Trao đổi với phóng viên Cơ quan Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Nội, Giám đốc phân tích Công ty Chứng khoán Yuanta Việt Nam Nguyễn Thế Minh đã lý giải nguyên nhân khiến thị trường giảm sâu, đồng thời đưa ra dự báo về diễn biến của thị trường trong những phiên tới.
– Thị trường chứng khoán trong nước hôm nay giảm rất mạnh. Theo ông, những yếu tố nào khiến thị trường lao dốc như vậy?
- Phiên giao dịch ngày 9-3, VN-Index giảm 115 điểm, tương đương mức giảm 6,51%. Theo tôi, nguyên nhân lớn nhất khiến thị trường giảm mạnh là cú sốc giá dầu trên thị trường thế giới.
Xung đột tại Trung Đông đã làm gián đoạn nguồn cung dầu mỏ, khiến giá dầu tăng rất mạnh. Ngay khi mở cửa phiên hôm nay, giá dầu thế giới đã tăng hơn 20%, vượt mốc 110 USD/thùng. Nếu tính cả mức tăng của tuần trước, giá dầu đã tăng tổng cộng hơn 50%.
Diễn biến này khiến giới đầu tư toàn cầu lo ngại lạm phát có thể gia tăng trở lại, kéo theo khả năng lãi suất duy trì ở mức cao trong thời gian dài hơn dự kiến. Khi kỳ vọng lạm phát và lãi suất tăng lên, nhà đầu tư thường có xu hướng giảm tỷ trọng tài sản rủi ro, trong đó có cổ phiếu. Chính vì vậy, làn sóng bán ra đã diễn ra trên nhiều thị trường tài chính quốc tế và thị trường chứng khoán Việt Nam cũng chịu tác động từ tâm lý này.
Giám đốc phân tích Công ty Chứng khoán Yuanta Việt Nam Nguyễn Thế Minh. Ảnh: NVCC
Bên cạnh yếu tố bên ngoài, mức giảm của thị trường Việt Nam cũng lớn hơn nhiều thị trường khác. Nguyên nhân là cơ cấu nhà đầu tư trên thị trường hiện nay vẫn chủ yếu là nhà đầu tư cá nhân. Trong khi đó, tỷ lệ sử dụng margin ( giao dịch ký quỹ) trên thị trường ở một số thời điểm vẫn ở mức khá cao. Khi thị trường xuất hiện cú sốc giảm mạnh, áp lực bán thường gia tăng nhanh do yếu tố tâm lý và do yêu cầu giảm tỷ lệ vay ký quỹ.
Trong lịch sử, thị trường chứng khoán Việt Nam từng có những phản ứng tương tự trước các cú sốc bên ngoài. Chẳng hạn, vào năm 2025, khi xuất hiện những rủi ro lớn từ môi trường kinh tế và thương mại toàn cầu, hay trước đó là năm 2022 thị trường cũng ghi nhận những phiên giảm rất mạnh bởi kết hợp nhiều yếu tố như căng thẳng địa chính trị, rủi ro kinh tế, rủi ro thị trường bất động sản.
– Thông thường khi thị trường giảm mạnh vào buổi sáng, lực bắt đáy buổi chiều sẽ gia tăng giúp thị trường hồi phục hoặc thu hẹp đà giảm. Vì sao phiên ngày 9-3 lại không diễn ra như vậy, thưa ông?
- Với mức giảm sâu như phiên hôm nay, nhiều tài khoản của nhà đầu tư đã gần rơi vào trạng thái call margin (tài khoản thiếu ký quỹ, phải nộp tiền hoặc bán cổ phiếu). Điều này khiến tâm lý thị trường trở nên thận trọng hơn. Nhiều nhà đầu tư lo ngại rằng nếu thị trường tiếp tục giảm thêm thì hoạt động bán giải chấp có thể xảy ra, khiến áp lực bán tăng mạnh hơn.
Ngoài ra, chưa ai có thể dự báo chính xác căng thẳng tại Trung Đông sẽ diễn biến ra sao và giá dầu sẽ sớm hạ nhiệt hay không? Vì vậy, nhiều nhà đầu tư có xu hướng chờ thêm để theo dõi diễn biến của thị trường quốc tế cũng như tình hình địa chính trị trước khi quyết định giải ngân.
– Trong phiên giảm sâu hôm nay, theo ông, thị trường có điểm sáng nào?
- Theo tôi, vẫn có hai điểm tích cực đáng chú ý. Thứ nhất, định giá của thị trường đang giảm về vùng hấp dẫn. Nếu thị trường tiếp tục giảm thêm một phiên mạnh nữa, vùng định giá rất rẻ có thể được xác lập và điều này sẽ thu hút dòng tiền bắt đáy.
