Chuyển mạnh tăng trưởng xuất, nhập khẩu theo chiều sâu

6 giờ trướcBài gốc

Bên thềm năm mới phóng viên Báo Hànôịmới đã có cuộc trao đổi với Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) Nguyễn Anh Sơn.

Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) Nguyễn Anh Sơn. Ảnh: Cấn Dũng

Xuất, nhập khẩu tăng kỷ lục

- Năm 2025, tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu của Việt Nam đạt khoảng 920 tỷ USD, mức cao nhất từ trước tới nay. Ông đánh giá như thế nào về kết quả này?

- Theo số ước liên bộ, cả năm 2025, kim ngạch xuất khẩu ước đạt 474,5 tỷ USD, tăng 16,9% so với năm 2024; nhập khẩu ước đạt 455,5 tỷ USD, tăng 19,6% so với năm 2024. Như vậy, tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu cả năm vượt sâu mốc 920 tỷ USD, qua đó tiếp tục khẳng định vai trò của xuất nhập khẩu là động lực quan trọng của tăng trưởng kinh tế và mức độ hội nhập sâu rộng của nền kinh tế Việt Nam.

Năm 2025, Việt Nam tiếp tục duy trì xuất siêu năm thứ 10 liên tiếp ở mức 19 tỷ USD, nâng cao dự trữ ngoại hối, ổn định chính sách tiền tệ.

Số lượng mặt hàng xuất khẩu đạt kim ngạch trên 1 tỷ USD tăng từ 10 mặt hàng năm 2007 lên 36 mặt hàng năm 2025 cho thấy xuất khẩu không còn phụ thuộc quá mức vào một vài nhóm hàng chính mà đã có sự đa dạng hóa thị trường, mặt hàng xuất khẩu.

Trong bối cảnh kinh tế và thương mại toàn cầu năm qua có nhiều biến động, việc tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu vượt 920 tỷ USD là một dấu mốc mới, có ý nghĩa rất lớn. Đây là kết quả của nỗ lực từ cộng đồng doanh nghiệp cũng như sự chỉ đạo quyết liệt của Đảng, Chính phủ và sự vào cuộc của các bộ, ngành và địa phương.

Với tốc độ tăng trưởng xuất nhập khẩu ấn tượng và cán cân thương mại ổn định, Việt Nam đang tiến những bước vững chắc trên hành trình trở thành trung tâm sản xuất - thương mại quan trọng tại khu vực và thế giới.

- Xuất khẩu năm 2025 tăng tới 16,9% so với năm 2024. Theo ông, đâu là những động lực chính thúc đẩy đà tăng mạnh mẽ này?

- Trước hết, nền tảng quan trọng nhất là sự ổn định kinh tế vĩ mô và chỉ đạo quyết liệt, linh hoạt của Chính phủ. Trong suốt năm 2025, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ đã điều hành đồng bộ các giải pháp kiểm soát lạm phát, ổn định tỷ giá, phối hợp hiệu quả chính sách tài khóa - tiền tệ, kịp thời tháo gỡ khó khăn cho sản xuất, kinh doanh.

Môi trường vĩ mô ổn định đã củng cố niềm tin thị trường, giúp doanh nghiệp duy trì nhịp độ sản xuất và mở rộng xuất khẩu trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều bất định.

Cùng với đó, các hiệp định thương mại tự do tiếp tục phát huy vai trò là động lực tăng trưởng quan trọng. Việc tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do (FTA) đã giúp hàng hóa Việt Nam mở rộng thị trường, gia tăng khả năng cạnh tranh nhờ ưu đãi thuế quan, đồng thời thâm nhập sâu hơn vào các thị trường mới, tiềm năng.

Công tác xúc tiến thương mại và phát triển thị trường được triển khai chủ động, linh hoạt, sát thực tiễn. Bộ Công Thương chủ động thúc đẩy công tác trao đổi, đàm phán thêm các hiệp định thương mại mới, qua đó từng bước mở thêm không gian thị trường, tạo dư địa tăng trưởng mới cho xuất khẩu của Việt Nam trong dài hạn.

Đáng chú ý, Bộ Công Thương và các cơ quan liên quan đã đơn giản hóa thủ tục hành chính, đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý xuất nhập khẩu, qua đó giảm chi phí, thời gian và nâng cao tính minh bạch cho doanh nghiệp.

Yếu tố mang tính quyết định là sự chủ động, linh hoạt của cộng đồng doanh nghiệp. Doanh nghiệp Việt Nam đã tích cực đổi mới mô hình kinh doanh, đa dạng hóa thị trường và sản phẩm, nâng cao năng lực thích ứng, qua đó tạo nên sức bật cho xuất nhập khẩu năm 2025.

- Để đạt được kết quả ấn tượng của năm 2025, hoạt động xuất, nhập khẩu đã vượt qua những khó khăn, thách thức lớn nào, thưa ông?

- Tăng trưởng xuất, nhập khẩu năm 2025 đạt được trong bối cảnh nhiều khó khăn, thách thức như xu hướng bảo hộ gia tăng ở các nước nhập khẩu, sự cạnh tranh quyết liệt với hàng hóa của các nước xuất khẩu và khả năng xảy ra chiến tranh thương mại trên thế giới, có nguy cơ làm đứt gãy các chuỗi cung ứng, thu hẹp các thị trường xuất khẩu.

