Chuyên gia nói gì về đề xuất cấm người sinh từ năm 2010 hút thuốc?

2 giờ trướcBài gốc

Ngày 28/5, Bệnh viện Bạch Mai tổ chức Hội thảo chia sẻ kinh nghiệm trong công tác tư vấn và điều trị nghiện thuốc lá nhân hưởng ứng Ngày Thế giới không thuốc lá năm 2026.

PGS.TS Vũ Văn Giáp - Phó Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai cho biết, thuốc lá là nguyên nhân của hàng loạt bệnh lý nguy hiểm như đột quỵ não, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, hen phế quản, bệnh tim thiếu máu cục bộ và nhiều loại ung thư.

“Chúng tôi là những bác sĩ lâm sàng, hằng ngày chứng kiến những căn bệnh do tác hại thuốc lá gây ra nên hiểu rất rõ hậu quả đối với sức khỏe cộng đồng”, PGS Giáp nói và đặc biệt nhấn mạnh nguy cơ thuốc lá ảnh hưởng tới sức khỏe ngay từ giai đoạn bào thai.

"Trẻ em có bố mẹ nghiện thuốc lá có thể chịu nhiều thiệt thòi về sức khỏe ngay từ khi chưa chào đời. Một đứa trẻ khi được sinh ra đã thiệt thòi hơn nếu bố mẹ nghiện thuốc lá. Đứa trẻ có thể chịu ảnh hưởng từ tinh trùng bị đột biến hoặc noãn không còn khỏe mạnh”, PGS Giáp cảnh báo.

Đại diện Quỹ Phòng chống tác hại của thuốc lá (Bộ Y tế), WHO và Bệnh viện Bạch Mai ký cam kết “Cơ sở y tế không khói thuốc lá”. Ảnh: D.Hải

Liên quan đến đề xuất “Cấm người sinh từ ngày 1/1/2010 trở về sau mua, sử dụng thuốc lá”, PGS.TS Vũ Văn Giáp chia sẻ, chương trình phòng chống tác hại thuốc lá của Việt Nam đang phối hợp với WHO xây dựng các giải pháp quyết liệt nhằm bảo vệ thế hệ trẻ trước tác hại của thuốc lá và nicotine.

Theo ông, ngày 23/4/2026 đã trở thành dấu mốc lịch sử khi Quốc hội Anh thông qua đạo luật cấm những người sinh từ ngày 1/1/2009 mua thuốc lá hợp pháp suốt đời. Đây là một trong những quyết sách y tế công cộng mạnh mẽ nhằm bảo vệ sức khỏe người dân, đặc biệt là thanh thiếu niên.

"Việt Nam cũng đang nghiên cứu mô hình tương tự với đề xuất người sinh từ ngày 1/1/2010 sẽ không được mua, sử dụng hút thuốc. Việc này thể hiện quyết tâm hết sức quyết liệt và mạnh mẽ để nhanh chóng giảm tỷ lệ hút thuốc, giảm phơi nhiễm khói thuốc trong cộng đồng", PGS Giáp thông tin.

PGS.TS Phan Thu Phương - Viện trưởng Viện Hô hấp, Bệnh viện Bạch Mai nhận định, đề xuất cấm người sinh từ năm 2010 hút thuốc là "rất đúng đắn". Hiện, tỷ lệ hút thuốc ở học sinh đang gia tăng nhanh chóng và thanh thiếu niên là nhóm dễ bị tác động bởi quảng cáo, xu hướng và tâm lý tò mò. “Những đối tượng này chưa đủ chín chắn để nhận thức đầy đủ tác hại của thuốc lá”, bà nói.

Các chuyên gia cho rằng, việc kiểm soát thuốc lá không chỉ là vấn đề cá nhân mà còn là chiến lược bảo vệ chất lượng dân số, nguồn nhân lực và tương lai phát triển của quốc gia.

WHO: Việt Nam đang đi đúng hướng

TS Angela Pratt - Trưởng Đại diện WHO tại Việt Nam đánh giá cao những bước tiến gần đây của Việt Nam trong kiểm soát thuốc lá. Chủ đề Ngày Thế giới không thuốc lá năm nay là “Vạch trần sự hấp dẫn giả tạo”, nhằm nhấn mạnh thực tế rằng thuốc lá và các sản phẩm nicotine đang được thiết kế để thu hút giới trẻ. “Trách nhiệm của chúng ta là phá vỡ tình trạng nghiện đó”, bà nói.

WHO ghi nhận Việt Nam đã có nhiều quyết sách mạnh mẽ như cấm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng từ năm 2024 và cải cách thuế thuốc lá được thông qua năm ngoái.

Theo dự báo của WHO, sau khi thực hiện lộ trình tăng thuế thuốc lá, đến năm 2031 Việt Nam có thể giảm được 2,1 triệu người hút thuốc và cứu khoảng 700.000 sinh mạng trong các thập kỷ tới.