Chúng ta cần lưu ý rằng, các rủi ro địa chính trị thường chỉ tác động đến thị trường trong ngắn hạn. Đây không phải là yếu tố chi phối xu hướng dài hạn của thị trường chứng khoán. Vì vậy, sau những cú sốc như phiên hôm nay, thị trường thường sẽ sớm tìm được trạng thái cân bằng và xuất hiện các nhịp hồi kỹ thuật.
Thứ hai, xét về góc độ kỹ thuật, nhiều cổ phiếu trên thị trường đã rơi vào trạng thái quá bán khá mạnh. Khi thị trường bước vào vùng quá bán, xác suất xuất hiện các nhịp hồi kỹ thuật thường cao hơn. Vì vậy, không loại trừ khả năng dòng tiền đầu cơ bắt đáy sẽ gia tăng trong một vài phiên tới.
Nếu so sánh với năm 2022, có thể thấy đợt giảm của thị trường năm 2026 chủ yếu xuất phát từ yếu tố địa chính trị bên ngoài, chứ chưa phải do các rủi ro nội tại của nền kinh tế. Điều này có nghĩa, khi yếu tố tâm lý giảm bớt, thị trường có thể phục hồi nhanh hơn so với những giai đoạn khủng hoảng mang tính hệ thống.
Rất nhiều mã cổ phiếu giảm kịch sàn phiên ngày 9-3. Ảnh chụp qua màn hình.
– Ông dự báo thế nào về diễn biến của thị trường trong phiên ngày 10-3 và trong ngắn hạn?
- Tôi cho rằng trong phiên giao dịch ngày mai, tâm lý hoảng loạn của nhà đầu tư có thể vẫn tiếp diễn trong những phút đầu. Tuy nhiên sau đó, thị trường có thể xuất hiện một đến hai nhịp hồi kỹ thuật khi dòng tiền bắt đáy trở lại.
Dù vậy, thị trường nhiều khả năng sẽ cần thêm vài phiên để hình thành vùng cân bằng trước khi xác lập xu hướng mới. Trong ngắn hạn, VN-Index có thể biến động quanh vùng 1.600 điểm. Đây có thể xem là vùng cân bằng của thị trường trong một vài phiên tới.
Cũng cần lưu ý rằng xu hướng tăng mới chưa thể được xác lập ngay sau một phiên giảm mạnh như vậy. Thị trường thường cần một giai đoạn tích lũy để ổn định tâm lý và hấp thụ hết lượng cung trước khi có thể bước vào chu kỳ tăng tiếp theo. Tuy nhiên, sau cú sốc này, rủi ro thị trường tiếp tục giảm sâu sẽ giảm đi đáng kể.
– Vậy, từ góc độ dài hạn, ông nhìn nhận triển vọng của thị trường chứng khoán Việt Nam trong năm 2026 như thế nào?
- Về dài hạn, tôi cho rằng yếu tố địa chính trị hiện tại chưa ảnh hưởng đáng kể đến triển vọng của thị trường chứng khoán Việt Nam. Những lo ngại về lạm phát hiện nay phần lớn mang tính tâm lý và kỳ vọng của nhà đầu tư, chứ chưa phải là tác động thực sự rõ ràng lên nền kinh tế.
Các động lực tăng trưởng của thị trường vẫn đang được duy trì. Hiện chưa có yếu tố nào cho thấy triển vọng dài hạn của thị trường bị ảnh hưởng tiêu cực.
Trong giai đoạn tới, thị trường vẫn còn được hỗ trợ bởi hai yếu tố quan trọng. Thứ nhất là câu chuyện nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi, điều có thể giúp thu hút thêm dòng vốn quốc tế. Thứ hai là làn sóng IPO và niêm yết của các doanh nghiệp cổ phần hóa trong giai đoạn 2026–2028, qua đó mở rộng quy mô và chất lượng hàng hóa trên thị trường.
Về dài hạn, tôi vẫn giữ quan điểm tích cực đối với thị trường chứng khoán Việt Nam. Nếu các động lực tăng trưởng tiếp tục được duy trì, chỉ số VN-Index hoàn toàn có thể hướng tới mốc 2.000 điểm trong năm nay.
Tất nhiên, trong ngắn và trung hạn, sau cú sốc giảm mạnh như phiên hôm nay, thị trường sẽ cần thời gian để tích lũy và cân bằng trở lại trước khi xác lập một xu hướng tăng mới.
- Trân trọng cảm ơn ông!
Hương Thủy thực hiện