Hệ thống thương mại tự do toàn cầu chịu nhiều thách thức lớn từ chính sách thương mại của các nền kinh tế lớn. Thay vì thúc đẩy tự do hóa thương mại theo nguyên tắc giảm rào cản, chính sách thương mại được thay đổi theo hướng bảo vệ ngành sản xuất và giảm thâm hụt thương mại.

Đặc biệt, năm qua, sau khi được công bố vào đầu tháng 4, chính sách thuế đối ứng của Hoa Kỳ đã tạo ra tác động lan tỏa mạnh mẽ đến nền kinh tế toàn cầu. Thương mại quốc tế từ tự do hóa chuyển sang một hệ thống đối ứng có điều kiện, khiến các quốc gia phải đàm phán hoặc đối mặt với mức thuế rất cao.

Trong bối cảnh đó, các doanh nghiệp Việt Nam đã rất linh hoạt, chủ động, nỗ lực vượt khó, đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, nhập khẩu, khai thác các cơ hội từ các FTA để thúc đẩy sản xuất, xuất khẩu.

Sản xuất hàng may mặc xuất khẩu tại Tổng công ty May 10 - CTCP. Ảnh: Lê Quang

Phát triển những ngành hàng có giá trị gia tăng cao

- Ông nhận định như thế nào về thuận lợi, khó khăn cho hoạt động xuất, nhập khẩu trong năm 2026 và những yếu tố cần đặc biệt lưu ý?

- Về bối cảnh kinh tế - chính trị thế giới năm 2026, vẫn còn đó những thuận lợi và cả khó khăn, thách thức cho hoạt động xuất, nhập khẩu.

Về mặt thuận lợi, tăng trưởng kinh tế và tăng trưởng thương mại toàn cầu đã và đang phục hồi. Hầu hết ở các nền kinh tế trên thế giới, lãi suất có xu hướng giảm. Dòng vốn đầu tư nước ngoài vào Việt Nam gia tăng thời gian qua hứa hẹn nâng cao năng lực sản xuất, tạo nguồn hàng cho xuất khẩu.

Thị trường xuất khẩu tiếp tục được mở rộng, đa dạng hóa. Các FTA như Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP), Hiệp định Thương mại Việt Nam - Liên minh châu Âu (EVFTA), Hiệp định Thương mại Việt Nam - Anh (UKVFTA), Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP) bước vào giai đoạn thực thi sâu hơn.

Tuy vậy, trong năm 2026, các cuộc khủng hoảng đang và có thể bùng phát ở nhiều khu vực trên thế giới nguy cơ làm chi phí vận tải tăng, thời gian vận tải kéo dài. Xu hướng bảo hộ thương mại gia tăng. Biến động chính sách thương mại của các nước lớn còn khó đoán định.

Trong bối cảnh đó, mục tiêu phấn đấu tăng trưởng xuất khẩu đòi hỏi quyết tâm, nỗ lực lớn từ các bộ, ngành, địa phương đến các hiệp hội ngành hàng, doanh nghiệp.

- Trên cơ sở những kết quả đã đạt được, Bộ Công Thương sẽ định hướng những mục tiêu và ưu tiên chính sách gì trong thời gian tới nhằm tiếp tục thúc đẩy hoạt động xuất, nhập khẩu?

- Trong bối cảnh Đảng và Nhà nước đã đề ra mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số những năm tới, xuất khẩu cần tiếp tục phát huy vai trò là động lực then chốt, đồng thời phải chuyển mạnh từ tăng trưởng theo chiều rộng sang tăng trưởng theo chiều sâu, hiệu quả và bền vững, gắn với nâng cao giá trị gia tăng, hàm lượng công nghệ, tỷ lệ nội địa hóa và năng lực tự chủ của nền kinh tế.

Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) xác định tiếp tục hoàn thiện thể chế, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính và ứng dụng công nghệ số trong quản lý nhà nước về xuất, nhập khẩu. Trọng tâm là đơn giản hóa quy trình kiểm tra chuyên ngành, giảm chi phí logistics, qua đó tạo thuận lợi hơn cho hoạt động thương mại và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.

Song song với đó, Cục sẽ tăng cường khai thác hiệu quả các FTA, đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn doanh nghiệp tận dụng ưu đãi thuế quan, đáp ứng quy tắc xuất xứ, đồng thời thúc đẩy đàm phán các FTA mới hoặc nâng cấp các hiệp định đã ký kết.

Việc đa dạng hóa thị trường và sản phẩm xuất khẩu cũng được chú trọng, hướng tới mở rộng sang các thị trường tiềm năng và phát triển những ngành hàng mới có giá trị gia tăng cao.

Bộ Công Thương tiếp tục thúc đẩy chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, hỗ trợ doanh nghiệp áp dụng tiêu chuẩn môi trường, tiết kiệm năng lượng và phát triển thương mại điện tử xuyên biên giới.

Cùng với đó là nâng cao năng lực dự báo, cảnh báo thị trường, hỗ trợ doanh nghiệp ứng phó các vụ kiện phòng vệ thương mại, đồng thời phát huy vai trò của các hiệp hội ngành hàng trong tư vấn chính sách và đào tạo kỹ năng thâm nhập thị trường.

- Trân trọng cảm ơn ông!

Lam Giang thực hiện

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/chuyen-manh-tang-truong-xuat-nhap-khau-theo-chieu-sau-728907.html