whey thủy phân một phần: Giải pháp dinh dưỡng phù hợp cho trẻ mẫn cảm
Từ chia sẻ của chị Diệp, PGS.TS. Nguyễn Tiến Dũng đã giải đáp, một trong những hướng tiếp cận được các nhà nghiên cứu khoa học áp dụng hiện nay là sử dụng đạm Whey thủy phân một phần (đạm bò thủy phân bán phần) - loại đạm đã được phân cắt thành các phân tử nhỏ hơn khoảng 10 lần nhằm giảm khả năng kích hoạt phản ứng miễn dịch.
PGS.TS. Nguyễn Tiến Dũng đã giải đáp kỹ lưỡng về đạm Whey thủy phân một phần cho người tiêu dùng và các phụ huynh có con em gặp phải các tình trạng mẫn cảm. (Nguồn: Sức khỏe đời sống)
"Về mặt lý thuyết, có thể giải thích khá đơn giản, chuỗi peptide à protein rất lớn mang tính kháng nguyên, dẫn đến việc khi hấp thụ vào cơ thể sẽ tạo kháng thể chống lại nó. Vậy khi cắt nhỏ các chuỗi thành acid amin không còn tính kháng nguyên, từ đó cơ thể có thể dễ dàng hấp thụ, không gây kích ứng, mẫn cảm cho trẻ. Tuy nhiên, để tạo ra loại sữa chứa đạm Whey thủy phân một phần thì phải cần đến công nghệ rất tiên tiến. Vì vậy, tôi cho rằng đây là một thành tựu của khoa học, đặc biệt là khoa học dinh dưỡng" – ông cho biết.
Qua đó, một số nghiên cứu cũng ghi nhận hiệu quả của hướng tiếp cận này. Cụ thể, theo The ZUFF study, đạm Whey thủy phân một phần có thể giúp giảm 41% nguy cơ mẫn cảm da và 53% nguy cơ mẫn cảm tiêu hóa so với đạm sữa bò nguyên vẹn.
Bên cạnh đó, PGS.TS. Nguyễn Tiến Dũng cũng cho biết, nhiều sản phẩm sữa công thức hiện nay được bổ sung thêm các thành phần như HMO, probiotic và prebiotic nhằm hỗ trợ cân bằng hệ vi sinh đường ruột, góp phần cải thiện chức năng tiêu hóa và tăng cường miễn dịch, từ đó củng cố sự phát triển toàn diện của trẻ trong giai đoạn đầu đời.
Bác sĩ lưu ý thêm: "Để sản phẩm tác dụng và phát huy hiệu quả, phụ huynh cần ưu tiên lựa chọn các sản phẩm từ thương hiệu uy tín, có cơ sở khoa học rõ ràng và công bố minh bạch về thành phần cũng như hàm lượng. Qua đó, nếu cảm thấy con có biểu hiện mẫn cảm, có thể cân nhắc sữa có đạm thủy phân một phần".
Ở góc độ người dùng, chị Đỗ Ngọc Diệp cho biết sau khi chuyển sang sữa chứa đạm Whey thủy phân một phần, các biểu hiện khó chịu ở trẻ đã cải thiện rõ rệt: tình trạng đầy hơi giảm, tiêu hóa ổn định hơn, trẻ ăn ngủ tốt hơn và ít gặp phản ứng khi thời tiết thay đổi.
Chị Đỗ Ngọc Diệp chia sẻ trải nghiệm về sự cải thiện đáng kể của con khi dùng sữa đạm Whey thủy phân một phần. (Nguồn: Sức khỏe đời sống)
"Tôi nhận ra rằng việc lựa chọn đúng loại đạm có trong sữa phù hợp với con quan trọng hơn so với việc chọn theo những tiêu chí chung chung như là 'sữa tốt', sữa thông dụng", chị chia sẻ.
Từ góc nhìn chuyên môn của bác sĩ đến trải nghiệm thực tế của phụ huynh, có thể thấy việc chủ động lựa chọn dinh dưỡng phù hợp ngay từ đầu là nền tảng quan trọng cho hành trình phát triển của trẻ. Qua đó, nhấn mạnh tầm quan trọng của các loại dinh dưỡng phù hợp có thể hỗ trợ bổ sung cho con trẻ, cải thiện các biểu hiện mẫn cảm.
Kiên Lê