Chuyển mạnh sang 'hậu kiểm', chấm dứt phát sinh thủ tục gây khó cho doanh nghiệp

2 giờ trướcBài gốc

Tại buổi họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 4/2026 diễn ra ngày 4/5, vấn đề cải cách thủ tục hành chính (TTHC), xử lý dứt điểm các rào cản thể chế đã được đại diện các bộ, ngành làm rõ, với nhiều kết quả cụ thể sau thời gian triển khai quyết liệt.

Trả lời báo chí, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh cho biết, tại phiên họp Chính phủ ngày 3/4/2026, Thủ tướng Chính phủ đã yêu cầu các bộ, ngành, địa phương khẩn trương xây dựng phương án cải cách với các mục tiêu cụ thể: không quá 30 TTHC ở cấp bộ, còn lại phân cấp cho địa phương; cắt giảm 50% thời gian thực hiện và 50% chi phí tuân thủ so với năm 2024; cắt giảm tối thiểu 30% ngành nghề kinh doanh có điều kiện và bãi bỏ 100% điều kiện kinh doanh không cần thiết. Yêu cầu này cơ bản phải hoàn thành trong tháng 4/2026.

Thực hiện chỉ đạo, Bộ Tư pháp đã phối hợp với các bộ, ngành triển khai khẩn trương. Đến ngày 26/4/2026, những phương án do các bộ, ngành đề xuất cơ bản đạt mục tiêu theo yêu cầu của Thủ tướng Chính phủ, đáp ứng các chỉ tiêu của Nghị quyết số 18 của Trung ương, góp phần cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh.

Đối với các phương án cần điều chỉnh nghị định, Chính phủ sẽ ban hành theo thủ tục rút gọn để triển khai ngay. Với các nội dung cần sửa luật, sẽ áp dụng cơ chế đặc biệt theo Nghị quyết 206/2025/QH15 của Quốc hội để tháo gỡ vướng mắc.

Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh trả lời báo chí về cải cách thủ tục hành chính. Ảnh: VGP

Đến ngày 29/4/2026, Chính phủ đã ban hành đồng loạt 8 nghị quyết về cắt giảm, phân cấp, đơn giản hóa TTHC. Đồng thời, Bộ Tư pháp đã thẩm định 3 nghị quyết quy phạm pháp luật do các bộ chủ trì soạn thảo, dự kiến trình Chính phủ xem xét thông qua vào ngày 5/5.

Theo Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tịnh, đây là nỗ lực rất lớn, có thể coi là một “chiến dịch 15 ngày đêm thần tốc” trong xây dựng và ban hành các phương án cải cách.

Về kết quả cụ thể, cấp Trung ương hiện chỉ còn thực hiện 1.570 TTHC, chiếm 32,1% tổng số thủ tục hành chính, vượt chỉ tiêu đề ra. Trong tổng số 198 ngành nghề kinh doanh có điều kiện, các bộ, ngành đã đề xuất cắt giảm 60 ngành nghề, đạt 30,3%.

Đối với các nghị quyết đã ban hành, 1.732 điều kiện kinh doanh không cần thiết đã được cắt giảm; 680 TTHC bị bãi bỏ; 521 TTHC được đơn giản hóa. Tổng thời gian giải quyết TTHC được cắt giảm đạt 51.419/97.020 ngày, tương đương 52,9%, vượt mục tiêu đề ra. Đồng thời, chi phí tuân thủ TTHC dự kiến giảm hơn 23.000 tỷ đồng mỗi năm.

Ngoài ra, các hồ sơ trình theo Nghị quyết 206 dự kiến sẽ được điều chỉnh gần 50 luật để tiếp tục cắt giảm gần 60 ngành nghề kinh doanh có điều kiện, bãi bỏ 158 TTHC và đơn giản hóa nhiều quy định liên quan.

Liên quan đến lo ngại về tính thực chất của cải cách, Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tịnh cho biết, việc cắt giảm lần này được thực hiện theo tinh thần chuyển mạnh từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm”. Theo đó, cùng với việc bãi bỏ các thủ tục cấp phép, các bộ, ngành phải xây dựng hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn rõ ràng để người dân, doanh nghiệp tự quyết định hoạt động đầu tư kinh doanh khi đáp ứng đủ điều kiện.

Cơ chế mới yêu cầu doanh nghiệp thực hiện thông báo tới cơ quan quản lý, sau đó cơ quan nhà nước sẽ thực hiện “hậu kiểm”. Đồng thời, trách nhiệm tuân thủ pháp luật của doanh nghiệp được nâng cao, đi kèm với chế tài xử lý nghiêm đối với các hành vi vi phạm.

Các bộ, ngành cũng đề xuất nhiều giải pháp cụ thể để triển khai mô hình này, trong đó có việc ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong quản lý, xây dựng hệ thống thông tin kiểm soát TTHC, bảo đảm hiệu quả giám sát.

Với cách tiếp cận này, tình trạng phát sinh thêm điều kiện kinh doanh, thủ tục hành chính làm gia tăng chi phí cho doanh nghiệp sẽ không tái diễn.

Cũng tại họp báo, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Đặng Xuân Phong cho biết, Thủ tướng Chính phủ đã có chỉ đạo bổ sung, yêu cầu tiếp tục rà soát, bảo đảm tính thực chất trong cải cách TTHC trên cơ sở kiến nghị của Ban Nghiên cứu Phát triển Kinh tế tư nhân (Ban IV).

Theo đó, 4 lĩnh vực trọng tâm được yêu cầu rà soát gồm: đánh giá tác động môi trường; cấp phép xây dựng; thành lập và hoạt động khu công nghiệp, cụm công nghiệp; và phòng cháy chữa cháy. Các bộ liên quan phải hoàn thành báo cáo trước ngày 10/5, Bộ Tư pháp tổng hợp, báo cáo Thủ tướng trước ngày 12/5. Văn phòng Chính phủ đã truyền đạt đầy đủ chỉ đạo này tới các bộ, ngành để triển khai thực hiện.

Nguyệt Minh

Nguồn Doanh Nghiệp : https://doanhnghiepvn.vn/doanh-nghiep/chuyen-manh-sang-hau-kiem-cham-dut-phat-sinh-thu-tuc-gay-kho-cho-doanh-nghiep/20260504095732156