Sẽ tăng lãi suất trong quý 2
Thị trường đang gặp khó khăn trong việc dự đoán động thái của BOJ trước cuộc họp chính sách ngày 27-28 tháng 4, khi các quan chức có khả năng đưa ra ít hướng dẫn hơn so với các quyết định trước đây.
Mặc dù vậy, các nhà kinh tế nhìn chung vẫn kỳ vọng, BOJ sẽ thắt chặt chính sách tiền tệ một lần nữa trong quý 2, một quan điểm hầu như không thay đổi kể từ khi cuộc chiến tranh Mỹ-Israel với Iran bùng nổ vào ngày 28/2.
Theo đó cuộc chiến tại Trung Đông đã củng cố kỳ vọng về chính sách diều hâu của BOJ bằng cách làm dấy lên lo ngại về áp lực lạm phát khi giá năng lượng tăng cao và đồng yên tiếp tục suy yếu.
Cụ thể kết quả cuộc khảo sát do Reuters thực hiện từ ngày 7/4 đến 14/4 cho thấy, có tới gần 65% số nhà kinh tế tham gia khảo sát (46 trong số 71 người) dự báo lãi suất chính sách sẽ đạt 1,00% vào cuối tháng 6, tăng từ mức 60% trong tháng 3 và 58% trong tháng 2.
Với việc lạm phát duy trì ở mức trên mục tiêu trong phần lớn bốn năm qua, BOJ đã đặt nền móng cho một đợt tăng lãi suất trong ngắn hạn bằng cách nhấn mạnh áp lực giá cả ngày càng gia tăng. Bên cạnh đó, không giống như các nước Mỹ và châu Âu, lãi suất chính sách của Nhật Bản ở mức 0,75% vẫn thấp hơn mức trung lập - mức lãi suất không kích thích cũng không hạn chế hoạt động kinh tế. Bởi vậy việc BOJ duy trì chi phí vay thực tế ở mức âm khá sâu có nguy cơ làm nền kinh tế quá nóng.
Kết quả cuộc khảo sát của Reuters cũng cho thấy, có tới 62% số nhà kinh tế được hỏi (18 trong số 29 người) cho biết cuộc chiến với Iran sẽ làm tăng chỉ số giá tiêu dùng (CPI) cốt lõi của Nhật Bản từ 0,2 đến 0,4 điểm phần trăm trong 12 tháng tới.
Tuy nhiên, bối cảnh thắt chặt này đang bị thử thách bởi sự bất ổn leo thang do cuộc chiến ở Trung Đông, nơi các diễn biến nhanh chóng đang gây bất ổn thị trường và làm lu mờ triển vọng của nền kinh tế phụ thuộc vào nhập khẩu.
Cụ thể, nền kinh tế Nhật được dự kiến sẽ tăng trưởng với tốc đọ hàng năm là 0,4% trong quý 2, giảm mạnh so với mức 1,1% trong cuộc khảo sát tháng 3. Đối với quý tiếp theo, tăng trưởng được dự báo ở mức 0,7%, cũng chậm hơn khá nhiều so với mức 1,2% trong dự báo trước đó.
Bất đồng về thời điểm
Việc chiến sự tại Trung Đông đang làm gia tăng áp lực lạm phát, trong khi lại kìm hãm đà tăng trưởng kinh tế của Nhật khiến các chuyên gia bất đồng về thời điểm tăng lãi suất của BOJ.
Theo đó, trong số 40 nhà kinh tế đã chỉ định thời điểm, 38% chọn tháng 4 và 35% chọn tháng 6. Trong khi kết quả cuộc kháo sát tháng trước cho thấy, tháng 6 dẫn đầu với 32%, tiếp theo là tháng 7 với 30% và tháng 4 với 27%.
Việc tăng lãi suất vào tuần tới là có thể xảy ra, theo Hiroshi Namioka - Chiến lược gia trưởng tại T&D Asset Management lưu ý rằng, các nhà hoạch định chính sách của BOJ lo ngại bị tụt hậu khi đồng yên suy yếu củng cố lý do cần hành động sớm. Đồng yên đã suy yếu khoảng 2% so với đồng USD kể từ khi chiến tranh Iran bắt đầu.
Nhưng Junki Iwahashi - Nhà kinh tế cấp cao tại Ngân hàng Sumitomo Mitsui Trust cho biết, việc tăng lãi suất trong tháng này khó có thể xảy ra. “Mặc dù việc giá dầu thô tăng vọt do tình hình xấu đi ở Trung Đông sẽ tạm thời đẩy lạm phát lên cao thông qua áp lực chi phí đẩy, nhưng nó cũng sẽ gây sức ép lên nền kinh tế, khiến quyết định tăng lãi suất trở nên khó khăn”, Iwahashi nói và dự đoán động thái tăng lãi suất sẽ diễn ra vào tháng 6.
Ngoài động thái tăng lãi suất trong quý 2, dự báo trung bình của các nhà kinh tế cho thấy, BOJ sẽ tăng tiếp lãi suất lên 1,25% trong quý 4, sớm hơn một chút so với dự kiến trước đó. Bên cạnh đó, một đợt tăng lãi suất 25 điểm cơ bản nữa lên 1,50% cũng được dự kiến vào quý 3 năm 2027, và sau đó lãi suất sẽ duy trì ở mức đó cho đến cuối năm, mặc dù một số ít dự đoán mức tăng lên 1,75%.
Hà Vy