Chuyển mạnh từ khai thác sang công nghiệp chế biến sâu, làm chủ công nghệ vật liệu

6 giờ trướcBài gốc

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì làm việc với Ban Chính sách, chiến lược Trung ương về phát triển công nghiệp vật liệu. (Ảnh: ĐĂNG KHOA)

Cùng dự có các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị: Nguyễn Duy Ngọc, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Tổ chức Trung ương; Nguyễn Thanh Nghị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Chính sách, chiến lược Trung ương; Phạm Gia Túc, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ; các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng; lãnh đạo các ban, bộ, ngành liên quan.

Sau khi nghe báo cáo của Ban Chính sách, chiến lược Trung ương và các ý kiến phát biểu, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đánh giá cao sự chuẩn bị nội dung và tinh thần làm việc trách nhiệm của đại biểu; khẳng định cuộc họp đã nhìn nhận đầy đủ hơn về công nghiệp vật liệu trong yêu cầu phát triển mới, đưa ra định hướng chiến lược phát triển lực lượng sản xuất mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa, xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ, tự cường.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, công nghiệp vật liệu nước ta đã có bước phát triển quan trọng, một số ngành phát triển nhanh, nhiều sản phẩm đáp ứng nhu cầu trong nước và xuất khẩu, một số doanh nghiệp đã đầu tư tổ hợp lớn. Tuy nhiên, công nghiệp vật liệu Việt Nam vẫn phát triển theo chiều rộng nhiều hơn chiều sâu; nhiều vật liệu then chốt vẫn phụ thuộc nhập khẩu; chế biến sâu còn yếu; có ngành quy mô lớn nhưng phát thải cao, tiêu hao nhiều năng lượng và tài nguyên; có thu hút FDI nhưng liên kết với doanh nghiệp trong nước còn hạn chế; có nghiên cứu nhưng thương mại hóa còn chậm.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khẳng định Việt Nam không thiếu tài nguyên, mà thiếu công nghệ lõi, năng lực chế biến sâu, doanh nghiệp đầu đàn, hệ sinh thái nghiên cứu-thử nghiệm-kiểm định-thương mại hóa và một chiến lược đủ mạnh để tổ chức chuỗi giá trị vật liệu quốc gia.

Định hướng phát triển công nghiệp vật liệu ở Việt Nam, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu rõ, công nghiệp vật liệu không chỉ là ngành cung cấp đầu vào cho sản xuất, mà là điều kiện để phát triển các ngành công nghiệp nền tảng, công nghiệp mới nổi và công nghiệp tương lai; xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ, tự cường; nâng cao năng lực nghiên cứu, thiết kế, chế tạo và làm chủ công nghệ trong nước. Vì vậy phải phát triển có trọng tâm, trọng điểm; tổ chức theo 3 tầng: vật liệu nền cần giữ vững và nâng cấp; vật liệu chiến lược cần tập trung đột phá; vật liệu tương lai phải chuẩn bị từ sớm.

Chuyển mạnh từ khai thác tài nguyên sang công nghiệp chế biến sâu, làm chủ công nghệ và nâng cao giá trị gia tăng trong nước. Khoáng sản chiến lược phải được quản lý theo chuỗi giá trị, từ điều tra, quy hoạch, khai thác, chế biến, tinh luyện, sản xuất vật liệu ứng dụng, tái chế đến dự trữ chiến lược; không xuất thô; không khai thác bằng mọi giá và không đánh đổi môi trường.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu tại cuộc làm việc. (Ảnh: ĐĂNG KHOA)

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, phải lấy khoa học-công nghệ, tiêu chuẩn, nhân lực chất lượng cao và doanh nghiệp Việt Nam làm trụ cột phát triển. Phát triển công nghiệp vật liệu theo hướng xanh, bền vững, tự chủ, có năng lực cạnh tranh quốc tế, phù hợp cam kết quốc tế nhưng bảo vệ cao nhất lợi ích quốc gia. Thép, xi-măng, hóa chất, vật liệu xây dựng, nhựa, khai khoáng, tái chế đều phải chuyển sang mô hình carbon thấp, kinh tế tuần hoàn, tiết kiệm tài nguyên, tiết kiệm năng lượng, truy xuất nguồn gốc và an toàn môi trường.

