Theo bà Phạm Chi Lan, việc ban hành Nghị quyết 79 là mảnh ghép quan trọng giúp hoàn thiện bức tranh về các động lực của nền kinh tế. Nếu chỉ có Nghị quyết 68 mà không có Nghị quyết 79, thì vai trò của các khu vực kinh tế khác, đặc biệt là kinh tế nhà nước, vẫn chưa được làm rõ.
“Nghị quyết 79 nhấn mạnh quản trị tài sản công, chứ không chỉ nói về doanh nghiệp nhà nước. Tài sản thuộc sở hữu toàn dân không có nghĩa chỉ khu vực nhà nước được ưu tiên sử dụng, mà phải được phân bổ hiệu quả cho toàn xã hội, kể cả khu vực tư nhân và cộng đồng”, bà Phạm Chi Lan nói.
Chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan.
Theo bà, phát triển kinh tế không thể chỉ là câu chuyện cạnh tranh giữa các “ông lớn”. Hai khu vực kinh tế quan trọng nhất hiện nay là kinh tế nhà nước và kinh tế tư nhân cần “sát cánh” để sử dụng hiệu quả nhất nguồn lực quốc gia, vì lợi ích của đông đảo người dân Việt Nam. Mục tiêu cuối cùng không phải là lợi ích của khu vực này hay khu vực kia, mà là sự phát triển bền vững của nền kinh tế. Thay vì đầu tư dàn trải, cần ngồi lại với nhau để phân công rõ ràng: ai làm tốt khâu nào thì tập trung làm khâu đó, tránh lãng phí, để mất cơ hội.
Ông Lê Thanh Tuấn, Phó tổng Giám đốc Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn Nhà nước (SCIC) cho rằng, lần đầu tiên, khái niệm “quỹ đầu tư quốc gia” được nêu rõ trong một nghị quyết của Bộ Chính trị. Khi nghị quyết chính thức ban hành, SCIC nhận thức rất rõ yêu cầu mới đặt ra: phải tự đánh giá lại mình để đáp ứng kỳ vọng rất cao của Đảng, Nhà nước và Chính phủ khi được định vị là nhà đầu tư quốc gia.
Theo ông Tuấn, mô hình SCIC hiện nay cũng đã bộc lộ những hạn chế và cần phải chuyển mình mạnh mẽ. Với định vị là nhà đầu tư quốc gia, SCIC đang xây dựng chiến lược mới cho giai đoạn trước mắt là 5 năm, trong đó yêu cầu quan trọng nhất là tái định vị lại vai trò và phương thức hoạt động.
Nghị quyết 79 cũng xác định rõ SCIC cần tập trung đầu tư vào các lĩnh vực đổi mới sáng tạo, công nghệ, chuyển đổi số; đồng thời nghiên cứu tham gia thành lập các quỹ đầu tư mạo hiểm, qua đó tạo hiệu ứng lan tỏa cho nền kinh tế.
SCIC đang nghiên cứu kinh nghiệm của nhiều quỹ đầu tư quốc gia trên thế giới như Singapore, Trung Quốc, Malaysia, Indonesia. Trong đó, mô hình mà SCIC hướng tới là Temasek của Singapore - một quỹ đầu tư quốc gia hoạt động theo nguyên tắc thị trường, đầu tư chiến lược trong và ngoài nước, tập trung gia tăng giá trị tài sản quốc gia.
Nếu SCIC thực sự được định vị là nhà đầu tư quốc gia, thì cách đánh giá hiệu quả cũng cần thay đổi. Việc chỉ đánh giá dựa trên doanh thu, lợi nhuận hàng năm sẽ không còn phù hợp, mà cần xem xét trên cơ sở gia tăng giá trị tài sản ròng, tương tự như cách các quỹ đầu tư quốc gia trên thế giới đang áp dụng.
“Trong thời gian tới, mong muốn của SCIC là từng bước tiệm cận mô hình Temasek, với chiến lược, chương trình hành động rõ ràng, phù hợp với yêu cầu phát triển mới của kinh tế nhà nước và kỳ vọng của Đảng, nhà nước”, ông Tuấn cho hay.
Đánh giá cao việc lựa chọn mô hình Temasek của SCIC, bà Phạm Chi Lan cho rằng, đây là hướng tiếp cận đúng. Nhà nước tiên phong đầu tư vào các lĩnh vực chiến lược, tạo nền tảng ban đầu, sau đó từng bước nhường lại cho thị trường khi khu vực tư nhân đủ năng lực tiếp quản.
“Kinh tế nhà nước và kinh tế tư nhân không phải là cuộc chơi “ai thắng - ai thua”. Hoàn toàn có thể cùng thắng, cùng phát triển trên nền tảng hợp tác và phân công hợp lý. Mục tiêu cuối cùng là thịnh vượng của đất nước và của người dân Việt Nam”, bà Phạm Chi Lan khẳng định.
Hải Nam