Hội thảo chia sẻ kinh nghiệm trong công tác tư vấn và điều trị nghiện thuốc lá tại Bệnh viện Bạch Mai. Ảnh: D.Hải

Cùng với việc đưa quy định cấm thuốc lá điện tử vào luật, TS Angela Pratt cho rằng, Việt Nam cần tiếp tục triển khai các biện pháp mạnh hơn như: cấm trưng bày thuốc lá tại điểm bán; tăng cường cảnh báo sức khỏe; loại bỏ khu vực hút thuốc trong nhà; thực thi nghiêm môi trường không khói thuốc.

Đặc biệt, bà bày tỏ sự ủng hộ đối với định hướng xây dựng “thế hệ không thuốc lá” tại Việt Nam.

“Hãy tưởng tượng một tương lai không khói thuốc của Việt Nam - một thế hệ được bảo vệ khỏi nghiện nicotine, khỏe mạnh hơn, sống lâu hơn và thịnh vượng hơn. Đó là món quà sức khỏe dành cho giới trẻ Việt Nam”, đại diện WHO nói.

Không có thuốc lá điện tử an toàn

Liên quan tới thuốc lá điện tử và thuốc lá thế hệ mới, PGS Phương cảnh báo nhiều quảng cáo đang cố tình tạo cảm giác đây là sản phẩm “ít hại” hoặc có thể hỗ trợ cai thuốc.

“Tất cả những kỳ vọng hay lời quảng cáo về lợi ích của thuốc lá thế hệ mới và thuốc lá điện tử đều hoàn toàn không chính xác. Dù xuất hiện chưa lâu nhưng các bằng chứng khoa học cho thấy thuốc lá điện tử không hề ít nguy cơ hơn thuốc lá truyền thống, thậm chí còn phát sinh thêm nhiều nguy cơ sức khỏe mới", Viện trưởng Viện Hô hấp khẳng định.

Thuốc lá điện tử có chứa nicotine là một hóa chất gây nghiện cao và độc tính cao. Ảnh minh họa.

Với việc điều trị nghiện thuốc lá, PGS Phương cho rằng cần được xem là hoạt động quản lý bệnh mạn tính và phải có chiến lược quản lý lâu dài, đòi hỏi sự tham gia đồng bộ của toàn hệ thống y tế. Từ tuyến y tế cơ sở đến các trung tâm điều trị chuyên sâu đều cần tham gia hỗ trợ người bệnh cai thuốc lá.

“Ngay trong mỗi lần khám thường quy, nhân viên y tế nên hỏi về tình trạng hút thuốc và đưa ra lời khuyên phù hợp”, bà nói.

Theo WHO, chỉ cần một lời khuyên ngắn gọn từ nhân viên y tế cũng có thể giúp tăng tỷ lệ cai thuốc thành công thêm tới 30%; nếu có hỗ trợ điều trị toàn diện, tỷ lệ thành công có thể tăng tới 84%.

Các chuyên gia đánh giá, việc sửa đổi Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá lần này không chỉ nhằm kiểm soát thuốc lá truyền thống hay thuốc lá điện tử, mà còn mở ra cơ hội định hình một chiến lược y tế công cộng dài hạn nhằm bảo vệ thế hệ trẻ Việt Nam trong nhiều thập kỷ tới.

8 triệu ca tử vong mỗi năm vì thuốc lá

Sử dụng thuốc lá gây ra hơn 8 triệu ca tử vong mỗi năm trên toàn thế giới, trong đó có khoảng 1,6 triệu ca tử vong do các bệnh liên quan đến hút thuốc thụ động. Đặc biệt, khu vực Đông Nam Á đang đối mặt với cuộc khủng hoảng nghiêm trọng khi thuốc lá cướp đi sinh mạng của khoảng 3,1 triệu người mỗi năm.

WHO chỉ rõ: "Giới trẻ đang trở thành mục tiêu một cách có chủ đích của các tập đoàn thuốc lá trên thế giới. Hương vị hấp dẫn, bao bì bắt mắt và các hình thức tiếp thị gây hiểu lầm đang được sử dụng để khiến những sản phẩm gây nghiện và có hại trở nên hấp dẫn với giới trẻ".

Chủ đề Ngày Thế giới không thuốc lá năm 2026 "Vạch trần sự hấp dẫn giả tạo – Hành động để đẩy lùi nạn nghiện nicotine và thuốc lá" nhấn mạnh cam kết liên tục của WHO trong việc vạch trần các chiến thuật của ngành công nghiệp thuốc lá, đẩy lùi nạn nghiện nicotine và thuốc lá và thúc đẩy thực thi chính sách nhằm bảo vệ thanh thiếu niên và cộng đồng.

Dương Hải

Nguồn SK&ĐS : https://suckhoedoisong.vn/chuyen-gia-noi-gi-ve-de-xuat-cam-nguoi-sinh-tu-nam-2010-hut-thuoc-169260528111625319.htm