Chuyển mạnh sang quản lý số, người dân được đăng ký hộ tịch ở bất kỳ xã nào

2 giờ trướcBài gốc

Chiều 13/5, Văn phòng Chủ tịch nước tổ chức họp báo công bố lệnh của Chủ tịch nước công bố các luật đã được Quốc hội khóa XVI kỳ họp thứ Nhất thông qua. Trong đó có Luật Hộ tịch.

CHUYỂN ĐỔI TOÀN DIỆN MÔ HÌNH QUẢN LÝ HỘ TỊCH

Tại buổi họp báo, bà Đặng Hoàng Oanh, Thứ trưởng Bộ Tư pháp cho biết, điểm nổi bật của luật mới là thay đổi tư duy quản lý theo hướng hiện đại, lấy người dân làm trung tâm phục vụ, lấy dữ liệu làm nền tảng quản trị và chuyển đổi số làm động lực đổi mới phương thức quản lý nhà nước.

Theo quy định mới, hệ thống đăng ký và quản lý hộ tịch sẽ được tổ chức theo mô hình số hóa, liên thông và phục vụ thay vì quản lý hành chính theo phương thức truyền thống như trước đây.

Bà Đặng Hoàng Oanh, Thứ trưởng Bộ Tư pháp giới thiệu về Luật Hộ tịch.

Luật gồm 4 chương, 30 điều, quy định về đăng ký hộ tịch, cơ sở dữ liệu hộ tịch và trách nhiệm tổ chức thực hiện. So với Luật Hộ tịch năm 2014, luật mới có nhiều thay đổi căn bản cả về tư duy lập pháp, mô hình quản lý và cách thức triển khai.

Một trong những điểm mới đáng chú ý nhất là việc phân quyền mạnh cho chính quyền cơ sở.

Theo đó, thẩm quyền đăng ký toàn bộ sự kiện hộ tịch trong nước được giao cho UBND cấp xã. Người dân có thể thực hiện đăng ký hộ tịch tại bất kỳ UBND cấp xã nào trên toàn quốc mà không còn phụ thuộc nơi cư trú hay địa giới hành chính như trước.

Quy định này được đánh giá sẽ giúp giảm đáng kể thời gian, chi phí đi lại và tạo thuận lợi hơn cho người dân trong giải quyết thủ tục hành chính.

XÂY DỰNG CƠ SỞ DỮ LIỆU HỘ TỊCH QUỐC GIA TẬP TRUNG

Luật Hộ tịch 2026 xác định cơ sở dữ liệu hộ tịch là cơ sở dữ liệu quốc gia, được xây dựng tập trung, thống nhất và kết nối với các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành khác.

Đây được xem là nền tảng quan trọng để thúc đẩy xây dựng chính quyền số, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý dân cư và giải quyết thủ tục hành chính.

Đặc biệt, luật xác lập giá trị pháp lý của dữ liệu hộ tịch điện tử và đẩy mạnh số hóa toàn bộ dữ liệu hộ tịch.

Một điểm mới mang tính đột phá khác là nguyên tắc “người dân chỉ cung cấp thông tin một lần”.

Theo đó, các cơ quan nhà nước có trách nhiệm khai thác, chia sẻ và sử dụng dữ liệu đã có trong hệ thống để giải quyết thủ tục hành chính, thay vì yêu cầu người dân nộp lặp lại nhiều loại giấy tờ như trước đây.

Quy định này kỳ vọng sẽ góp phần cắt giảm mạnh giấy tờ, đơn giản hóa thủ tục hành chính và nâng cao chất lượng phục vụ người dân.

Luật mới cũng thể hiện rõ xu hướng quản trị hiện đại khi chuyển từ phương thức “quản lý thụ động” sang “phục vụ chủ động”.

Cụ thể, việc đăng ký khai sinh, khai tử sẽ từng bước được thực hiện chủ động thông qua kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa cơ sở khám chữa bệnh với hệ thống đăng ký, quản lý hộ tịch điện tử.

Nhờ đó, người dân sẽ giảm bớt các thủ tục trực tiếp, đồng thời tăng tính chính xác, kịp thời trong cập nhật dữ liệu hộ tịch.

BỔ SUNG NHIỀU QUY ĐỊNH BẢO ĐẢM QUYỀN NHÂN THÂN

Luật Hộ tịch 2026 tiếp tục hoàn thiện các quy định nhằm bảo đảm tốt hơn quyền nhân thân của cá nhân và tháo gỡ những khó khăn phát sinh trong thực tiễn.

Nhiều nội dung mới được bổ sung như: đăng ký hộ tịch đối với người gốc Việt Nam chưa xác định quốc tịch đang sinh sống tại Việt Nam; ghi vào sổ hộ tịch việc khai sinh đã được giải quyết ở nước ngoài đối với trẻ em có cha hoặc mẹ là công dân Việt Nam; bổ sung quy định về giám sát việc giám hộ; hoàn thiện quy định thay đổi thông tin hộ tịch.

Để tránh ảnh hưởng đến người dân trong quá trình chuyển tiếp, luật quy định rõ các giấy tờ hộ tịch đã được cấp hợp lệ trước ngày luật có hiệu lực vẫn tiếp tục được sử dụng.

Các hồ sơ đã tiếp nhận nhưng chưa giải quyết xong trước thời điểm luật có hiệu lực cũng sẽ tiếp tục được xử lý theo quy định hiện hành.

Bên cạnh đó, Chính phủ, các bộ, ngành và địa phương được giao chủ động chuẩn bị hạ tầng công nghệ, cơ sở dữ liệu, nguồn nhân lực và kinh phí nhằm bảo đảm triển khai đồng bộ, thống nhất trên phạm vi toàn quốc.

Việc ban hành Luật Hộ tịch số 03/2026/QH16 được đánh giá là bước tiến lớn trong cải cách hành chính và chuyển đổi số lĩnh vực hộ tịch, góp phần xây dựng nền hành chính hiện đại, chuyên nghiệp, phục vụ người dân hiệu quả hơn trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.

Quốc hội khóa XVI đã thông qua Luật Hộ tịch số 03/2026/QH16 tại Kỳ họp thứ Nhất ngày 23/4/2026. Luật chính thức có hiệu lực từ ngày 1/3/2027, đánh dấu bước chuyển quan trọng trong cải cách thủ tục hành chính và chuyển đổi số lĩnh vực hộ tịch.

Thiên Tuấn

Nguồn Tri Thức & Cuộc Sống : https://kienthuc.net.vn/chuyen-manh-sang-quan-ly-so-nguoi-dan-duoc-dang-ky-ho-tich-o-bat-ky-xa-nao-post1616382.html