Trên cơ sở định hướng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu nâng cấp các ngành vật liệu truyền thống theo hướng xanh hơn, sạch hơn, công nghệ cao hơn, giá trị gia tăng lớn hơn. Xây dựng phòng thí nghiệm trọng điểm, trung tâm kiểm định, hạ tầng dữ liệu quốc gia về vật liệu, tiêu chuẩn, phát thải. Phát triển doanh nghiệp Việt Nam và hình thành thị trường trong nước cho vật liệu mới, vật liệu xanh, vật liệu chiến lược; hỗ trợ một số doanh nghiệp trong nước có năng lực để trở thành doanh nghiệp dẫn dắt. Hoàn thiện thể chế, cơ chế phối hợp liên ngành, tăng cường kiểm tra, giám sát và bảo vệ lợi ích quốc gia trong hội nhập quốc tế.

Về nhiệm vụ trong thời gian tới, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước giao Đảng ủy Chính phủ lãnh đạo, chỉ đạo nghiên cứu xây dựng và ban hành trong thời gian sớm nhất Chiến lược phát triển công nghiệp vật liệu Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Chiến lược phải thể hiện tư duy dài hạn, trả lời được các câu hỏi: phát triển nhóm vật liệu nào, vì sao lựa chọn, làm chủ đến mức nào, ở khâu nào,cơ quan nào chủ trì, doanh nghiệp nào dẫn dắt, nguồn lực ở đâu, chính sách gì cần ban hành, tiêu chí nào đánh giá kết quả.

Trên cơ sở đó, xây dựng danh mục vật liệu chiến lược quốc gia, bản đồ phụ thuộc nhập khẩu, bản đồ năng lực trong nước và danh mục nhiệm vụ, dự án trọng điểm. Tập trung rà soát, xác định đúng các nhóm vật liệu ưu tiên, tránh dàn trải; trước mắt có thể lựa chọn nhóm ưu tiên gồm: vật liệu đất hiếm, vật liệu bán dẫn, vật liệu cho pin và lưu trữ năng lượng, vật liệu mới, vật liệu xây dựng thế hệ mới.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu xử lý các vấn đề cấp bách của thị trường vật liệu xây dựng hiện nay. Trước mắt, bảo đảm nguồn cung cát, đá, vật liệu san lấp, xi-măng, thép cho đầu tư công, giao thông, đô thị, năng lượng và nhà ở; công bố giá kịp thời, minh bạch; điều phối liên vùng; thúc đẩy sử dụng vật liệu tái chế, chất thải xây dựng sau xử lý và vật liệu thay thế đạt chuẩn.

Các cấp ủy, tổ chức đảng lãnh đạo, chỉ đạo rà soát tiềm năng, trữ lượng, hiện trạng khai thác, công nghệ chế biến, rủi ro môi trường và khả năng hình thành chuỗi giá trị với mục tiêu không thất thoát tài nguyên, không đánh đổi môi trường, không để nguồn lực nằm im vì thiếu chính sách, công nghệ hoặc sự phối hợp.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước giao Ban Chính sách, chiến lược Trung ương tiếp thu các ý kiến tại cuộc họp, hoàn thiện Báo cáo trình Bộ Chính trị xem xét, ban hành Kết luận để lãnh đạo, chỉ đạo phát triển công nghiệp vật liệu Việt Nam, tạo cơ sở để Đảng ủy Chính phủ chỉ đạo nghiên cứu xây dựng Chiến lược phát triển công nghiệp vật liệu Việt Nam; đồng thời nghiên cứu cơ chế Ban Chỉ đạo liên ngành để theo dõi, đôn đốc, tháo gỡ khó khăn trong thực hiện Chiến lược.

HẠNH NGUYÊN

Nguồn Nhân Dân : https://nhandan.vn/chuyen-manh-tu-khai-thac-sang-cong-nghiep-che-bien-sau-lam-chu-cong-nghe-vat-lieu-post963852.html